پیام دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی ایران به مردم در آستانه انتخابات اردیبهشت 1396: ضرورت حضور در انتخابات شوراها

میزان: دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی ایران و معاون نخست وزیر و وزیر امورخاجه دولت موقت در پیامی که در آستانه انتخابات سرنوشت ساز اردیبهشت 1396 منتشر کرده است به برشمردن ضرورت شرکت در انتخابات شوراها در کنار انتخابات ریاست جمهوری، سوابق تاریخی و پیشینه تاریخی خواستگاه نظام شورایی در مبارزات تاریخی ملت ایران در جهت نیل به توسعه سیاسی جامعه پرداخته است. به گزارش سایت خبری تحلیلی میزان، متن این پیام بدین شرح است:

 

بسمه تعالی

ضرورت حضور در انتخابات شوراها

نظام شورایی، ضامن حاکمیت ملت و حاکمیت ملی

انتخابات پنجمين دوره شوراها هم‌زمان با انتخابات دوازدهمین دوره رياست جمهوري روز 29 ارديبهشت سال 1396 در سراسر كشور برگزار خواهد شد. با توجه به جايگاه شوراها در قانون اساسي و اين كه نهاد یاد شده بستر تربيت كار جمعي و مشاركت عملي مردم در مديريت روستاها و شهرهاست و لذا سنگ زيربناي دموكراسي و حاكميت ملت است؛‌ و با توجه به تجربه شوراها در چهاردوره گذشته، ضروري است بيش از پیش، اهداف و دستاوردهاي دوره‌های پیشین مورد ارزيابي قرار گيرد و در انتخابات پيش رو با حضور فراگیر شهروندان و هوش‌مندی جریانات سیاسی دمکراسی‌خواه و علاقمند به حقوق شهروندی، در خصوص رفع مسائل و مشكلات جاری، جهت تقويت شوراها در مديريت شهري و تقویت فرآیند مردم‌سالاری اقدام موثری به عمل آيد.

از آن‌جا كه توسعه سياسي در جامعه‌ای که لااقل بیش از یک قرن خواهان تحقق حقوق و حاکمیت ملت بوده است، پيش نیاز توسعه متوازن و پايدار به شمار می‌آید و پيش نیاز اجتناب‌ناپذیر توسعه سياسي نیز تقويت فرآيند ایجاد و گسترش نهادهاي مدني است، بنابراين ضروری است تا افزایش ظرفیت‌های قانونی و بهبود ساختار حقیقی نهاد شوراها كه امكان سپردن اداره روستاها و شهرها و تحقق واقعی حقوق شهروندی را به دست خود مردم فراهم مي‌كند، مورد توجه جدی قرار گيرد.

اين ضرورت از انقلاب مشروطه تا کنون، همواره مورد توجه قرار گرفته است. در مجلس اول مشروطه، نهادی موسوم به انجمن بلديه ( انجمن شهر) در " قانون بلديه" با اختيارات گسترده پيش‌بیني شد. اما با مداخله نهادهاي اقتدارگرا، كه در آن زمان حاكميت مردم را برنمي‌تابيدند، به تدريج انجمن‌هاي بلديه با مشكلات فراواني روبرو شدند.

در دوره نهضت ملي ايران، زنده‌یاد دكتر محمد مصدق در كنار برنامه ملي شدن صنعت نفت و قطع استيلاي بيگانگان، اصلاح قانون انتخابات و شهرداري‌ها و تشكيل انجمن‌هاي شهری مردمي را محور برنامه‌هاي خود در حوزه سیاست داخلی قرار داد تا زمينه‌ای قانوني براي حاكميت مردم بر سرنوشت خود و شکل‌‌گیری عینی مفهوم " شهروند" از طريق مشاركت عملي مردم در اداره شهرها وكشور فراهم شود.

در روزگار پس از كودتاي 28 مرداد سال 1332 تا سال 1357 قوانين مربوط به انجمن شهر به دفعات تغيير پيدا كرد. در اين دوره اگر چه اعضاي انجمن شهر در ظاهر توسط خود مردم انتخاب مي‌شدند، اما مدیریت این نهاد، به واقع در اختيار دربار و استبداد سلطنتي بود و انتخاب شهرداران شهرهای بالاي يكصد هزار نفر، به ویژه کلانشهر تهران، عملا با تاييد شخص اول مملکت ( شاه ) صورت مي‌گرفت.

بعد از پيروزي انقلاب با توجه به مطالبات تاريخي مردم كه در اصول و آرمان‌هاي اوليه و اصيل انقلاب منعكس بود،‌ اداره امور كشور به اتكاء آراء عمومي مردم در قانون اساسي از جمله در اصول ششم،‌ هفتم، پنجاه و ششم و همچنين در اصول يكصدم تا يكصد و ششم فصل هفتم تبلور يافت. براين اساس نهاد عمومی و مردمی شوراها در عرض ساير نهادهاي انتخابي حاکمیتی مانند مجلس شورای اسلامی و رياست جمهوري مورد تاكيد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است و شوراها بايستي به مثابه یکی از اركان بنیادین ساختار سیاست‌گذاری، تصميم‌گيري و اداره امور روستاها ، شهرها و استان‌ها ارزیابی شوند.

به استثناء يك يا دو سال اول انقلاب، عملا در سال‌هاي بعد، اجراي اين اصول قانون اساسي كمتر مورد توجه قرار گرفت؛ به طوري كه قانون تشكيلات شوراهاي اسلامي كه در مجلس اول پس از انقلاب اسلامی با رویکردی اقتدارگرايانه تهيه شده بود،  تا سال 1375 ( مجلس پنجم ) به دفعات ويرايش شد و اختيارات شوراها به مرور كاهش بیشتری پيدا كرد و اجراي همين قانون ناكارآمد مصوب هم اجرا نشد.

پس از انتخاب آقاي سيد محمد خاتمي در دوم خرداد ۱۳۷۶به ریاست جمهوری؛ در راستاي اجراي برنامه توسعه سياسي ایشان، انتخابات شوراها در سال 1377 بعد از نزديك به بيست سال تاخير، با پذيرش نواقص قانون مصوب، در سراسر كشور اجرا شد.

عملكرد چهار دوره شوراهاي شهر را به رغم كاستي‌ها و مسائل و مشكلات فراواني كه در پي داشته است در يك نگاه تاريخي می‌توان مثبت ارزيابي كرد؛ به نظر می‌رسد که در اين فرآيند نوزده ساله، مسائل و مشكلات قانوني و جايگاه حقیقی شوراها در مديريت شهري، بستري براي يادگيري همگان گرديده؛ معضلات مدیریت شهری هم براي مسئولان و هم شهروندان بيش از پيش روشن شده است.

رخدادهاي شهري از جمله حادثه ريزش پلاسكو و بحث‌هايي كه پيرامون آن در رسانه‌ها مطرح شد، اهميت سامان يافتن مديريت شهري و نقش و جايگاه شوراي شهر در تامين سلامت، ایمنی و آرامش شهروندان را بيش از پيش مورد تاكيد قرار داد و بر اين اساس، ضرورت برخورداری از صلاحيت اخلاقي و تخصصي، جهت‌گیری دمکراتیک و توان‌مندی مديريتي اعضاي شوراي شهر،‌ به ويژه در كلان‌شهرها براي پذیرش اين مسئوليت سنگين به نمايندگي از شهروندان،‌ مورد توجه قرار گرفته است.

نهضت آزادي ایران، در گذشته همواره بر تقويت سازمانی و اختيارات شوراهاي شهر و سپردن اداره شهرها به دست مردم تاكيد داشته و در مراحل مختلف براي تقويت اين فرآيند به نوبه خود اقدام کرده است. امروز نيز رسالت احزاب،‌ نهادهاي مدني و نیز شهروندان را ضمن حضور مسئولانه در انتخابات شوراها و ارائه راهكارهايی برای اصلاح قانون و انتخاب افراد واجد شرايط براي پذیرش اين مسئوليت سنگين مي‌داند. حضور افراد واجد شرايط به لحاظ التزام به حاکمیت قانون و قواعد مردم‌سالاری که به حقوق و کرامت شهروندی متعهد باشند و نیز برخوردار از سلامت اخلاقي و مالي و واجد تخصص‌هاي مرتبط با مسائل پيچيده مديريت شهري در شوراها، جهت رفع مسائل و مشكلات كنوني شهرها و پاسخ به نياز سلامت، ايمني و آرامش روانی شهروندان، ضرورتی انکارناپذیر است.

ایران سرزمینی است پهناور که از تنوع قومیت‌ها و گستره زبان‌های گوناگونی برخوردار است. جغرافیای سیاسی و اقتصادی کشورمان از یک سو اقتضا دارد تا سیاست‌های تمرکززدا در راستای بهبود شاخص‌های عدالت اجتماعی، افزایش بهره‌وری اقتصادی، ترمیم شکاف‌های اجتماعی ناشی از صور گوناگون تبعیض و نابرابری و رعایت حقوق اقوام و اقلیت‌ها مورد توجه قرار گیرد و از سوی دیگر، تجربه‌های سیاسی پس از انقلاب مشروطه و همچنین وضعیت کشورهای همسایه در سالیان اخیر، حکایت دارد که در صورت هرنوع تضعیف حاکمیت مرکزی، زمینه بروز شورش‌ها و ناآرامی‌ها و حتی جنگ داخلی به سرعت گسترش یافته و امنیت و تمامیت ارضی را به مخاطره می‌افکند. هم از این رو پذیرش نظام فدرالی در ایران همواره با تردید جدی روبرو بوده است. شوراها پارلمان‌های شهری هستند که در چارچوب اصول قانون اساسی متضمن حقوق اقوام بوده و می‌توانند ضرورت‌ها و منافع سیاسی و اقتصادی استان‌ها و نیل به توسعه متوازن و پایدار را تامین کنند و بنابراین بسط نظام شورایی در ایران می‌تواند به عنوان بدیلی بهداشتی و سودمند در برابر هرنوع اندیشه جدایی طلبانه به کار گرفته شود.

عدم ورود منتخبان حقیقی مردم در شوراها که در سایه ناامیدی و بی‌توجهی شهروندان به تاثیرات مشارکت گسترده می‌تواند تحقق یابد، نظیر آن چه که در دوره دومین شورای شهر تهران رخ داد، افزون بر بسط فساد مالی و تسلط باندهای مافیایی بر منابع و امکانات مالی کلان شهرداری‌ها، می‌تواند زمینه‌های ظهور جریان‌های ناشناخته، شیوع مجدد پوپولیسم و بازتولید دولت‌هایی با گرایش‌های ضد ملی و ضد دمکراتیک نظیر دولت‌های نهم و دهم را فراهم آورد.

یادآور می‌شویم که نهاد شورا واجد ظرفیتی جدی و بی‌بدیل جهت دستیابی توامان به حاکمیت ملت و حاکمیت ملی است. به عبارت دیگر، شورای مردمی، نهادی است که نیل به آزادی و حفاظت از تمامیت ارضی را محقق می سازد. از این رو از ملت شریف ایران دعوت می‌کند با حضور و شرکت گسترده در انتخابات شوراها ضمن مطالبه و استیفای حقوق اساسی خود، از تکرار فاجعه‌آمیز ظهور و قدرت‌گیری جریانات معارض و معاند با دمکراسی و آرمان‌های اصیل تاریخی خویش ممانعت به عمل آورند. امید است تا دولت و مجلس نیز در آینده نزدیک با توجه به مطالعات كارشناسي صورت گرفته و تجربه ساير كشورهاي توسعه يافته، قانون شوراها را در جهت بسط مفهوم شهروندی، پاسخ‌گویی به مطالبات تاریخی و هویت و حقوق اقوام ساکن در ایران و نیز در راستای اجراي مديريت واحد شهري ذیل اختیارات وسیع شوراها و نه شهرداران كه پيش نياز ارتقاء كيفيت خدمات شهري و زندگي سالم و كاهش هزينه هاي مادی و صدمات روانی شهروندان است، اصلاح و مورد عمل قرار دهند.

دبیر کل نهضت آزادی ایران

دکتر ابراهیم یزدی

24 فروردین 1396

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
چشم انداز پارلمان شهري
مهندس محمد توسلی:  در آستانه برگزاري انتخابات پنجمين دوره شوراهاي شهر و روستا،...
IMAGE
" بازرگان طرفدار تز اسلام منهای روحانیت نبود"
علی مطهری، نایب‌رییس مجلس شورای اسلامی، در یادداشتی که خبرگزاری ایسنا آن را...
IMAGE
وفاق ملّي، راهبرد تقابل با بحران­ها، بیانیه نهضت آزادی ایران پیرامون حملات تروریستی تهران با امضای دکتر ابراهیم یزدی
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای دکتر ابراهیم یزدی، عملیات...
کاسبی تروریسم
سید مصطفی تاجزاده : اول ۱٫منطقی ترین و طبیعی ترین عکس العمل هر ایرانی برابر عملیات...
هیچ کس از نقد خود کم نشد!
تقی رحمانی: بعد از سخنان رهبری نظام در روز «چهارشنبه خونین» و نقدهای گوناگون به...
چرا رهبری «آتش به اختیار» می‌دهد؟
مرتضی کاظمیان : «من به همه‌ی آن هسته‌های فکری و عملیِ جهادی، فکری، فرهنگی در...
با تروریسم چه باید کرد؟
فرخ نگهدار: ۱. طرح مساله  انتظار عمومی این است که در روزها و ماه ها و سال های آتی...
IMAGE
تنش میان عربستان و قطر در سه پرده
کریم پورحمزاوی:   پرده اول تاریخ دولت کنونی قطر و سیاست‌های اقتصادی و داخلی و...
IMAGE
اطلاعات روحانی و مراسم سحابی‌ها و صابر
مرتضی کاظمیان: مراسم بزرگداشت این سه مشعل ایران‌دوستی، قرار بود در تالار انجمن...
IMAGE
حبیب‌الله آشوری و «جنگ عمامه»
حسن یوسفی‌اشکوری: نمی‌دانم چه رخ داده که این روزها بار دیگر برخی در ایران نبش قبر...

مصاحبه ها

IMAGE
پاسخ به مطالبات تاریخی و نیاز مردم، گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی
پس از برگزاری انتخابات پرشور شورای شهر دو موضوع مهم در اولویت گروه‌های مختلف قرار...
IMAGE
استعفا از شوراي شهر نقض رأي مردم تلقي مي شود
گفت و گو با محمد توسلی اولین شهردار تهران بعد از انقلاب: انتخاب شهردار تهران، اين...
IMAGE
انتظارات از منتخبان پنجمین شوراهای شهری، گفتگو با مهندس محمد توسلی
گفت و گو با محمد توسلی:نگاهی به پیشینه طرح مدیریت واحد شهری مهندس محمد توسلی،...
صفایی فراهانی: انتخابات ۹۶ یک رفراندوم بود؛ روحانی موانع را به صراحت با مردم در میان بگذارد
مصاحبه ایلنا با محسن صفایی‌فراهانی:   محسن صفایی فراهانی با کارنامه‌ای از معاونت...
فائزه هاشمی: به نظر می‌رسد آقای صادق لاریجانی یک دور هم قانون اساسی را نخوانده
کلمه – گروه خبر: فائزه هاشمی، با تاکید بر اینکه دادستانی باید در مقابل سخنان امام...
IMAGE
مدیریت شهری نیاز به تحولات گسترده ای دارد، نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار شود
مهندس محمد توسلی در گفت‌وگو با «آرمان»: نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار...
IMAGE
نیاز به شهردار خلاق و غیرسیاسی داریم گفت‌وگو با صدیقه وسمقی؛
زیتون-ریبوار کوهستانی:انتخابات دوره پنجم شوراهای شهر و روستا در ایران را از...
IMAGE

روحانی توانایی بالایی برای تعامل با راس قدرت دارد، گفتگو با احمد سلامتیان
زیتون-ریبوار کوهستانی: جمهوری اسلامی ساخت سیاسی و حقوقی پیچیده‌ای دارد. این...
IMAGE
ثروت افسانه‌ای نفت به باد رفت
محسن صفایی فراهانی می‌گوید اصلاح ساختار اقتصاد ایران و ایجاد رونق اقتصادی برای...