فقیهی که باید عارف می‌شد

روایت هاشم صباغیان از آیت الله طالقانی

sabaghian

محمود دولت‌آبادی درباره طالقانی می‌نویسد: «طالقانی در ردیف افرادی است که در تاریخ ما قربانی شفقت خود شدند»، دولت آبادی ادامه می دهد «من با همه آقایان روحانی و غیرروحانی سلام و علیک داشتم ولی آقای طالقانی را دوست داشتم چون احساسی که به من منتقل کرده بود احساس بی‌طرفی بود و اینکه همه مردم ایران را در برابر پدیده‌ای می‌دید که فکر می‌کرد به ضرر همه است و آن هم دیکتاتوری و جهل بود

او روزی را به یاد می‌آورد که آیت‌الله طالقانی «از زمانه آهن و آسفالت با یک حس نوستالژیک» سخن گفته بود که «غروبگاه، ایوان را آب و جارو می‌زدند و می‌نشستیم و سر شب می‌آمدند، در مسیرشان مهمان می‌شدند، می‌گفتیم و می‌شنیدیم و... سرانجام اینکه آقا! این آهن و آسفالت شان را از ما بگیرند و بگذارند ما‌‌‌ همان زندگانی ساده خودمان را داشته باشیم

آیت‌الله طالقانی سه نتیجه اصلی از واژه قسط در حاکمیت ملی می‌گرفت. اولین نتیجه آن مبازره با استبداد بود. یعنی مردم باید در سرنوشت شان دخالت کنند. دومین نتیجه، نفی استعمار به معنی استقلال سیاسی است. سومین و آخرین نتیجه از لغت قسط به باور طالقانی نفی استثمار است. یعنی استقلال اقتصادی.

هاشم صباغیان درباره شخصیت طالقانی می گوید: پس از انقلاب سفید شاه، اکثر اعضای نهضت آزادی به همراه طالقانی در زندان قصر زندانی بودیم. آن زمان تفکیک جرایم در حدی رعایت می‌شد که بند زندانیان توده‌ای از بند ما که زندانی ملی ارزیابی می‌شدیم، جدا بود اما به دستور رییس شهربانی وقت دو نفر مجرم شرور که یکی محکوم به حبس‌ابد و دیگری محکوم به اعدام بود را به بند ما آوردند تا آنان ما را مورد آزار و اذیت قرار بدهند و نگذارند برنامه‌های خاص و کلاس‌های درس ما در زندان ادامه پیدا کند. هر از چند گاهی رییس زندان به بند ما سر می‌زد تا ببیند که این دو زندانی شرور با ما چه کرده‌اند. پس از دو هفته که از آمدن این دو شرور به بند ما می‌گذشت، روزی رییس زندان برای سرکشی آمد و دید ما به همراه زندانیان شرور به امامت آیت‌الله طالقانی نماز جماعت برگزار کرده‌ایم. طالقانی آنچنان برخورد پدرانه‌ای با تمام زندانیان داشتند که حتی شرور‌ترین زندانیان را هم تحت تاثیر قرار می‌داد.

صباغیان ادامه می دهد:آیت‌الله طالقانی از جمله مراجعی بود که تنها در صورت ظاهری احکام باقی نمانده بود و زمانی که از حوزه خارج شد تعداد زیادی از سنت‌های حوزوی که از نظرشان منسوخ شده بود را به دست فراموشی سپرد. روزی برای پرداخت سهم امام و خمس خدمت وی رسیدم. وی از من پرسید: «می‌دانی این پول در چه راه‌هایی باید خرج شود؟» عرض کردم: «بله» گفتند: «تو که بهتر از من می‌توانی این پول را هزینه کنی. این پول را هزینه مبارزه کن. علاوه بر این من کسان دیگری را معرفی می‌کنم که برای هزینه‌های مبارزه برای شما پول بیاورند.» همین کار را هم کردند. بار‌ها در دفتر نهضت در خیابان شریعتی کسانی به ما مراجعه می‌کردند و مقداری پول به ما می‌دادند و می‌گفتند: «خدمت آقا رسیدیم. او امر کرد که این پول را برای شما بیاوریم

صراحت لهجه مرحوم طالقانی در بین روحانیون اگر نگویم بی‌نظیر، کم‌نظیر بود. این روحانی سیاسی زمانی که خبر پذیرش پست نخست‌وزیری را توسط مهندس بازرگان پس از مدت‌های مدیدی مشورت در شورای انقلاب شنید، از من پرسید: «چرا مهندس قبول کرد؟» جواب دادم: «حضرت آیت‌الله نهضت آزادی هم راضی به این امر نبود. اما ترسیدیم که اگر مهندس نپذیرد، دشمن با ساختن شایعه وجود اختلاف بین صفوف انقلابیون، به انقلاب صدمه بزند.» آیت‌الله طالقانی پاسخ دادند: «من دلم برای مهندس می‌سوزد زیرا با عده‌ای کار کردن سخت است. مهندس بازرگان سرمایه این ملت است و اگر نتواند کار کند و حذف شود ملت یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌هایش را از دست خواهد داد

@mizankhabar_net

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
يزدي همراه بازرگان
مهندس محمد توسلی: زنده یاد دكتر ابراهيم يزدي ( 1310-1396 ) يكي از شخصيت­هاي تاثيرگذار در...
IMAGE
اصلاح دینی و توسعه
مهندس لطف الله میثمی: در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اساتید رشته مهندسی نفت به ما...
IMAGE
چهل روز بی تو
احد رضایی: برای تو و بازرگان و ... هر انسان و ادم راستینی واژه "مرگ" را به کار نمیبریم...
IMAGE
ابراهیم یزدی و مساله ارتباط با روحانیت
حسن فرشتیان: یکی از ویژگی های مطروحه در کنش سیاسی شادروان دکتر ابراهیم یزدی...
IMAGE
ناسپاسی ما در حق سیاستمداران‌مان
محمد برقعی: با مرگ دکتر یزدی موج حملات به ایشان بالا گرفت. از تلویزیون های...
اصولگرایی نهضت آزادی
علی شکوهی: از وقتی که بحث همه‌پرسی درباره استقلال اقلیم کردستان عراق انجام شد،...
IMAGE
جدایی اقلیم کردستان، مغایر با صلح خاورمیانه و امنیت ملی ایران است
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی، دبیرکل حزب،...
شصت سال نواندیشی و اصلاحگری
امیرحسین داودآبادی فراهانی: اوائل مردادماه امسال خبر درگذشت دکتر ابراهیم یزدی...
متن کامل سخنرانی عمادالدین باقی در مجلس یادبود دکتر ابراهیم یزدی
عمادالدین باقی: مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ...
IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...

مصاحبه ها

IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...
IMAGE
یزدی به رغم تمام محدودیت ها و تبعیض‌ها ایستادگی کرد
گفت و گوی خبرگزاری پانا با مهندس محمد توسلی: *اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
فراز و فرودهای "نهضت آزادی" از زبان دبیرکل جدید
گفتگوی خبرگزاری برنا با محمد توسلی: نهضت آزادی ایران در مدت 50 سال فعالیت خود فراز و...
IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...