فقیهی که باید عارف می‌شد

روایت هاشم صباغیان از آیت الله طالقانی

sabaghian

محمود دولت‌آبادی درباره طالقانی می‌نویسد: «طالقانی در ردیف افرادی است که در تاریخ ما قربانی شفقت خود شدند»، دولت آبادی ادامه می دهد «من با همه آقایان روحانی و غیرروحانی سلام و علیک داشتم ولی آقای طالقانی را دوست داشتم چون احساسی که به من منتقل کرده بود احساس بی‌طرفی بود و اینکه همه مردم ایران را در برابر پدیده‌ای می‌دید که فکر می‌کرد به ضرر همه است و آن هم دیکتاتوری و جهل بود

او روزی را به یاد می‌آورد که آیت‌الله طالقانی «از زمانه آهن و آسفالت با یک حس نوستالژیک» سخن گفته بود که «غروبگاه، ایوان را آب و جارو می‌زدند و می‌نشستیم و سر شب می‌آمدند، در مسیرشان مهمان می‌شدند، می‌گفتیم و می‌شنیدیم و... سرانجام اینکه آقا! این آهن و آسفالت شان را از ما بگیرند و بگذارند ما‌‌‌ همان زندگانی ساده خودمان را داشته باشیم

آیت‌الله طالقانی سه نتیجه اصلی از واژه قسط در حاکمیت ملی می‌گرفت. اولین نتیجه آن مبازره با استبداد بود. یعنی مردم باید در سرنوشت شان دخالت کنند. دومین نتیجه، نفی استعمار به معنی استقلال سیاسی است. سومین و آخرین نتیجه از لغت قسط به باور طالقانی نفی استثمار است. یعنی استقلال اقتصادی.

هاشم صباغیان درباره شخصیت طالقانی می گوید: پس از انقلاب سفید شاه، اکثر اعضای نهضت آزادی به همراه طالقانی در زندان قصر زندانی بودیم. آن زمان تفکیک جرایم در حدی رعایت می‌شد که بند زندانیان توده‌ای از بند ما که زندانی ملی ارزیابی می‌شدیم، جدا بود اما به دستور رییس شهربانی وقت دو نفر مجرم شرور که یکی محکوم به حبس‌ابد و دیگری محکوم به اعدام بود را به بند ما آوردند تا آنان ما را مورد آزار و اذیت قرار بدهند و نگذارند برنامه‌های خاص و کلاس‌های درس ما در زندان ادامه پیدا کند. هر از چند گاهی رییس زندان به بند ما سر می‌زد تا ببیند که این دو زندانی شرور با ما چه کرده‌اند. پس از دو هفته که از آمدن این دو شرور به بند ما می‌گذشت، روزی رییس زندان برای سرکشی آمد و دید ما به همراه زندانیان شرور به امامت آیت‌الله طالقانی نماز جماعت برگزار کرده‌ایم. طالقانی آنچنان برخورد پدرانه‌ای با تمام زندانیان داشتند که حتی شرور‌ترین زندانیان را هم تحت تاثیر قرار می‌داد.

صباغیان ادامه می دهد:آیت‌الله طالقانی از جمله مراجعی بود که تنها در صورت ظاهری احکام باقی نمانده بود و زمانی که از حوزه خارج شد تعداد زیادی از سنت‌های حوزوی که از نظرشان منسوخ شده بود را به دست فراموشی سپرد. روزی برای پرداخت سهم امام و خمس خدمت وی رسیدم. وی از من پرسید: «می‌دانی این پول در چه راه‌هایی باید خرج شود؟» عرض کردم: «بله» گفتند: «تو که بهتر از من می‌توانی این پول را هزینه کنی. این پول را هزینه مبارزه کن. علاوه بر این من کسان دیگری را معرفی می‌کنم که برای هزینه‌های مبارزه برای شما پول بیاورند.» همین کار را هم کردند. بار‌ها در دفتر نهضت در خیابان شریعتی کسانی به ما مراجعه می‌کردند و مقداری پول به ما می‌دادند و می‌گفتند: «خدمت آقا رسیدیم. او امر کرد که این پول را برای شما بیاوریم

صراحت لهجه مرحوم طالقانی در بین روحانیون اگر نگویم بی‌نظیر، کم‌نظیر بود. این روحانی سیاسی زمانی که خبر پذیرش پست نخست‌وزیری را توسط مهندس بازرگان پس از مدت‌های مدیدی مشورت در شورای انقلاب شنید، از من پرسید: «چرا مهندس قبول کرد؟» جواب دادم: «حضرت آیت‌الله نهضت آزادی هم راضی به این امر نبود. اما ترسیدیم که اگر مهندس نپذیرد، دشمن با ساختن شایعه وجود اختلاف بین صفوف انقلابیون، به انقلاب صدمه بزند.» آیت‌الله طالقانی پاسخ دادند: «من دلم برای مهندس می‌سوزد زیرا با عده‌ای کار کردن سخت است. مهندس بازرگان سرمایه این ملت است و اگر نتواند کار کند و حذف شود ملت یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌هایش را از دست خواهد داد

@mizankhabar_net

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
خداحافظ طاهرآقا
درباره طاهر احمدزاده موسس کانون نشر حقایق اسلامی مشهد محمد هادی هادی زاده یزدی:...
IMAGE
خاطراتی از طاهر احمد زاده
مهندس محمد توسلی: می خواهم به طور خلاصه و به بهانه درگذشت مرحوم طاهر احمدزاده هروی...
IMAGE
راهبرد پیش رو: "تقويت فرآيند گذار به دموكراسي"
مهندس محمد توسلی: در دوران دوازدهمين انتخابات رياست جمهوري اردیبهشت 1396 و همچنين...
IMAGE
صفر ریال/خاطره مرحوم احمدزاده از سفر مهندس بازرگان بعنوان نخست وزیر به خراسان
محسن قناويزچي: طاهر احمد زاده بزرگ مردی است که تکرار شدنی نیست. خاطرم هست پس از...
IMAGE
غروب خورشید یک اسطوره
حسن یوسفی‌اشکوری:   اصطلاحات و عناوین در زبان رایج و محاوره‌ای فارسی دیری است که...
IMAGE
طاهرآقا احمدزاده؛ هفت دهه مبارزه
مرتضی کاظمیان : انگار همین دیروز بود، بهار ۱۳۸۰؛ از زیر چشم‌بند و در محوطه کوچک...
IMAGE
طاهرآقا، آخرین آزاده قلندرِ خراسانی
حسن فرشتیان: اولین بار او را در آغوش مردمانی دیدم که عاشقانه او را در خیابان‌های...
IMAGE
همراه با بسته‌نگار
دکتر سیدمحمدمهدی جعفری: در بهار ۱۳۴۰ به انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز...
IMAGE
از او یک ترک اولی ندیده‌ام بمناسبت بزرگداشت محمد بسته نگار
مهندس لطف الله میثمی: با محمد بسته‌نگار از بدو ورودش به دانشکده حقوق دانشگاه...
IMAGE
بسته نگار،نگار ما
تقی رحمانی: ارج  نهادن به بسته نگار که نامش محمد است برای  امثال من در چند نکته مهم...

مصاحبه ها

IMAGE
خاطراتی از ۶۰ سال مبارزه، بازخوانی مصاحبه با مرحوم طاهر احمدزاده
کانون به یک پایگاه مهم برای نهضت ملی تبدیل شد و پس از کودتا هم نقش عمده‌ای در نهضت...
IMAGE
تقویت روند کادرسازی علمی در دانشگاه‌ها
تشکیل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه در گفت‌وگوی «آسمان آبی» با مهندس محمد توسلی:...
IMAGE
تهران و بحران زلزله
گفت و گو با مهندس محمد توسلی: زلزله کرمانشاه و تبعات بعد از آن بهانه‌ای شد تا...
IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
چالش های اصلی مدیریت شهر تهران
محافظه کاران نمی خواهند رانت ها را از دست بدهند  گفت وگوی روزنامه آرمان با مهندس...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...