آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟

قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم ایران در اختیار دادگاه قرار داده؛ متنی که واکنش های مختلفی را در شبکه های اجتماعی به همراه داشته است؛ اینکه بعد از هفت سال از حادثه کهریزک، عامل اصلی آن دست به این اعتراف بزرگ بزند چگونه ارزیابی می شود و مردم چقدر می توانند این عذرخواهی را باور کنند و بپذیرند. این سؤالات و سؤالاتی دیگر را روزنامه شرق با دو فعال مسائل اجتماعی و سیاسی در میان گذاشته است:mortazavi


غلامعباس توسلى، جامعه شناس
برخلاف تصور و باورهای ما، عذرخواهی کردن همیشه همراه با پذیرش فعل خطا از سوی فرد خطاکار نیست،
گاهی مبنا و دلیل عذرخواهی را باید در مسائل روحی یا حتی نیت های دیگری دانست که عموما مطرح نمی شوند. جامعه ما با شنیدن عذرنامه قاضی مرتضوی، قطعا دچار تردید شده است چراکه نمی داند این اظهار ندامت بر اساس شوکی است که به فرد خاطی وارد شده یا الهامی است که او را وادار کرده پس از گذشت هفت سال به گناهش اعتراف کند. بااین همه هرچه که باشد، براساس فقه اسلامی نیز، حق الناس این پرونده سر جای خود باقی خواهد ماند و قاضی مرتضوی نمی تواند با انتشار یک عذرخواهی، زمینه بخشش حق الناس را در ماجرای کهریزک برای خودش فراهم کند. موضوعی که احتمالا به زودی جامعه به آن واکنش نشان خواهد داد همین مسئله پذیرش عذرخواهی است؛ تا زمانی که مشخص نشود این عذرخواهی چقدر راست و حقیقی بوده یا چقدر با اظهار پشیمانی قلبی اتفاق افتاده است نمی توان متوقع بود گروه های مختلف جامعه، آن را باور کنند. در چنین شرایطی جامعه با مفهوم کلمه استغفار درگیر می شود و از خود می پرسد آیا فرد عذرخواهنده از عمل خود پشیمان شده است؟ آیا پذیرفته است که چنین اقداماتي را مرتکب شده؟ آیا با این اقدام می خواهد حیات سیاسی خود را در آینده احیا کند یا واقعا توبه کرده و خواسته به رفتارش معترف باشد؟ اگر این اقرار به گناه از روی صداقت و همراه با اظهار پشیمانی باشد، بعید نیست که جامعه آن را بپذیرد چراکه به نظر می رسد تغییر جایگاه مرتضوی از قاضی دادگاه به متهم، حکایت از آن دارد که او به گناهان خویش آگاه شده است، در غیر این صورت اما بعید است که مردم این عذرخواهی را چیزی جز یک نمایش سیاسی بدانند.

محمد توسلى فعال سیاسى
به عنوان فردی که در دادگاه ایشان حضور داشته ام و چوب ایشان به تن من نیز خورده، باید این عذرخواهی - هرچه که باشد- مثبت ارزیابی شود .فردی چون مرتضوی که حادثه کهریزک را به وجود آورده و آن فاجعه انسانی را به راه انداخته، حالا آمده و اظهار ندامت خود را با مردم در میان گذاشته، این در حالی است که باید فارغ از اغراض احتمالی شخصی مرتضوی در طرح این عذرخواهی، ذات آن را اقدامی مثبت در فرایند اصلاح امور تلقی کرد، خصوصا اینکه در انتهای این عذرنامه، به همکاران سابق خود پیام انذار می دهد که مبادا عامل چنین رفتاري در آینده باشند. با این همه، انتشار این عذرخواهی را نباید کافی دانست و طبعا، جامعه منتظر است که دادگاه در ذیل طی مراحل قانونی، عادلانه به این پرونده رسیدگی کند و سرانجامش را به طور روشن در اختیار افکار عمومی قرار دهد تا دیگر شاهد تکرار چنین فجایعی نباشیم و سرنوشت نسل های بعد با چنین اقداماتی به بازی گرفته نشود. مثبت بودن عذرخواهی قاضی مرتضوی را نباید به شخص ایشان منتهی دانست؛ نتایج مثبت این عذرخواهی می تواند به ایجاد فرهنگ در جامعه کمک کرده و باعث الگوسازی شود؛ الگویی که بر اساس آن هر کس که مرتکب تخلفی شده یا ظلمی را وارد می کند، بدون درنظرگرفتن جایگاهش، در ردیف متهم ها نشسته و پرونده اش به دقت بررسی شود.
اتفاقی که در کهریزک افتاد، یکی از مهم ترین رخدادهای معاصر جامعه ما بوده که اقشار مختلف را حساس کرده و حالا که یک مقام قضائی اقدام به عذرخواهی کرده است باید آن را یک اتفاق مثبت دانست.
منبع: روزنامه شرق 23 شهریور 95

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
خداحافظ طاهرآقا
درباره طاهر احمدزاده موسس کانون نشر حقایق اسلامی مشهد محمد هادی هادی زاده یزدی:...
IMAGE
خاطراتی از طاهر احمد زاده
مهندس محمد توسلی: می خواهم به طور خلاصه و به بهانه درگذشت مرحوم طاهر احمدزاده هروی...
IMAGE
راهبرد پیش رو: "تقويت فرآيند گذار به دموكراسي"
مهندس محمد توسلی: در دوران دوازدهمين انتخابات رياست جمهوري اردیبهشت 1396 و همچنين...
IMAGE
صفر ریال/خاطره مرحوم احمدزاده از سفر مهندس بازرگان بعنوان نخست وزیر به خراسان
محسن قناويزچي: طاهر احمد زاده بزرگ مردی است که تکرار شدنی نیست. خاطرم هست پس از...
IMAGE
غروب خورشید یک اسطوره
حسن یوسفی‌اشکوری:   اصطلاحات و عناوین در زبان رایج و محاوره‌ای فارسی دیری است که...
IMAGE
طاهرآقا احمدزاده؛ هفت دهه مبارزه
مرتضی کاظمیان : انگار همین دیروز بود، بهار ۱۳۸۰؛ از زیر چشم‌بند و در محوطه کوچک...
IMAGE
طاهرآقا، آخرین آزاده قلندرِ خراسانی
حسن فرشتیان: اولین بار او را در آغوش مردمانی دیدم که عاشقانه او را در خیابان‌های...
IMAGE
همراه با بسته‌نگار
دکتر سیدمحمدمهدی جعفری: در بهار ۱۳۴۰ به انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز...
IMAGE
از او یک ترک اولی ندیده‌ام بمناسبت بزرگداشت محمد بسته نگار
مهندس لطف الله میثمی: با محمد بسته‌نگار از بدو ورودش به دانشکده حقوق دانشگاه...
IMAGE
بسته نگار،نگار ما
تقی رحمانی: ارج  نهادن به بسته نگار که نامش محمد است برای  امثال من در چند نکته مهم...

مصاحبه ها

IMAGE
خاطراتی از ۶۰ سال مبارزه، بازخوانی مصاحبه با مرحوم طاهر احمدزاده
کانون به یک پایگاه مهم برای نهضت ملی تبدیل شد و پس از کودتا هم نقش عمده‌ای در نهضت...
IMAGE
تقویت روند کادرسازی علمی در دانشگاه‌ها
تشکیل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه در گفت‌وگوی «آسمان آبی» با مهندس محمد توسلی:...
IMAGE
تهران و بحران زلزله
گفت و گو با مهندس محمد توسلی: زلزله کرمانشاه و تبعات بعد از آن بهانه‌ای شد تا...
IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
چالش های اصلی مدیریت شهر تهران
محافظه کاران نمی خواهند رانت ها را از دست بدهند  گفت وگوی روزنامه آرمان با مهندس...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...