آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟

قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم ایران در اختیار دادگاه قرار داده؛ متنی که واکنش های مختلفی را در شبکه های اجتماعی به همراه داشته است؛ اینکه بعد از هفت سال از حادثه کهریزک، عامل اصلی آن دست به این اعتراف بزرگ بزند چگونه ارزیابی می شود و مردم چقدر می توانند این عذرخواهی را باور کنند و بپذیرند. این سؤالات و سؤالاتی دیگر را روزنامه شرق با دو فعال مسائل اجتماعی و سیاسی در میان گذاشته است:mortazavi


غلامعباس توسلى، جامعه شناس
برخلاف تصور و باورهای ما، عذرخواهی کردن همیشه همراه با پذیرش فعل خطا از سوی فرد خطاکار نیست،
گاهی مبنا و دلیل عذرخواهی را باید در مسائل روحی یا حتی نیت های دیگری دانست که عموما مطرح نمی شوند. جامعه ما با شنیدن عذرنامه قاضی مرتضوی، قطعا دچار تردید شده است چراکه نمی داند این اظهار ندامت بر اساس شوکی است که به فرد خاطی وارد شده یا الهامی است که او را وادار کرده پس از گذشت هفت سال به گناهش اعتراف کند. بااین همه هرچه که باشد، براساس فقه اسلامی نیز، حق الناس این پرونده سر جای خود باقی خواهد ماند و قاضی مرتضوی نمی تواند با انتشار یک عذرخواهی، زمینه بخشش حق الناس را در ماجرای کهریزک برای خودش فراهم کند. موضوعی که احتمالا به زودی جامعه به آن واکنش نشان خواهد داد همین مسئله پذیرش عذرخواهی است؛ تا زمانی که مشخص نشود این عذرخواهی چقدر راست و حقیقی بوده یا چقدر با اظهار پشیمانی قلبی اتفاق افتاده است نمی توان متوقع بود گروه های مختلف جامعه، آن را باور کنند. در چنین شرایطی جامعه با مفهوم کلمه استغفار درگیر می شود و از خود می پرسد آیا فرد عذرخواهنده از عمل خود پشیمان شده است؟ آیا پذیرفته است که چنین اقداماتي را مرتکب شده؟ آیا با این اقدام می خواهد حیات سیاسی خود را در آینده احیا کند یا واقعا توبه کرده و خواسته به رفتارش معترف باشد؟ اگر این اقرار به گناه از روی صداقت و همراه با اظهار پشیمانی باشد، بعید نیست که جامعه آن را بپذیرد چراکه به نظر می رسد تغییر جایگاه مرتضوی از قاضی دادگاه به متهم، حکایت از آن دارد که او به گناهان خویش آگاه شده است، در غیر این صورت اما بعید است که مردم این عذرخواهی را چیزی جز یک نمایش سیاسی بدانند.

محمد توسلى فعال سیاسى
به عنوان فردی که در دادگاه ایشان حضور داشته ام و چوب ایشان به تن من نیز خورده، باید این عذرخواهی - هرچه که باشد- مثبت ارزیابی شود .فردی چون مرتضوی که حادثه کهریزک را به وجود آورده و آن فاجعه انسانی را به راه انداخته، حالا آمده و اظهار ندامت خود را با مردم در میان گذاشته، این در حالی است که باید فارغ از اغراض احتمالی شخصی مرتضوی در طرح این عذرخواهی، ذات آن را اقدامی مثبت در فرایند اصلاح امور تلقی کرد، خصوصا اینکه در انتهای این عذرنامه، به همکاران سابق خود پیام انذار می دهد که مبادا عامل چنین رفتاري در آینده باشند. با این همه، انتشار این عذرخواهی را نباید کافی دانست و طبعا، جامعه منتظر است که دادگاه در ذیل طی مراحل قانونی، عادلانه به این پرونده رسیدگی کند و سرانجامش را به طور روشن در اختیار افکار عمومی قرار دهد تا دیگر شاهد تکرار چنین فجایعی نباشیم و سرنوشت نسل های بعد با چنین اقداماتی به بازی گرفته نشود. مثبت بودن عذرخواهی قاضی مرتضوی را نباید به شخص ایشان منتهی دانست؛ نتایج مثبت این عذرخواهی می تواند به ایجاد فرهنگ در جامعه کمک کرده و باعث الگوسازی شود؛ الگویی که بر اساس آن هر کس که مرتکب تخلفی شده یا ظلمی را وارد می کند، بدون درنظرگرفتن جایگاهش، در ردیف متهم ها نشسته و پرونده اش به دقت بررسی شود.
اتفاقی که در کهریزک افتاد، یکی از مهم ترین رخدادهای معاصر جامعه ما بوده که اقشار مختلف را حساس کرده و حالا که یک مقام قضائی اقدام به عذرخواهی کرده است باید آن را یک اتفاق مثبت دانست.
منبع: روزنامه شرق 23 شهریور 95

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
يزدي همراه بازرگان
مهندس محمد توسلی: زنده یاد دكتر ابراهيم يزدي ( 1310-1396 ) يكي از شخصيت­هاي تاثيرگذار در...
IMAGE
اصلاح دینی و توسعه
مهندس لطف الله میثمی: در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اساتید رشته مهندسی نفت به ما...
IMAGE
چهل روز بی تو
احد رضایی: برای تو و بازرگان و ... هر انسان و ادم راستینی واژه "مرگ" را به کار نمیبریم...
IMAGE
ابراهیم یزدی و مساله ارتباط با روحانیت
حسن فرشتیان: یکی از ویژگی های مطروحه در کنش سیاسی شادروان دکتر ابراهیم یزدی...
IMAGE
ناسپاسی ما در حق سیاستمداران‌مان
محمد برقعی: با مرگ دکتر یزدی موج حملات به ایشان بالا گرفت. از تلویزیون های...
اصولگرایی نهضت آزادی
علی شکوهی: از وقتی که بحث همه‌پرسی درباره استقلال اقلیم کردستان عراق انجام شد،...
IMAGE
جدایی اقلیم کردستان، مغایر با صلح خاورمیانه و امنیت ملی ایران است
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی، دبیرکل حزب،...
شصت سال نواندیشی و اصلاحگری
امیرحسین داودآبادی فراهانی: اوائل مردادماه امسال خبر درگذشت دکتر ابراهیم یزدی...
متن کامل سخنرانی عمادالدین باقی در مجلس یادبود دکتر ابراهیم یزدی
عمادالدین باقی: مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ...
IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...

مصاحبه ها

IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...
IMAGE
یزدی به رغم تمام محدودیت ها و تبعیض‌ها ایستادگی کرد
گفت و گوی خبرگزاری پانا با مهندس محمد توسلی: *اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
فراز و فرودهای "نهضت آزادی" از زبان دبیرکل جدید
گفتگوی خبرگزاری برنا با محمد توسلی: نهضت آزادی ایران در مدت 50 سال فعالیت خود فراز و...
IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...