آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟

قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم ایران در اختیار دادگاه قرار داده؛ متنی که واکنش های مختلفی را در شبکه های اجتماعی به همراه داشته است؛ اینکه بعد از هفت سال از حادثه کهریزک، عامل اصلی آن دست به این اعتراف بزرگ بزند چگونه ارزیابی می شود و مردم چقدر می توانند این عذرخواهی را باور کنند و بپذیرند. این سؤالات و سؤالاتی دیگر را روزنامه شرق با دو فعال مسائل اجتماعی و سیاسی در میان گذاشته است:mortazavi


غلامعباس توسلى، جامعه شناس
برخلاف تصور و باورهای ما، عذرخواهی کردن همیشه همراه با پذیرش فعل خطا از سوی فرد خطاکار نیست،
گاهی مبنا و دلیل عذرخواهی را باید در مسائل روحی یا حتی نیت های دیگری دانست که عموما مطرح نمی شوند. جامعه ما با شنیدن عذرنامه قاضی مرتضوی، قطعا دچار تردید شده است چراکه نمی داند این اظهار ندامت بر اساس شوکی است که به فرد خاطی وارد شده یا الهامی است که او را وادار کرده پس از گذشت هفت سال به گناهش اعتراف کند. بااین همه هرچه که باشد، براساس فقه اسلامی نیز، حق الناس این پرونده سر جای خود باقی خواهد ماند و قاضی مرتضوی نمی تواند با انتشار یک عذرخواهی، زمینه بخشش حق الناس را در ماجرای کهریزک برای خودش فراهم کند. موضوعی که احتمالا به زودی جامعه به آن واکنش نشان خواهد داد همین مسئله پذیرش عذرخواهی است؛ تا زمانی که مشخص نشود این عذرخواهی چقدر راست و حقیقی بوده یا چقدر با اظهار پشیمانی قلبی اتفاق افتاده است نمی توان متوقع بود گروه های مختلف جامعه، آن را باور کنند. در چنین شرایطی جامعه با مفهوم کلمه استغفار درگیر می شود و از خود می پرسد آیا فرد عذرخواهنده از عمل خود پشیمان شده است؟ آیا پذیرفته است که چنین اقداماتي را مرتکب شده؟ آیا با این اقدام می خواهد حیات سیاسی خود را در آینده احیا کند یا واقعا توبه کرده و خواسته به رفتارش معترف باشد؟ اگر این اقرار به گناه از روی صداقت و همراه با اظهار پشیمانی باشد، بعید نیست که جامعه آن را بپذیرد چراکه به نظر می رسد تغییر جایگاه مرتضوی از قاضی دادگاه به متهم، حکایت از آن دارد که او به گناهان خویش آگاه شده است، در غیر این صورت اما بعید است که مردم این عذرخواهی را چیزی جز یک نمایش سیاسی بدانند.

محمد توسلى فعال سیاسى
به عنوان فردی که در دادگاه ایشان حضور داشته ام و چوب ایشان به تن من نیز خورده، باید این عذرخواهی - هرچه که باشد- مثبت ارزیابی شود .فردی چون مرتضوی که حادثه کهریزک را به وجود آورده و آن فاجعه انسانی را به راه انداخته، حالا آمده و اظهار ندامت خود را با مردم در میان گذاشته، این در حالی است که باید فارغ از اغراض احتمالی شخصی مرتضوی در طرح این عذرخواهی، ذات آن را اقدامی مثبت در فرایند اصلاح امور تلقی کرد، خصوصا اینکه در انتهای این عذرنامه، به همکاران سابق خود پیام انذار می دهد که مبادا عامل چنین رفتاري در آینده باشند. با این همه، انتشار این عذرخواهی را نباید کافی دانست و طبعا، جامعه منتظر است که دادگاه در ذیل طی مراحل قانونی، عادلانه به این پرونده رسیدگی کند و سرانجامش را به طور روشن در اختیار افکار عمومی قرار دهد تا دیگر شاهد تکرار چنین فجایعی نباشیم و سرنوشت نسل های بعد با چنین اقداماتی به بازی گرفته نشود. مثبت بودن عذرخواهی قاضی مرتضوی را نباید به شخص ایشان منتهی دانست؛ نتایج مثبت این عذرخواهی می تواند به ایجاد فرهنگ در جامعه کمک کرده و باعث الگوسازی شود؛ الگویی که بر اساس آن هر کس که مرتکب تخلفی شده یا ظلمی را وارد می کند، بدون درنظرگرفتن جایگاهش، در ردیف متهم ها نشسته و پرونده اش به دقت بررسی شود.
اتفاقی که در کهریزک افتاد، یکی از مهم ترین رخدادهای معاصر جامعه ما بوده که اقشار مختلف را حساس کرده و حالا که یک مقام قضائی اقدام به عذرخواهی کرده است باید آن را یک اتفاق مثبت دانست.
منبع: روزنامه شرق 23 شهریور 95

مصاحبه ها

IMAGE
آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟
قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم...
IMAGE
فقیهی که باید عارف می‌شد
روایت هاشم صباغیان از آیت الله طالقانی
IMAGE
چرا تهران مصدق ندارد؟
گفتگو با محمد توسلی