بمناسبت سالگرد درگذشت بازرگان

Portrait 08 refine

رضا خجسته رحیمی

 بازرگان دموکراسی خواه بود و پوپولیست نبود. سیاست برای او هدف نبود و وسیله بود. بدین ترتیب با پوپولیسم بیگانه بود و مردم‌سالاری را از مردم سواری متفاوت می‌دانست. بازرگان ملی گرا بود و با این حال ناسیونالیست افراطی نبود طرح غرب‌زدگی جلال آل احمد را کابوسی می‌نامید که از آن رهایی باید. می‌گفت عربیان اگر چیزهایی را بردند چیزهای بهتری را هم آوردند و به صراحت اعلام می‌کرد که اگر تخطئه و متهم به غرب‌گرایی یا استعمارگرایی نشویم باید بگوییم که استقلال‌طلبی احساس ملیت تعصب ملی آزادی‌خواهی برابری طلبی مترقی بودن و انقلابی شدن را تماماً از آن‌ها گرفته‌ایم. از استقلال سخن گفت و تقلید را نکوهید. اما هشدار داد که مبالغه نباید کرد نمی‌توان منکر شد که تقلید در بسیاری از موارد و در همه جای دنیا معمول است و گاهی به‌ناچار مجاز می‌شود. به جای استعمار از استیلا سخن گفت و استیلا را نیز واقعیتی در عرصه جهانی دانست و بر همین مبنا بود که پس از انقلاب ایران نیز اگرچه حامی استقلال بود اما مفتون نظریه استعمار نظریه استعمار نشد و هزینه این اعتقاد نیز لشکر منتقدان و مخالفانی بود که علیه او به پا خواستند و واقع‌بینی او را وادادگی نامیدند و او را وابسته به امپریالیسم خواند و لیبرال. حال‌آنکه بازرگان می‌گفت که مقصود استقلال این است که نه خود را تابع طراز فکر و سیاست نفوذ اروپای عربی و امریکا بدانیم و نه معتقد و دنباله رو مکتب مارکس و سیاست کشورهای سوسیالیستی بدانیم. از نردبان سیاست بالا رفت اما لباس صداقت از تن درنیاورد. او می‌گفت از گناهانی که برای ما می‌شمردند یکی لیبرال بودن ماست اما حالا باید بگویم که اگر ما لیبرال نبودیم آن‌ها که مقاله می‌نویسند و نشریه مدهند امروز بودند یا نه. اقلاً این حق‌شناسی را ندارند که بگویند خدا پدر بازرگان را بیامرزد شما آدم بدی بودید لیبرال بودید ولی در نتیجه لیبرال بودن شما ما به همه چیز رسیدیم.

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
بازرگان، نمی‌خواست از سیاست کنار بکشد
گفتگوی روزنامه اعتماد با مهندس هاشم صباغیان: هنوز هم با ۸۰ سال سن هر زمان که برای...
IMAGE
بزرگترین اشتباه آقای هاشمی در مجلس اول، برخورد نادرست بانهضت آزادی بود
گفتگوی روزنامه اعتماد با غلامرضا حيدري، نماينده دوره دوم، سوم و دهم مجلس:  عليرضا...
IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...