بمناسبت سالگرد درگذشت بازرگان

Portrait 08 refine

رضا خجسته رحیمی

 بازرگان دموکراسی خواه بود و پوپولیست نبود. سیاست برای او هدف نبود و وسیله بود. بدین ترتیب با پوپولیسم بیگانه بود و مردم‌سالاری را از مردم سواری متفاوت می‌دانست. بازرگان ملی گرا بود و با این حال ناسیونالیست افراطی نبود طرح غرب‌زدگی جلال آل احمد را کابوسی می‌نامید که از آن رهایی باید. می‌گفت عربیان اگر چیزهایی را بردند چیزهای بهتری را هم آوردند و به صراحت اعلام می‌کرد که اگر تخطئه و متهم به غرب‌گرایی یا استعمارگرایی نشویم باید بگوییم که استقلال‌طلبی احساس ملیت تعصب ملی آزادی‌خواهی برابری طلبی مترقی بودن و انقلابی شدن را تماماً از آن‌ها گرفته‌ایم. از استقلال سخن گفت و تقلید را نکوهید. اما هشدار داد که مبالغه نباید کرد نمی‌توان منکر شد که تقلید در بسیاری از موارد و در همه جای دنیا معمول است و گاهی به‌ناچار مجاز می‌شود. به جای استعمار از استیلا سخن گفت و استیلا را نیز واقعیتی در عرصه جهانی دانست و بر همین مبنا بود که پس از انقلاب ایران نیز اگرچه حامی استقلال بود اما مفتون نظریه استعمار نظریه استعمار نشد و هزینه این اعتقاد نیز لشکر منتقدان و مخالفانی بود که علیه او به پا خواستند و واقع‌بینی او را وادادگی نامیدند و او را وابسته به امپریالیسم خواند و لیبرال. حال‌آنکه بازرگان می‌گفت که مقصود استقلال این است که نه خود را تابع طراز فکر و سیاست نفوذ اروپای عربی و امریکا بدانیم و نه معتقد و دنباله رو مکتب مارکس و سیاست کشورهای سوسیالیستی بدانیم. از نردبان سیاست بالا رفت اما لباس صداقت از تن درنیاورد. او می‌گفت از گناهانی که برای ما می‌شمردند یکی لیبرال بودن ماست اما حالا باید بگویم که اگر ما لیبرال نبودیم آن‌ها که مقاله می‌نویسند و نشریه مدهند امروز بودند یا نه. اقلاً این حق‌شناسی را ندارند که بگویند خدا پدر بازرگان را بیامرزد شما آدم بدی بودید لیبرال بودید ولی در نتیجه لیبرال بودن شما ما به همه چیز رسیدیم.

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
لحظات دردناک وگذرای بازگشت به آدمیت خویش
دکتر حبیب الله پیمان: دربرابر مصایب انسانی ازهرنوعش نمی توان بی تفاوت ماند. احساس...
IMAGE
نماینده کدخدا و اصلاح طلبان
تقی رحمانی: قدیم می گفتن دیدن کدخدا ده لازم است. روحانی هم به درستی می گوید امریکا...
IMAGE
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به ریاست دانشگاه علامه طباطبایی درپی لغو مجوز سخنرانی ایشان
میزان: مهندس محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
احمد و محمود و محمّد: نگهبانان تبعیض و تعدّی
دکتر عبدالکریم سروش: بنده‌ی پیر خراباتم که لطفش دائم است ورنه لطف شیخ و زاهد گاه...
IMAGE
فقط بازرگان می‌توانست
مهندس توسلی، در دیدار با اعضای انجمن فرهنگ و سیاست دانشجویان دانشگاه شیراز شرايط...
IMAGE
پیام مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران، در سپاس از ملت شریف ایران
میزان: مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از انقلاب و دبیر کل نهضت آزادی...
IMAGE
سلامت رجایی و سرطان استبداد
عبدالکریم سروش: تولد علیرضا خجسته، کسالتش اندوهبار ولی شجاعتش دلیری‌زاست و فقط...
IMAGE
همچو ایوب در بلا خوش باش!
محسن کدیور:  سالروز تولد علیرضا رجایی است. این یادداشت کوتاه* که با چشم تر نوشته...
IMAGE
علیرضا رجایی؛ نماد «متانت، نجابت و شرافت»
حسن یوسفی اشکوری: اگر کسی از من بپرسد با شناختی که شما از دکتر علیرضا رجایی دارید،...

مصاحبه ها

IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...