بمناسبت سالگرد درگذشت بازرگان

Portrait 08 refine

رضا خجسته رحیمی

 بازرگان دموکراسی خواه بود و پوپولیست نبود. سیاست برای او هدف نبود و وسیله بود. بدین ترتیب با پوپولیسم بیگانه بود و مردم‌سالاری را از مردم سواری متفاوت می‌دانست. بازرگان ملی گرا بود و با این حال ناسیونالیست افراطی نبود طرح غرب‌زدگی جلال آل احمد را کابوسی می‌نامید که از آن رهایی باید. می‌گفت عربیان اگر چیزهایی را بردند چیزهای بهتری را هم آوردند و به صراحت اعلام می‌کرد که اگر تخطئه و متهم به غرب‌گرایی یا استعمارگرایی نشویم باید بگوییم که استقلال‌طلبی احساس ملیت تعصب ملی آزادی‌خواهی برابری طلبی مترقی بودن و انقلابی شدن را تماماً از آن‌ها گرفته‌ایم. از استقلال سخن گفت و تقلید را نکوهید. اما هشدار داد که مبالغه نباید کرد نمی‌توان منکر شد که تقلید در بسیاری از موارد و در همه جای دنیا معمول است و گاهی به‌ناچار مجاز می‌شود. به جای استعمار از استیلا سخن گفت و استیلا را نیز واقعیتی در عرصه جهانی دانست و بر همین مبنا بود که پس از انقلاب ایران نیز اگرچه حامی استقلال بود اما مفتون نظریه استعمار نظریه استعمار نشد و هزینه این اعتقاد نیز لشکر منتقدان و مخالفانی بود که علیه او به پا خواستند و واقع‌بینی او را وادادگی نامیدند و او را وابسته به امپریالیسم خواند و لیبرال. حال‌آنکه بازرگان می‌گفت که مقصود استقلال این است که نه خود را تابع طراز فکر و سیاست نفوذ اروپای عربی و امریکا بدانیم و نه معتقد و دنباله رو مکتب مارکس و سیاست کشورهای سوسیالیستی بدانیم. از نردبان سیاست بالا رفت اما لباس صداقت از تن درنیاورد. او می‌گفت از گناهانی که برای ما می‌شمردند یکی لیبرال بودن ماست اما حالا باید بگویم که اگر ما لیبرال نبودیم آن‌ها که مقاله می‌نویسند و نشریه مدهند امروز بودند یا نه. اقلاً این حق‌شناسی را ندارند که بگویند خدا پدر بازرگان را بیامرزد شما آدم بدی بودید لیبرال بودید ولی در نتیجه لیبرال بودن شما ما به همه چیز رسیدیم.

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...
IMAGE
امنيت ملي، ثبات، صلح و توسعه پایدار؛ پيامد نظام مردم سالار
مهندس محمد توسلی:   اقدامات تروريستي 17 خرداد سال جاری و پيامد­هاي آن بار ديگر...
IMAGE
الگوی صبوری و شکوری، نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر ابراهیم یزدی
مهندس محمد توسلی: دكتر ابراهيم يزدي در طول زندگي خود، گفتمان و فكر پيشگامان...
IMAGE
ابراهیم یزدی به روایت احسان شریعتی
گفتگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با احسان شریعتی: «این روزها برگ‌هایی از کتاب تاریخ...
IMAGE
دولت با «ناهماهنگی میان امکانات و نیازها» چه خواهد کرد؟
دکتر غلامعباس توسلی: کلیدی‌ترین و درعین‌حال مهم‌ترین چالش پیش‌روی دولت...
IMAGE
نامه اولین شهردار تهران پس از انقلاب به دکتر نجفی، شهردار منتخب تهران
محمد توسلي نخستين شهردار تهران بعد از انقلاب با ارسال نامه‌اي به محمدعلي نجفي...
IMAGE
میراث طالقانی-19 شهریورسالگرد شهادت مبارزی متفاوت است
مهندس محمد توسلی: 38 سال بعد از در گذشت آیت‌الله سید محمود طالقانی در شهریور ماه،...
IMAGE
درگذشت روشنفکری مسلمان، مدرن و معتدل
مقاله واشنگتن‌پست درباره دکتر ابراهیم یزدی نوشته: دارا الاسفار | ترجمه: شیدا...
به یاد دکتر یزدی از مسجد هوستون تا کوچه تورج تهران
رضا مسموعی: بخت از منت گرفت و دلم آنچنان گریست،کز کودکی برُبایی پرنده‌ای.در این...

مصاحبه ها

IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...
IMAGE
مي خواستيم ساختار اداره شهر متحول شود
محمد توسلی در گفت‌وگو با آینده‌نگر: مقدمه: محمد توسلي در گفتگو با آينده¬نگر از...
IMAGE
جوانگرایی بدون کادرسازی؟
میزگردیباحضورنمایندگاندونسلفعالانسیاسی: محمدتوسلیوعبداللهمومن سرگه بارسقیان:...
IMAGE
نخشب کنشگری جدی، بامطالعه، منظم و متواضع بود
گفت‌وگو زیتون با مهدی هاشمی درباره بنیان‌گذار خداپرستان سوسیالیست: زیتون ـ...
یزدی انقلابی‌تر از بازرگان بود
گفت‌وگوی زیتون با ماشالله شمس الواعظین   زیتون-ماهو منفرد: درگذشت ابراهیم یزدی،...
IMAGE
‏برادر علیرضا رجایی: بهداری زندان ۵ بار درخواست اعزام به خارج از زندان کرده بود که این اجازه داده نشد
قصه‌ی پر از درد علیرضا رجایی این روزها تیتر بسیاری از روزنامه‌ها و سایت‌های خبری...
امام به دکتر یزدی گفت تا من زنده هستم کسی حق ندارد به شما متعرض شود
مصاحبه روزنامه همدلی با مهندس لطف‌الله میثمی:   دکتر یزدی زمانی‌که دولت موقت...
صبور آزادی
گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی: فرزانه آئینی: ابراهیم یزدی هم رفت و گوشه‌هایی از...