انتخابات و فرایند گذار به دموکراسی

tavassoli mohammad 01

محمد توسلی

سؤال اصلی در شرایطی که با رد صلاحیت گسترده روبرو هستیم این است که وظیفه ما در انتخابات پیش رو چیست؟ پاسخ ما در ادوار و مقاطع گذشته، از همان مجلس اول، همواره حضور مردم در عرصه انتخابات بوده است. مهندس بازرگان، همان‌گونه که در نطق‌های پیش از دستور خود در مجلس اول گفتند، همواره بر مشارکت مردم در امر انتخابات تأکید داشتند و انتخابات را فرآیندی برای یادگیری دموکراسی و تربیت فرهنگی و سیاسی مردم می‌دانستند. متن اغلب نطق‌های ایشان در مجلس اول مبین همین مفهوم و گویای همین واقعیت است. در سه دهه گذشته نیز در سایر انتخابات هم ما عموماً بر همین خط‌مشی و سیاست راهبردی تأکید داشته‌ایم و همواره به‌ضرورت حضور و مشارکت مردم در انتخابات در راستای نیل به تحول و توسعه سیاسی و تقویت فرایند گذار به دموکراسی باور داشته‌ایم.

آنچه در هر مرحله بایستی موردبررسی قرار گیرد ملاک‌ها و معیارهای شرایط انتخابات آزاد، سالم و رقابتی بر پایه اصول قانون اساسی و ضوابط شناخته‌شده در سطح جهانی است. تجربه سه دهه گذشته نشان می‌دهد که ما نبایستی در قبال برخی از رد صلاحیت‌ها مأیوس شده و بذر ناامیدی را در دل مردم بکاریم. همان‌طور که گفته شد انتخابات یک فرآیند یادگیری و آگاهی‌بخش است که هم آحاد جامعه و هم مسئولان و متولیان امر انتخابات به‌تدریج با آن آشنا می‌شوند و خود را با قانون و ملاک‌های انتخاباتی هماهنگ‌تر می‌سازند. یادآوری رد صلاحیت مهندس بازرگان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۶۴ با آن سوابق روشن و واکنش ایشان و یارانشان در اعتراض و حضور در عرصه‌های انتخابات در مراحل بعد می‌تواند برای نسل جدید امروز آموزنده باشد. به یاد داریم که در دوم خرداد سال ۷۶ شورای نگهبان همه نامزدهای شناخته شده را رد صلاحیت کرد، اما از بین همان چهار نامزدی که به هر حال توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شدند، در نهایت آقای سید محمد خاتمی انتخاب شد و همان‌طور که می‌دانیم این انتخاب سنجیده مردم زمینه تحول و توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را در عرصه سیاست ایران رقم زد. رویدادی اثرگذار که نقشی کلیدی در ایجاد تحولات سیاسی و اجتماعی داشت و حاکمیت هشت ساله دولت اصلاحات توانست نقش تعیین‌کننده و مؤثری را در فرآیند تقویت دموکراسی ایفا کند.

باز به یاد بیاوریم که در سال ۹۲ هم صلاحیت بسیاری از نامزدها و حتی صلاحیت آقای هاشمی رفسنجانی تأیید نشد، اما از بین کاندیداهای باقیمانده، انتخاب آقای دکتر روحانی، آغازگر فصل تازه‌ای در سیاست ایران شد و دولتی روی کار آمد که توانستند مذاکرات هسته‌ای را پس از سال‌ها به فرجامی روشن و امیدوارانه برسانند و تحریم‌های فلج‌کننده‌ای که بزرگ‌ترین آسیبش را مردم متحمل شدند، از سر آنان بردارد. بااین‌حال برجام با این امید به سرانجام رسید که این موفقیت در سطح مناسبات بین‌المللی دستاوردهایی هم در عرصه سیاست داخلی داشته باشد و به شکلی بستری شود برای تحول سیاسی و تعامل و مشارکت مردم در تقویت فرایند دموکراسی. در مقابل این تجربیات مثبت؛ البته با تجربه منفی انتخابات شورای شهر دوم تهران هم روبرو هستیم که در آن انتخابات، مردم با صندوق‌های رأی قهر کردند (خودزنی کردند) و پیامد طبیعی آن مشارکت حدود ۱۲ درصدی شهروندان در انتخابات بود و شورای شهری با جمع ناشناخته آبادگران و شهرداری آقای دکتر احمدی‌نژاد. و البته متعاقب آن دو دوره ریاست جمهوری وی و پیامدهای تاریخی آن، که ملت ایران هرگز آثار مخرب آن را فراموش نخواهد کرد.

بر پایه این تجربیات تاریخی، به‌رغم رد صلاحیت‌های گسترده، مردم ما کماکان نسبت به آینده امیدوار خواهند بود و با هوشمندی در انتخابات پیش رو در هفتم اسفندماه صبورانه بهترین تلاش خود را بکار خواهند بست و با آگاهی و تدبیر، بهترین گزینه‌های ممکن را در راستای منافع ملی گزینش خواهند کرد. بنده بر این باورم که حضور مردم در انتخابات پیش رو بسیار مهم است؛ اما آنچه مهم‌تر است، طی همان فرایند یادگیری است، پروسه‌ای که در طی این سه دهه همواره در جریان بوده و باعث رشد و آگاهی بیشتر مردم شده است.

منبع: سرمقاله روزنامه ستاره صبح ۱۸ بهمن ۱۳۹۴

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
چشم انداز پارلمان شهري
مهندس محمد توسلی:  در آستانه برگزاري انتخابات پنجمين دوره شوراهاي شهر و روستا،...
IMAGE
" بازرگان طرفدار تز اسلام منهای روحانیت نبود"
علی مطهری، نایب‌رییس مجلس شورای اسلامی، در یادداشتی که خبرگزاری ایسنا آن را...
IMAGE
وفاق ملّي، راهبرد تقابل با بحران­ها، بیانیه نهضت آزادی ایران پیرامون حملات تروریستی تهران با امضای دکتر ابراهیم یزدی
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای دکتر ابراهیم یزدی، عملیات...
کاسبی تروریسم
سید مصطفی تاجزاده : اول ۱٫منطقی ترین و طبیعی ترین عکس العمل هر ایرانی برابر عملیات...
هیچ کس از نقد خود کم نشد!
تقی رحمانی: بعد از سخنان رهبری نظام در روز «چهارشنبه خونین» و نقدهای گوناگون به...
چرا رهبری «آتش به اختیار» می‌دهد؟
مرتضی کاظمیان : «من به همه‌ی آن هسته‌های فکری و عملیِ جهادی، فکری، فرهنگی در...
با تروریسم چه باید کرد؟
فرخ نگهدار: ۱. طرح مساله  انتظار عمومی این است که در روزها و ماه ها و سال های آتی...
IMAGE
تنش میان عربستان و قطر در سه پرده
کریم پورحمزاوی:   پرده اول تاریخ دولت کنونی قطر و سیاست‌های اقتصادی و داخلی و...
IMAGE
اطلاعات روحانی و مراسم سحابی‌ها و صابر
مرتضی کاظمیان: مراسم بزرگداشت این سه مشعل ایران‌دوستی، قرار بود در تالار انجمن...
IMAGE
حبیب‌الله آشوری و «جنگ عمامه»
حسن یوسفی‌اشکوری: نمی‌دانم چه رخ داده که این روزها بار دیگر برخی در ایران نبش قبر...

مصاحبه ها

IMAGE
پاسخ به مطالبات تاریخی و نیاز مردم، گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی
پس از برگزاری انتخابات پرشور شورای شهر دو موضوع مهم در اولویت گروه‌های مختلف قرار...
IMAGE
استعفا از شوراي شهر نقض رأي مردم تلقي مي شود
گفت و گو با محمد توسلی اولین شهردار تهران بعد از انقلاب: انتخاب شهردار تهران، اين...
IMAGE
انتظارات از منتخبان پنجمین شوراهای شهری، گفتگو با مهندس محمد توسلی
گفت و گو با محمد توسلی:نگاهی به پیشینه طرح مدیریت واحد شهری مهندس محمد توسلی،...
صفایی فراهانی: انتخابات ۹۶ یک رفراندوم بود؛ روحانی موانع را به صراحت با مردم در میان بگذارد
مصاحبه ایلنا با محسن صفایی‌فراهانی:   محسن صفایی فراهانی با کارنامه‌ای از معاونت...
فائزه هاشمی: به نظر می‌رسد آقای صادق لاریجانی یک دور هم قانون اساسی را نخوانده
کلمه – گروه خبر: فائزه هاشمی، با تاکید بر اینکه دادستانی باید در مقابل سخنان امام...
IMAGE
مدیریت شهری نیاز به تحولات گسترده ای دارد، نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار شود
مهندس محمد توسلی در گفت‌وگو با «آرمان»: نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار...
IMAGE
نیاز به شهردار خلاق و غیرسیاسی داریم گفت‌وگو با صدیقه وسمقی؛
زیتون-ریبوار کوهستانی:انتخابات دوره پنجم شوراهای شهر و روستا در ایران را از...
IMAGE

روحانی توانایی بالایی برای تعامل با راس قدرت دارد، گفتگو با احمد سلامتیان
زیتون-ریبوار کوهستانی: جمهوری اسلامی ساخت سیاسی و حقوقی پیچیده‌ای دارد. این...
IMAGE
ثروت افسانه‌ای نفت به باد رفت
محسن صفایی فراهانی می‌گوید اصلاح ساختار اقتصاد ایران و ایجاد رونق اقتصادی برای...