انتخابات و فرایند گذار به دموکراسی

tavassoli mohammad 01

محمد توسلی

سؤال اصلی در شرایطی که با رد صلاحیت گسترده روبرو هستیم این است که وظیفه ما در انتخابات پیش رو چیست؟ پاسخ ما در ادوار و مقاطع گذشته، از همان مجلس اول، همواره حضور مردم در عرصه انتخابات بوده است. مهندس بازرگان، همان‌گونه که در نطق‌های پیش از دستور خود در مجلس اول گفتند، همواره بر مشارکت مردم در امر انتخابات تأکید داشتند و انتخابات را فرآیندی برای یادگیری دموکراسی و تربیت فرهنگی و سیاسی مردم می‌دانستند. متن اغلب نطق‌های ایشان در مجلس اول مبین همین مفهوم و گویای همین واقعیت است. در سه دهه گذشته نیز در سایر انتخابات هم ما عموماً بر همین خط‌مشی و سیاست راهبردی تأکید داشته‌ایم و همواره به‌ضرورت حضور و مشارکت مردم در انتخابات در راستای نیل به تحول و توسعه سیاسی و تقویت فرایند گذار به دموکراسی باور داشته‌ایم.

آنچه در هر مرحله بایستی موردبررسی قرار گیرد ملاک‌ها و معیارهای شرایط انتخابات آزاد، سالم و رقابتی بر پایه اصول قانون اساسی و ضوابط شناخته‌شده در سطح جهانی است. تجربه سه دهه گذشته نشان می‌دهد که ما نبایستی در قبال برخی از رد صلاحیت‌ها مأیوس شده و بذر ناامیدی را در دل مردم بکاریم. همان‌طور که گفته شد انتخابات یک فرآیند یادگیری و آگاهی‌بخش است که هم آحاد جامعه و هم مسئولان و متولیان امر انتخابات به‌تدریج با آن آشنا می‌شوند و خود را با قانون و ملاک‌های انتخاباتی هماهنگ‌تر می‌سازند. یادآوری رد صلاحیت مهندس بازرگان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۶۴ با آن سوابق روشن و واکنش ایشان و یارانشان در اعتراض و حضور در عرصه‌های انتخابات در مراحل بعد می‌تواند برای نسل جدید امروز آموزنده باشد. به یاد داریم که در دوم خرداد سال ۷۶ شورای نگهبان همه نامزدهای شناخته شده را رد صلاحیت کرد، اما از بین همان چهار نامزدی که به هر حال توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شدند، در نهایت آقای سید محمد خاتمی انتخاب شد و همان‌طور که می‌دانیم این انتخاب سنجیده مردم زمینه تحول و توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را در عرصه سیاست ایران رقم زد. رویدادی اثرگذار که نقشی کلیدی در ایجاد تحولات سیاسی و اجتماعی داشت و حاکمیت هشت ساله دولت اصلاحات توانست نقش تعیین‌کننده و مؤثری را در فرآیند تقویت دموکراسی ایفا کند.

باز به یاد بیاوریم که در سال ۹۲ هم صلاحیت بسیاری از نامزدها و حتی صلاحیت آقای هاشمی رفسنجانی تأیید نشد، اما از بین کاندیداهای باقیمانده، انتخاب آقای دکتر روحانی، آغازگر فصل تازه‌ای در سیاست ایران شد و دولتی روی کار آمد که توانستند مذاکرات هسته‌ای را پس از سال‌ها به فرجامی روشن و امیدوارانه برسانند و تحریم‌های فلج‌کننده‌ای که بزرگ‌ترین آسیبش را مردم متحمل شدند، از سر آنان بردارد. بااین‌حال برجام با این امید به سرانجام رسید که این موفقیت در سطح مناسبات بین‌المللی دستاوردهایی هم در عرصه سیاست داخلی داشته باشد و به شکلی بستری شود برای تحول سیاسی و تعامل و مشارکت مردم در تقویت فرایند دموکراسی. در مقابل این تجربیات مثبت؛ البته با تجربه منفی انتخابات شورای شهر دوم تهران هم روبرو هستیم که در آن انتخابات، مردم با صندوق‌های رأی قهر کردند (خودزنی کردند) و پیامد طبیعی آن مشارکت حدود ۱۲ درصدی شهروندان در انتخابات بود و شورای شهری با جمع ناشناخته آبادگران و شهرداری آقای دکتر احمدی‌نژاد. و البته متعاقب آن دو دوره ریاست جمهوری وی و پیامدهای تاریخی آن، که ملت ایران هرگز آثار مخرب آن را فراموش نخواهد کرد.

بر پایه این تجربیات تاریخی، به‌رغم رد صلاحیت‌های گسترده، مردم ما کماکان نسبت به آینده امیدوار خواهند بود و با هوشمندی در انتخابات پیش رو در هفتم اسفندماه صبورانه بهترین تلاش خود را بکار خواهند بست و با آگاهی و تدبیر، بهترین گزینه‌های ممکن را در راستای منافع ملی گزینش خواهند کرد. بنده بر این باورم که حضور مردم در انتخابات پیش رو بسیار مهم است؛ اما آنچه مهم‌تر است، طی همان فرایند یادگیری است، پروسه‌ای که در طی این سه دهه همواره در جریان بوده و باعث رشد و آگاهی بیشتر مردم شده است.

منبع: سرمقاله روزنامه ستاره صبح ۱۸ بهمن ۱۳۹۴

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
فتنه گر کیست؟ (به مناسبت اعتصاب مظلومانه کروبی)
عماد باقی: چون حافظه تاریخی ما ضعیف است و شتاب و رگبار خبرها و تحلیل ها در شبکه های...
IMAGE
مصدق مرد خدا
مهندس لطف الله میثمی:  کلاس دوم متوسطه بودم که به روستایی در اصفهان رفتم که امروزه...
IMAGE
درباره اعتصاب غذای شیخ اصلاحات
سید امیر خرم: امروز خبری منتشر شد مبنی بر اعتصاب غذای خشک شیخ عزیز و گرامی، کروبی....
IMAGE
سخنی با منتقدان دکتر یزدی
سید امیر خرم: ظرف چند روز اخیر که خبر شدت یافتن بیماری دکتر یزدی، دبیر کل نهضت...
IMAGE
سخنی در ضرورت نقد قدرت
سید امیر خرم:  نکته اول: در روایات است که هرگاه پیامبر(ص) در خصوص موضوعی اظهار نظر...
IMAGE
یزدی؛ سیاستمدار بی‌جانشین
مرتضی کاظمیان: این توصیف، در این روزهای بیماری هولناک و ریشه‌دوانده و رنج‌زای...
IMAGE
بزرگمردی در بستر بیماری است که در هنگامی که دستی در قدرت داشت و جایی در حکومت، مظلومان را فراموش نمی کرد
سید امیر خرم: دیروز فرصتی دست داد تا به همراه تعدادی از اعضای نهضت برای دیدار با...
IMAGE
فرزند مهدی کروبی خطاب به شریعتمداری: مگر در چهار انتخابات گذشته از مردم “سیلی” نخوردید؟
فرزند ارشد مهدی کروبی در نامه ای به یادداشت امروز کیهان واکنش نشان داد.  به گزارش...
IMAGE
بیماری اعتیاد و فریب بیماران | محمد صابر
در علم پزشکی امروز، “اعتیاد” بعنوان یک بیماری شناخته شده است. بیماریی که گرچه...
IMAGE
گریزی از تفاوت روحانی نیست
این روزها در هر سرا و محفل سیاسی، سخن از ترکیب کابینه دوازدهم است. محافظه کاران که...

مصاحبه ها

IMAGE
در زندان کودتاچیان/گفتگو با حبیب الله پیمان
فرزانه آئینی: «پس از کودتا» عنوان خوبی است برای آنچه در گفت‌وگوی قریب به...
IMAGE
شهرداری شیشه‌ای" باید شهردار سالم داشته باشد"
گفت‌وگو با محمد توسلی: زیتون- میلاد پورعیسی: حدود یک هفته دیگر تا پایان ماراتن...
IMAGE
آشتی دیانت و ملیت؛ گفتگو با علی یونسی
آنچه در پی می آید، مصاحبه “احسان هوشمند” از مجله “چشم انداز ایران” با علی یونسی...
IMAGE
گفت و گو با مهندس صباغیان درباره این روزهایش
هاشم صباغیان نیاز به معرفی ندارد. او وزیر کشور در دولت مهندس بازرگان بود. حدود...
IMAGE
تاج زاده: گزارش حمله به کوی در 78 را منتشر نمی‌کنند!
علی اصغر شفیعیان، انصاف نیوز: قبل از مصاحبه با سیدمصطفی تاج زاده قرار شد که موضوع...
IMAGE
پاسخ به مطالبات تاریخی و نیاز مردم، گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی
پس از برگزاری انتخابات پرشور شورای شهر دو موضوع مهم در اولویت گروه‌های مختلف قرار...
IMAGE
استعفا از شوراي شهر نقض رأي مردم تلقي مي شود
گفت و گو با محمد توسلی اولین شهردار تهران بعد از انقلاب: انتخاب شهردار تهران، اين...
IMAGE
انتظارات از منتخبان پنجمین شوراهای شهری، گفتگو با مهندس محمد توسلی
گفت و گو با محمد توسلی:نگاهی به پیشینه طرح مدیریت واحد شهری مهندس محمد توسلی،...
صفایی فراهانی: انتخابات ۹۶ یک رفراندوم بود؛ روحانی موانع را به صراحت با مردم در میان بگذارد
مصاحبه ایلنا با محسن صفایی‌فراهانی:   محسن صفایی فراهانی با کارنامه‌ای از معاونت...