انتخابات و فرایند گذار به دموکراسی

tavassoli mohammad 01

محمد توسلی

سؤال اصلی در شرایطی که با رد صلاحیت گسترده روبرو هستیم این است که وظیفه ما در انتخابات پیش رو چیست؟ پاسخ ما در ادوار و مقاطع گذشته، از همان مجلس اول، همواره حضور مردم در عرصه انتخابات بوده است. مهندس بازرگان، همان‌گونه که در نطق‌های پیش از دستور خود در مجلس اول گفتند، همواره بر مشارکت مردم در امر انتخابات تأکید داشتند و انتخابات را فرآیندی برای یادگیری دموکراسی و تربیت فرهنگی و سیاسی مردم می‌دانستند. متن اغلب نطق‌های ایشان در مجلس اول مبین همین مفهوم و گویای همین واقعیت است. در سه دهه گذشته نیز در سایر انتخابات هم ما عموماً بر همین خط‌مشی و سیاست راهبردی تأکید داشته‌ایم و همواره به‌ضرورت حضور و مشارکت مردم در انتخابات در راستای نیل به تحول و توسعه سیاسی و تقویت فرایند گذار به دموکراسی باور داشته‌ایم.

آنچه در هر مرحله بایستی موردبررسی قرار گیرد ملاک‌ها و معیارهای شرایط انتخابات آزاد، سالم و رقابتی بر پایه اصول قانون اساسی و ضوابط شناخته‌شده در سطح جهانی است. تجربه سه دهه گذشته نشان می‌دهد که ما نبایستی در قبال برخی از رد صلاحیت‌ها مأیوس شده و بذر ناامیدی را در دل مردم بکاریم. همان‌طور که گفته شد انتخابات یک فرآیند یادگیری و آگاهی‌بخش است که هم آحاد جامعه و هم مسئولان و متولیان امر انتخابات به‌تدریج با آن آشنا می‌شوند و خود را با قانون و ملاک‌های انتخاباتی هماهنگ‌تر می‌سازند. یادآوری رد صلاحیت مهندس بازرگان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۶۴ با آن سوابق روشن و واکنش ایشان و یارانشان در اعتراض و حضور در عرصه‌های انتخابات در مراحل بعد می‌تواند برای نسل جدید امروز آموزنده باشد. به یاد داریم که در دوم خرداد سال ۷۶ شورای نگهبان همه نامزدهای شناخته شده را رد صلاحیت کرد، اما از بین همان چهار نامزدی که به هر حال توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شدند، در نهایت آقای سید محمد خاتمی انتخاب شد و همان‌طور که می‌دانیم این انتخاب سنجیده مردم زمینه تحول و توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را در عرصه سیاست ایران رقم زد. رویدادی اثرگذار که نقشی کلیدی در ایجاد تحولات سیاسی و اجتماعی داشت و حاکمیت هشت ساله دولت اصلاحات توانست نقش تعیین‌کننده و مؤثری را در فرآیند تقویت دموکراسی ایفا کند.

باز به یاد بیاوریم که در سال ۹۲ هم صلاحیت بسیاری از نامزدها و حتی صلاحیت آقای هاشمی رفسنجانی تأیید نشد، اما از بین کاندیداهای باقیمانده، انتخاب آقای دکتر روحانی، آغازگر فصل تازه‌ای در سیاست ایران شد و دولتی روی کار آمد که توانستند مذاکرات هسته‌ای را پس از سال‌ها به فرجامی روشن و امیدوارانه برسانند و تحریم‌های فلج‌کننده‌ای که بزرگ‌ترین آسیبش را مردم متحمل شدند، از سر آنان بردارد. بااین‌حال برجام با این امید به سرانجام رسید که این موفقیت در سطح مناسبات بین‌المللی دستاوردهایی هم در عرصه سیاست داخلی داشته باشد و به شکلی بستری شود برای تحول سیاسی و تعامل و مشارکت مردم در تقویت فرایند دموکراسی. در مقابل این تجربیات مثبت؛ البته با تجربه منفی انتخابات شورای شهر دوم تهران هم روبرو هستیم که در آن انتخابات، مردم با صندوق‌های رأی قهر کردند (خودزنی کردند) و پیامد طبیعی آن مشارکت حدود ۱۲ درصدی شهروندان در انتخابات بود و شورای شهری با جمع ناشناخته آبادگران و شهرداری آقای دکتر احمدی‌نژاد. و البته متعاقب آن دو دوره ریاست جمهوری وی و پیامدهای تاریخی آن، که ملت ایران هرگز آثار مخرب آن را فراموش نخواهد کرد.

بر پایه این تجربیات تاریخی، به‌رغم رد صلاحیت‌های گسترده، مردم ما کماکان نسبت به آینده امیدوار خواهند بود و با هوشمندی در انتخابات پیش رو در هفتم اسفندماه صبورانه بهترین تلاش خود را بکار خواهند بست و با آگاهی و تدبیر، بهترین گزینه‌های ممکن را در راستای منافع ملی گزینش خواهند کرد. بنده بر این باورم که حضور مردم در انتخابات پیش رو بسیار مهم است؛ اما آنچه مهم‌تر است، طی همان فرایند یادگیری است، پروسه‌ای که در طی این سه دهه همواره در جریان بوده و باعث رشد و آگاهی بیشتر مردم شده است.

منبع: سرمقاله روزنامه ستاره صبح ۱۸ بهمن ۱۳۹۴

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
عبدالله مومنی: ایده عدم شرکت در انتخابات مطرود شده است
عبدالله مومنی، سخنگوی سابق دفتر تحکیم وحدت و فعال سابق جنبش دانشجویی که صلاحیتش...
IMAGE
در لیست شوراها به معیارها توجه کنیم نه نام ها!
در لیست شورا ها معیار مهم تر از پیروزی چرا ؟ – در انتخابات شوراها روش مهم تر از...
IMAGE
انتقاد از نظارت استصوابی: صدایی که شنیده نشد
مهندس لطف الله میثمی: آیا در یوم‌الله ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ قانون اساسی ثمره انقلاب...
IMAGE
بهترين گزينه در راستای مصالح ملی، «تداوم» است
محمد توسلی اگر ما به‌عنوان یک شهروند ایرانی به دنبال توسعه همه‌جانبه و پایدار...
IMAGE
روحانی و مطالبات مردمی
مهندس محمد توسلی   جامعه امروز ما در حالی که کمتر از سه ماه به پایان کار دولت...
IMAGE
خاطرات زندان قزل قلعه
محمد توسلی خاطرات دوران زندان قزل قلعه بخشی ازخاطرات زندان سال پنجاه است که در...

مصاحبه ها

IMAGE
پوپولیسم فریبکارانه را باید افشا کنیم!
رییس ستاد فرهنگیان حسن روحانی گفت:‌ قالیباف گفته است که رشد اقتصادی را به بالای ۲۵...
تسخیر سفارت و آزادنکردن گروگان ها اشتباه بود، اعتراف کنیم!
مرتضی الویری، شهردار سابق تهران در گفت وگو با عصر ایران می گوید: بر مبنای شاخص‌های...
IMAGE
تخریب رقیب با روش غیر اخلاقی و غیر شرعی عاقبت ندارد/کاندیداها از سرنوشت احمدی نژاد عبرت بگیرند
عضو هیات رییسه فراکسیون امید مجلس شورای اسلامی گفت: متاسفانه برخی کاندیداها...
IMAGE
حضور رئیسی به سود اصلاح طلبان و اعتدالگرایان است
میزان خبر: سیدمصطفی تاج‌زاده معتقد است آمدن ابراهیم رئیسی به میدان انتخابات به...
انقلاب نتیجه انسداد اصلاحات
محمد توسلی، مصطفی تاجزاده و علی شکوهی در نشست چرا انقلاب شد؟ انقلاب نتیجه انسداد...
IMAGE
آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟
قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم...