اصلاح‌طلبی یک روش است که سنت مصدقی-بازرگان است

taghi rahmani

تقی رحمانی

مصدق در اوج قدرت هم اعلام جمهوری نکرد. اصلاح‌طلبان می‌توانند اصلاح‌طلب روشی هم باشند. اما جریان اصلاح‌طلب دوره اصلاحات در روش ادبیات حذف داشت هم با اپوزیسیون و هم با جناح راست.
این ادبیات و روش سنت خودی و غیر خودی را تقویت می‌کرد. این نقد به اصلاح‌طلبان دوره اصلاحات وارد است. اما چرا این نقد را باز کردم؟
برای این‌که حجاریان گاه در سیاست صحیح نمی‌گوید. یعنی واقع نمی‌گوید. وی می‌گوید که اصلاح‌طلبان در انتخاب شرکت کردند تا مانند نهضت آزادی از قدرت سیاسی حذف نشوند.
در این جمله چند خطای وجود دارد که حجاریان به آن توجه نداشته است.

نخست این‌که نهضت آزادی و ملی-مذهبی ها حذف شدند تا در انتخابات شرکت داده نشوند چراکه این جریان تنها جریان مستقلی بود که بعد از روحانیت در جامعه پایگاه داشت.
دوم این‌که دهه ۶۰ انتخاباتی در ایران برگزار نمی‌شد تا دران شرکت کرد اما باز نهضت آزادی کاندیدا می‌شد ولی رد می‌شد.
سوم آن‌که انتخابات در ایران بعد از انقلاب از دهه ۱۳۶۰ از مجلس پنجم شکل بهتری پیدا کرد که باز ملی-مذهبی ها در آن وارد شدند.
چهارم این‌که اصلاح‌طلبی عنوان عام است بالطبع جریانی که در قدرت هم نیست اما روش اصلاح‌طلبی دارد در این مورد پیش‌کسوت است. در نتیجه در همین انتخابات اصلاح‌طلبان مشارکتی در عمل حذف شدند از سال ۱۳۸۸ این جریان در بازی نیست. آیا به خاطر عدم شرکت در انتخابات حذف شدند؟
پنجم این‌که این انتخابات پیروزی اصلاح‌طلبی بود نه پیروزی مشارکت یا مجاهدین انقلاب.
ششم این‌که اصلاح‌طلبان مشارکتی هماهنگ در این انتخابات مدنظر نبودند. اما ملی-مذهبی ها و نهضتی‌ها با وجود محدودیت فراوان کنش انتخاباتی روشنی داشتند که همان روش اصلاح‌طلبی است.
هفتم این‌که حجاریان باید توجه کند روش اصلاح‌طلبی که وی در دهه ۱۳۶۰ با آن سر جنگ داشت با سنت بازرگان در ایران زنده ماند.
هشتم این‌که تاریخ را بهتر است درست روایت کنیم.
نهم این‌که به امید استمرار و به نتیجه رسیدن اصلاح‌طلبی در ایران که به اصلاح‌طلبی نیاز دارد که اول به ایران بعد به گروه و بعد به خود بیاندیشم.

این هم سنت سحابی در ایران بوده که منتظری هم چنین کرده است امید است که دیگران هم‌چنین کنند چراکه ما برای رسیدن به فضای باز به رفتار اصلاح‌طلبی مستمر نیاز داریم

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
روحانی و مطالبات مردمی
مهندس محمد توسلی   جامعه امروز ما در حالی که کمتر از سه ماه به پایان کار دولت...
IMAGE
خاطرات زندان قزل قلعه
محمد توسلی خاطرات دوران زندان قزل قلعه بخشی ازخاطرات زندان سال پنجاه است که در...
نقد یا تخریب
محمدتقی فاضل‌میبدی

مصاحبه ها

انقلاب نتیجه انسداد اصلاحات
محمد توسلی، مصطفی تاجزاده و علی شکوهی در نشست چرا انقلاب شد؟ انقلاب نتیجه انسداد...
IMAGE
آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟
قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم...
IMAGE
فقیهی که باید عارف می‌شد
روایت هاشم صباغیان از آیت الله طالقانی
IMAGE
چرا تهران مصدق ندارد؟
گفتگو با محمد توسلی