اصلاح‌طلبی یک روش است که سنت مصدقی-بازرگان است

taghi rahmani

تقی رحمانی

مصدق در اوج قدرت هم اعلام جمهوری نکرد. اصلاح‌طلبان می‌توانند اصلاح‌طلب روشی هم باشند. اما جریان اصلاح‌طلب دوره اصلاحات در روش ادبیات حذف داشت هم با اپوزیسیون و هم با جناح راست.
این ادبیات و روش سنت خودی و غیر خودی را تقویت می‌کرد. این نقد به اصلاح‌طلبان دوره اصلاحات وارد است. اما چرا این نقد را باز کردم؟
برای این‌که حجاریان گاه در سیاست صحیح نمی‌گوید. یعنی واقع نمی‌گوید. وی می‌گوید که اصلاح‌طلبان در انتخاب شرکت کردند تا مانند نهضت آزادی از قدرت سیاسی حذف نشوند.
در این جمله چند خطای وجود دارد که حجاریان به آن توجه نداشته است.

نخست این‌که نهضت آزادی و ملی-مذهبی ها حذف شدند تا در انتخابات شرکت داده نشوند چراکه این جریان تنها جریان مستقلی بود که بعد از روحانیت در جامعه پایگاه داشت.
دوم این‌که دهه ۶۰ انتخاباتی در ایران برگزار نمی‌شد تا دران شرکت کرد اما باز نهضت آزادی کاندیدا می‌شد ولی رد می‌شد.
سوم آن‌که انتخابات در ایران بعد از انقلاب از دهه ۱۳۶۰ از مجلس پنجم شکل بهتری پیدا کرد که باز ملی-مذهبی ها در آن وارد شدند.
چهارم این‌که اصلاح‌طلبی عنوان عام است بالطبع جریانی که در قدرت هم نیست اما روش اصلاح‌طلبی دارد در این مورد پیش‌کسوت است. در نتیجه در همین انتخابات اصلاح‌طلبان مشارکتی در عمل حذف شدند از سال ۱۳۸۸ این جریان در بازی نیست. آیا به خاطر عدم شرکت در انتخابات حذف شدند؟
پنجم این‌که این انتخابات پیروزی اصلاح‌طلبی بود نه پیروزی مشارکت یا مجاهدین انقلاب.
ششم این‌که اصلاح‌طلبان مشارکتی هماهنگ در این انتخابات مدنظر نبودند. اما ملی-مذهبی ها و نهضتی‌ها با وجود محدودیت فراوان کنش انتخاباتی روشنی داشتند که همان روش اصلاح‌طلبی است.
هفتم این‌که حجاریان باید توجه کند روش اصلاح‌طلبی که وی در دهه ۱۳۶۰ با آن سر جنگ داشت با سنت بازرگان در ایران زنده ماند.
هشتم این‌که تاریخ را بهتر است درست روایت کنیم.
نهم این‌که به امید استمرار و به نتیجه رسیدن اصلاح‌طلبی در ایران که به اصلاح‌طلبی نیاز دارد که اول به ایران بعد به گروه و بعد به خود بیاندیشم.

این هم سنت سحابی در ایران بوده که منتظری هم چنین کرده است امید است که دیگران هم‌چنین کنند چراکه ما برای رسیدن به فضای باز به رفتار اصلاح‌طلبی مستمر نیاز داریم

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
يزدي همراه بازرگان
مهندس محمد توسلی: زنده یاد دكتر ابراهيم يزدي ( 1310-1396 ) يكي از شخصيت­هاي تاثيرگذار در...
IMAGE
اصلاح دینی و توسعه
مهندس لطف الله میثمی: در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اساتید رشته مهندسی نفت به ما...
IMAGE
چهل روز بی تو
احد رضایی: برای تو و بازرگان و ... هر انسان و ادم راستینی واژه "مرگ" را به کار نمیبریم...
IMAGE
ابراهیم یزدی و مساله ارتباط با روحانیت
حسن فرشتیان: یکی از ویژگی های مطروحه در کنش سیاسی شادروان دکتر ابراهیم یزدی...
IMAGE
ناسپاسی ما در حق سیاستمداران‌مان
محمد برقعی: با مرگ دکتر یزدی موج حملات به ایشان بالا گرفت. از تلویزیون های...
اصولگرایی نهضت آزادی
علی شکوهی: از وقتی که بحث همه‌پرسی درباره استقلال اقلیم کردستان عراق انجام شد،...
IMAGE
جدایی اقلیم کردستان، مغایر با صلح خاورمیانه و امنیت ملی ایران است
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی، دبیرکل حزب،...
شصت سال نواندیشی و اصلاحگری
امیرحسین داودآبادی فراهانی: اوائل مردادماه امسال خبر درگذشت دکتر ابراهیم یزدی...
متن کامل سخنرانی عمادالدین باقی در مجلس یادبود دکتر ابراهیم یزدی
عمادالدین باقی: مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ...
IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...

مصاحبه ها

IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...
IMAGE
یزدی به رغم تمام محدودیت ها و تبعیض‌ها ایستادگی کرد
گفت و گوی خبرگزاری پانا با مهندس محمد توسلی: *اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
فراز و فرودهای "نهضت آزادی" از زبان دبیرکل جدید
گفتگوی خبرگزاری برنا با محمد توسلی: نهضت آزادی ایران در مدت 50 سال فعالیت خود فراز و...
IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...