شهر اخلاق‌کش

ناصر مهدویmahdavi

علی رغم علاقه ما ایرانیان به زندگی جمعی، هزار افسوس که برخی از ما در عمل ادب زندگی با دیگران را چندان مراعات نمی کنیم و با ایجاد مزاحمت برای دیگران لذت یک زندگی شیرین و آرام را از آنان سلب می کنیم. عرض شد که علل بروز چنین آفتی از یک سوی به ساختار سیاسی جامعه ما باز میگردد؛ ساختاری که در آن ما اجازه و یا آزادی تصمیم گیری در امور جدی زندگی خود را نداریم و در بیشتر لحظه های مهم زندگی مجبور به تن دادن به دستورات کسانی هستیم، که به جای ما تصمیم می گیرند و اجازه ایفای نقش برای شیوه زندگی مطلوبی که در سر خودمان هست را از ما می گیرند. همین سبب می شود تا حس مسولیت پذیری اجتماعی در میان ما ضعیف شود و رعایت نظم و مقررات در نگاه ما کم اهمیت باشد، زیرا جامعه را از خودمان نمی دانیم و با جان و دل برایش تلاش نمی کنیم.

بیشتر ما جامعه را از آن کسانی می دانیم که فرمان می دهند و از امکانات جامعه سود می برند: در مدرسه معلم، در دانشگاه استاد، در ادارات وزیر و مدیر، در سیاست راهبر و بعد ریاست جمهوری…
ما فقط به فرمان های آنان گوش می سپاریم و چاره ای جز اطاعت از آنان نداریم؛ چه، در صورت اعتراض از حق زندگی محروم می شویم. برای همین و چون قوای مقابله با آن ها را نداریم و از دل و جان خیلی از اوقات موافق تصمیمات آنان نیستیم، به جان یکدیگر افتاده و از همدیگر انتقام می گیریم؛ چون حق اعتراض نداریم، بغضی که در گلو نشسته سر همسایه را می شکند و به ناهنجاری جمعی دامن می زند.

فقط کافی ست به رفتار شهردار تهران توجه کنید که به خاطر علاقه شدید به تجمیع سرمایه، چه بلایی بر سر این شهر بی دفاع آورده و دریغ اگر صدای اعتراضی شنیده شود. سراسر شهر پر شده از سرسام و شلوغی و بی نظمی و این سردار بزرگ، بی کمترین توجهی به رنج مردم راه خود را می رود و هر کجا را که دوست داشته باشد به نام پل هوایی، پل زمینی، پل زیر زمینی تخریب می کند. تصور کنید در چنین فضای آلوده چه می ماند جز فراموشی و خاموشی.

این همان اصل مهم اخلاق کش است، که وقتی اختیار زندگی و آرزوی ساختن یک جامعه سالم به دست مردم یک سرزمین نباشد، زندگی اخلاقی در آن سرزمین واقعا دشوار و مشقت بار خواهد بود.

در بیشتر صحنه های مهم تصمیم گیری کلان، ما آدمیان و شهروندان مثل آهن خاموش و بی صداییم و این خود یک دلیل مهم بی توجهی به اصول و مقررات مهم اجتماعی است، که موجب گسترش جامعه پذیری غیر اخلاقی می شود.

مصاحبه ها

IMAGE
آیا مردم عذرخواهی قاضی مرتضوی را می پذیرند؟
قاضی مرتضوی هم زمان با طی مراحل قانونی پرونده کهریزک، متن عذرخواهی خود را از مردم...
IMAGE
فقیهی که باید عارف می‌شد
روایت هاشم صباغیان از آیت الله طالقانی
IMAGE
چرا تهران مصدق ندارد؟
گفتگو با محمد توسلی