هجوم تسلیحاتی غرب

حمید بهشتی

 این مقاله برگرفته از سایت سازمان مراقب سیاست خارجی آلمان مورخ  ۱۴ ژوئن ۲۰۱۶ است که توسط آقای حمید بهشتی ترجمه شده است.

 آلمان در سال گذشته سومین صادر کننده تسلیحات در سراسر جهان بوده است و در سال آتی نیز صدور جنگ افزار خود را گسترش خواهد داد. این مطلب را خدمات اطلاعاتی ارتش انگلستان ، جِینز، گزارش کرده است. بنا بر این گزارش، آلمان در هجوم تسلیحاتی کشورهای ناتو که صدور جنگ افزار آنها بی سابقه رشد یافته سهیم است.

دو سوم صدور وسائل جنگی در جهان توسط ۷ کشور ناتو صورت گرفته و این در خدمت تقویت ساخت تشکیلاتی ناتو است. گرانیگاه صدور اسلحه غیر از خاورمیانه و نزدیک که صحنه ی اصلی جنگ های فعلی است جنوب شرقی آسیا است. به ویژه منطقه ی اطراف دریای جنوبی چین که به شدت میان چین و قدرت های غربی مورد مناقشه است. به هر دوی این مناطق صنایع اسلحه سازی آلمان سالهاست جنگ افزار صادر می کند. از جمله مهم ترین مشتریان آنها عربستان سعودی به شمار می رود. این در حالیست که سازمان ملل به خاطر حملاتی که قوای نظامی عربستان به یمن کرده اند اتهامات سنگینی علیه این کشور وارد ساخته و جینز هشدار داده است که عربستان حامی  جهادگرایان در جنگ های منطقه، از افغانستان در سال های دهه ۱۹۸۰ گرفته تا سوریه در حال حاضر بوده و در صدد استقلال خویش از قدرت های غربی است.

مقام سوم در جهان

آلمان در سال گذشته باز هم سومین صادر کننده جنگ افزار در مقیاس جهانی بود. این موضوع را سازمان خدمات اطلاعاتی ارتش بریتانیا، جینز، در آخرین گزارش تسلیحاتی خویش که در روز گذشته انتشار یافت تأیید کرده است. بر اساس این گزارش صنایع تسلیحاتی آلمان در سال ۲۰۱۵ وسایل جنگی به بهای ۴,۷۸ میلیارد دلار صادر کرده اند. در گزارش فوق صدور تسلیحات سبک و مهمات به حساب نیامده است. بر طبق این گزارش بیش از آلمان یکی آمریکاست که میزان صادرات تسلیحاتی اش به ۲۲,۹۶ میلیارد دلار بالغ گشته در حالیکه در سال ۲۰۰۹ میزان صادرات تسلیحاتی آمریکا ۱۲,۹ میلیارد دلار بوده است. و دیگری روسیه است که در سال گذشته به میزان ۷,۴۵ میلیارد دلار اسلحه به خارج فروخته است. در آینده نیز باید روی توسعه فروش تسلیحات آلمان حساب کرد. زیرا دولت آلمان در سال گذشته در زمینه جواز فروش جنگ افزار رکورد سابق خود را شکسته و آن را به ۱۲,۸ میلیارد یورو (معادل ۱۱,۲۳ میلیارد دلار) رسانده است. از این مبلغ جواز تک فروشی در جمع ۷,۸۵ میلیارد یورو و جواز فروش چندگانه ۴,۹۶ میلیارد یورو بوده است.[۱]

رکورد تسلیحاتی

گزارش سازمان جینز از یک سو محرک های شکستن رکورد فروش تسلحیات را نشان میدهد و از سوی دیگر محورهای اصلی آن را. صدور تسلیحات از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ به میزان بی سابقه ی ۶,۶ میلیارد دلار افرایش داشته و در جمع به ۶۵ میلیارد دلار رسیده است. انتظار می رود که در سال ۲۰۱۶ فروش تسلیحات در سراسر جهان به ۶۹ میلیارد دلار برسد. هم میزان فعلی و هم افزایش آن در سال جاری را باید بیشتر مدیون کشورهای عضو ناتو دانست که ۷ کشور از ۱۰ کشور ردیف بالای فروشنده تسلحیات در جهان می باشند. فقط همین ۷ کشور در جمع ۴۲,۹۱ میلیارد دلار تسلیحات به فروش رسانده اند که دو سوم فروش تسلیحات در مقیاس جهانی بوده است. [۲] صادرات مزبور طبیعتا در خدمت تقویت ساخت همکاری های نظامی کشورهای متحد غرب می باشد. بر این مبلغ باید فروش تسلیحات اسرائیل را نیز افزود که ۲,۱۱ میلیارد دلار بود است. در بین ۱۰ کشور اصلی فروشنده جنگ افزار فقط دو کشور غیر غربی هستند: روسیه که به کشورهای مجاور ۷,۴۵ میلیارد دلار وسائل جنگی در سال ۲۰۱۵ فروخته است و چین که به میزان ۱,۷۴ میلیارد دلار جنگ افزار صادر کرده است. بنا بر محاسبات سازمان جینز در سال ۲۰۱۶ باید روی فروش بیشتر تسلیحات به ویژه از جانب کشورهای عضو ناتو حساب نمود[۳].

محور تسلیحاتی خاورمیانه

به لحاظ جغرافیایی دو محور اصلی صدور تسلیحات را میتوان در مقیاس جهانی تشخیص داد. یکی خاورمیانه و نزدیک است که صحنه جنگ های گوناگون فعلی از عراق و سوریه گرفته تا یمن می باشد. واردات تسلیحاتی کشورهای خاور نزدیک و میانه در سال گذشته به ۲۱,۶ میلیارد دلار بالغ بوده است که بیش از یک سوم صدور تسلیحات در میزان جهانی را جذب کرده اند. عربستان سعودی با ۹,۳۳ میلیارد دلار بزرگ ترین وارد کننده تسلیحات در جهان است. امارات متحده عربی که همجوار عربستان سعودی است با ۲,۰۸ میلیارد هفتمین کشور وارد کننده تسلیحات بود است. این دو کشور که همواره به تنگاتنگی جزو متحدان قدرت های غربی می باشند رویهم ۱۱,۴۱ میلیارد دلار جنگ افزار خریداری نموده اند که ۱۷,۵% کل صدور تسلیحات در جهان می باشد. بنا بر گزارش سازمان جینز سهم این دو کشور در سال آینده باز هم بیشتر می شود و به ۱۳,۱۵ میلیارد دلار خواهد رسید که ۱۹,۵% صدور تسلیحات در میزان جهانی خواهد بود. بر این دو کشور مصر نیز افزوده می گردد که با ۲,۲۷ میلیارد واردات تسلیحاتی (چهارمین کشور) و عراق با ۲,۱۴ میلیارد دلار (ششمین کشور) می باشند.[۴]

محور تسلیحاتی آسیای جنوب شرقی

دومین محور تسلیحاتی جهانی آسیای جنوب شرقی است. صدور تسلیحات به کشورهای آن خطّه از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۶ بر طبق گزارش جینز ۷۱% افزایش یاشته است. کره جنوبی با ۲,۱۸ میلیارد دلار واردات تسلیحاتی پنجمین کشور وارد کننده تسلیحات به حساب آمده و در سال آینده واردات تسلیحاتی اش به ۲,۵۰ میلیارد دلار و احتمالا به درجه چهارم در مقیاس جهانی خواهد رسید. تایوان که در سال جاری ۱,۵۱ میلیارد دلار واردات تسلیحاتی داشته و درجه دهم وارد کننده جنگ افزار بوده است در سال آینده با ۲,۰۱ میلیارد دلار درجه هفتم را به خود اختصاص خواهد داد. استرالیا که در سال ۲۰۱۵ با ۲,۳۱ میلیارد دلار درجه سوم را داشته است در سال ۲۰۱۶ احتمالا به درجه ششم عقب خواهد رفت. در میان ۵ کشور وارد کننده اصلی جنگ افزار در فهرست سازمان جینزبرای خرید تسلیحات در ده سال آینده علاوه بر عربستان سعودی و امارات متحده عربی، اندونزی با ۱۳ میلیارد دلار و ویتنام با ۱۰ میلیارد دلار قرار دارند. هر دوی این کشورها در مجاورت دریای جنوبی چین قرار دارند. کوشش تسلیحاتی کشورهای واقع در جنوب شرقی آسیا که جزو حامیان غرب به حساب می آیند می تواند معرف برنامه ریزی ناتو و اتحادیه اروپا برای مبارزه بر سر قدرت با چین که برخی از نظامیان آمریکا روی فعالیت های نظامی و جنگی آن حساب می کنند باشد.[۵]

سهیم در همه درگیری ها

در این میان صدور جنگ افزار آلمان به هر دو محور رشد تسلیحاتی از سال ها پیش ادامه دارد.[۶] برای نمونه در حالیکه در ۲۰۱۴ سنگاپور، اندونزی و سلطان نشین برونی که هر سه از کشورهای مجاور دریای جنوبی چین می باشند، از جمله ۱۰ کشور وارد کننده ی اصلی جنگ افزار آلمان بوده اند، در سال ۲۰۱۵ کره جنوبی که برلین جواز فروش جنگ افزار به میزان نیم میلیارد یورو را بدانجا صادر کرده و در مجاورت دریای جنوبی چین واقع است، دومین کشور در این فهرست است و این دلیل دیگری است برای آنکه درگیری های احتمالی در آن منطقه با استفاده از جنگ افزار ساخت آلمان صورت خواهد گرفت. از جمله سایر کشورهایی که در درجه بندی صدور تسلیحات آلمان قرار دارند کویت است که دهمین کشور به حساب می آید. کویت تسلیحاتی به میزان ۱۲۵ میلیون یورو از آلمان دریافت می کند و عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ جواز صدور تسلیحات به میزان ۲۷۰ میلیون یورو را از برلین دریافت نموده است.

بیرون از کنترل

بیش از همه توسعه ی تسلیحاتی عربستان سعودی حائز اهمیت ویژه است. ریاض مدتهاست که در سراسر جهان بخاطر عملیات شدید جنگی اش در یمن مورد انتقاد قرار گرفته است. آبروریزی اخیر این کشور پس گرفتن اتهامی است که بان کیمون به ائتلاف جنگی تحت رهبری عربستان سعودی وارد ساخته بود [۷] که سازمان های حقوق بشری نیز اتهام مزبور را تأیید کرده اند. حال بان کیمون اعلان نموده است که ریاض وی را تهدید کرده است در صورتی که او به نظامیان سعودی به خاطر جنگ یمن انتقاد کند، مبالغی را که عربستان به سازمان ملل می پرداخته کاملا حذف خواهد کرد و به همین دلیل وی مجبور شده است در قبال فشار ریاض عقب نشینی نماید تا تأمین هزینه پروژه های کمکی سازمان ملل را به مخاطره نیفکند. [۸] بر طبق گزارشات رسیده نیروهای نظامی عربستان سعودی برای انجام حملات خود به یمن همواره جنگ افزار ساخت آلمان را نیز مورد استفاده قرار داده اند.[۹] به گزارش جینز ریاض در حال حاضر نه فقط تسلیحات جنگی می خرد، بلکه همچنین در تهیه تکنیک های شنودی و مراقبتی سرمایه گذاری می نماید و این نمایانگر آن می تواند باشد که عربستان سعودی در صدد استقلال از آمریکا و سایر قدرت های غرب است.[۱۰] سلطان نشین عربستان سعودی نه فقط دشمن ایران به حساب می آید بلکه علاوه بر آن در جنگ های گوناگون، از افغانستان در دهه ۱۹۸۰ گرفته تا سوریه در حال حاضر، در نقش حامی اصلی جهادگرایان نظامی گر عمل می نماید.[۱۱] در صورتی که ریاض که به شدت مسلح است از اتحاد با غرب خارج شود، به لحاظ سیاست خارجی ممکن است بیش از پیش به سوی افراطی گری سوق یابد.

زیرنویس

[۱] Antwort des Bundesministeriums für Wirtschaft und Energie auf Schriftliche Anfragen des Abgeordneten Jan van Aken (Die Linke). Deutscher Bundestag, Drucksache 18/7721, 26.02.2016.
[2] Es handelt sich um die Vereinigten Staaten, Deutschland, Frankreich, Großbritannien, Kanada, Italien und Spanien.
[3], [4] Record-breaking $65 Billion Global Defence Trade in 2015 Fueled by Middle East and Southeast Asia, IHS Jane’s Says. www.businesswire.com ۱۳٫۰۶٫۲۰۱۶٫
[۵] S. dazu Ostasiens Mittelmeer (I) und Ostasiens Mittelmeer (II).
[6] S. dazu Der Zweck der Rüstungsexporte.
[7] UN beugen sich Druck aus Saudi-Arabien. Frankfurter Allgemeine Zeitung 10.06.2016.
[8] Ban wirft Riad Erpressung vor. Frankfurter Allgemeine Zeitung 11.06.2016.
[9] S. dazu In Flammen (II) und In Flammen (III).
[10] Deutschland ist weltweit drittgrößter Waffenexporteur. www.zeit.de ۱۳٫۰۶٫۲۰۱۶٫
[۱۱] S. dazu Der Hauptsponsor des Jihadismus.

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
يزدي همراه بازرگان
مهندس محمد توسلی: زنده یاد دكتر ابراهيم يزدي ( 1310-1396 ) يكي از شخصيت­هاي تاثيرگذار در...
IMAGE
اصلاح دینی و توسعه
مهندس لطف الله میثمی: در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اساتید رشته مهندسی نفت به ما...
IMAGE
چهل روز بی تو
احد رضایی: برای تو و بازرگان و ... هر انسان و ادم راستینی واژه "مرگ" را به کار نمیبریم...
IMAGE
ابراهیم یزدی و مساله ارتباط با روحانیت
حسن فرشتیان: یکی از ویژگی های مطروحه در کنش سیاسی شادروان دکتر ابراهیم یزدی...
IMAGE
ناسپاسی ما در حق سیاستمداران‌مان
محمد برقعی: با مرگ دکتر یزدی موج حملات به ایشان بالا گرفت. از تلویزیون های...
اصولگرایی نهضت آزادی
علی شکوهی: از وقتی که بحث همه‌پرسی درباره استقلال اقلیم کردستان عراق انجام شد،...
IMAGE
جدایی اقلیم کردستان، مغایر با صلح خاورمیانه و امنیت ملی ایران است
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی، دبیرکل حزب،...
شصت سال نواندیشی و اصلاحگری
امیرحسین داودآبادی فراهانی: اوائل مردادماه امسال خبر درگذشت دکتر ابراهیم یزدی...
متن کامل سخنرانی عمادالدین باقی در مجلس یادبود دکتر ابراهیم یزدی
عمادالدین باقی: مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ...
IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...

مصاحبه ها

IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...
IMAGE
یزدی به رغم تمام محدودیت ها و تبعیض‌ها ایستادگی کرد
گفت و گوی خبرگزاری پانا با مهندس محمد توسلی: *اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
فراز و فرودهای "نهضت آزادی" از زبان دبیرکل جدید
گفتگوی خبرگزاری برنا با محمد توسلی: نهضت آزادی ایران در مدت 50 سال فعالیت خود فراز و...
IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...