شکل تازه تروریسم

جلال خوش چهره

پلیس ایالت بایرن آلمان گفته است؛ "براساس تحقیقات صورت گرفته، هیچ نشانه‌ای حاکی از ارتباط حادثه جمعه شب گذشته در مونیخ با داعش وجود ندارد ، اما اسنادی مرتبط با حملات مشابه پیدا کردیم که احتمالا "علی دیوید سنبلی" مهاجم 18‌ساله ایرانی _ آلمانی به شدت شیفته داعشی‌هاست".

 

کشتار 10 نفر و زخمی کردن پنجاه نفر از شهروندان آلمانی از سوی یک جوان 18 ساله در قلب یکی از امنیتی‌ترین کشورهای اروپا؛‎‎ آنهم در ادامه حملات تروریستی شبیه به آن در استانبول و نیس، شکل و مفهوم تازه‌ای از وحشت افکنی را به رخ می‌کشد. این نوع از تروریسم قبل از هر‌چیز استمرار جنگ نامتقارنی است که از سال‌های پس از اشغال عراق و افغانستان در این کشورها‌ آغاز شد و اکنون تا درون مرزهای اروپا و حتی امریکا نفوذ کرده است. در این جنگ قرار نیست یک گروه متخاصم علیه گروه دیگر به فتح سنگر یا مواضعی از دشمن بپردازد؛ بلکه هدف عملیات ایذایی و فرساینده است. 
اقدام‌های تروریستی مانند آنچه این اواخر در نه تنها اروپا بلکه خاورمیانه و از جمله عراق و افغانستان رخ می‌دهد، مدلی از جنگ چریکی را نشان می‌دهد که هسته‌های آن در گروه‌های پراکنده و به اشکال فردی و جمعی عمل می‌کنند. آنان الزاما با مراکز فرماندهی هماهنگ نیستند و به طور مستقل دست به اقدام می‌زنند. این مدل در جنگ‌ویتنام تجربه شد و توانست نقش موثری را در فرسایش توان و روحیه امریکائیان به جا بگذارد. اکنون اگرچه هر اتفاق تروریستی به نام داعش رقم می‌خورد ولی جنس آن در هیئت اقدام‌هایی شبیه همان چیزی است که آخرینش در مونیخ رخ داد. بی‌گمان این حادثه نمی‌تواند آخرین آن باشد چراکه پیچیده‌ترین سیستم‌های امنیتی نیز قادر به کنترل جوانی 18 ساله نیستند که پیش از ارتکاب جنایت خود، هیچ وابستگی مستقیم و تشکیلاتی با داعش نداشته است. همانگونه که راننده مهاجم در نیس سابقه تشکیلاتی با تروریست‌های داعش نداشت. اما وجود لولوی داعش و القاعده امکانی را فراهم کرده تا برخی برای جبران عقده‌های مدنی خود مرتکب جنایاتی شوند که هزینه آن را مردم بی‌گناه و غیر نظامی در کشورهای مختلف می‌پردازند. 
بنابراین حادثه تروریستی مونیخ را در وهله نخست باید در چارچوب جنگ نامتقارن جاری دانست که قدرت انعطاف آن در برابر اقدام‌های امنیتی، بسیار بالا و غیر قابل پیش بینی است. همچنین دامنه عملیات آن می‌تواند هر نقطه از جهان و در هر لحظه باشد. ابزار عملیاتی در این قبیل اقدام‌های تروریستی حتی می‌تواند به سلاح‌های سرد مثل چاقو و تبر هم تقلیل یابد. اهداف عملیات نیز در قاعده ایجاد وحشت و فرسایش روانی است که در آن تصاحب مواضع جدید تعریف نشده است. بدیهی است در این وضع نمی‌توان با هدف گرفتن کانون رهبری تروریست‌ها به توقف آنان دلخوش کرد که اگر چنین بود بعد از قتل زرقاوی، بن لادن، ملامنصور و... جهان وضع امن‌تری داشت. 
نکته دیگر در این باره مربوط است به عوامل عملیاتی که در حرکتی انتحاری دست به جنایت می‌زنند. این افراد معمولا در شمار جمعیت سرخورده‌ای قرار دارند که نظام سیاسی _ اجتماعی حاکم قادر به تأمین مطالبات آنان در اندازه به رسمیت شناختن ایشان به عنوان یک شهروند برخوردار از منابع و منافع عمومی نیست. برای مثال همانگونه که در باره "علی دیوید سنبلی" عامل جنایت مونیخ گفته شده، او مورد تحقیر، توهین و احتمالا باجگیری قرار گرفته است. به‌عبارت دیگر او در واکنش به تبعیض‌ها و ناروایی‌ها علیه خود و امثال خود، دست به جنایت زده است. در این‌حال داعش بدون پرداخت هزینه‌ امنیتی و عملیاتی، محصول کار را به نام خود ثبت می‌کند. 
مشکل بزرگ امروز جهان گسترش ناامنی بدون داشتن تدبیر امنیتی روشن برای مقابله با آن است. در این جنگ نمی‌توان تنها به تکنولوژی تسلیحاتی اعم از متعارف و غیر آن بسنده کرد

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
جاسوسی فعالان محیط زیست و خیانت خیرین مدرسه ساز!
رضا علیجانی: وقتی رهبران یک کشور توهم توطئه داشته باشند همین امر به بدنه امنیتی...
IMAGE
راه حل را از یک جای دیگری از یک گروه مستقلی باید آغاز کرد
بخش هایی از نطق دکتر عبدالکریم سروش در مورد اعتراضات سراسری در ایران: خیلی عجیب...
IMAGE
دکتر سیدامامی؛ قتل، نه خودکشی
مرتضی کاظمیان: دکتر کاووس سید امامی، استاد جامعه‌شناسی و علوم‌سیاسی، و کنش‌گر...
IMAGE
انتخاب “پوشش”، حق زنان است
نرگس محمدی: سال‌هاست “پوشش زنان”، دستمایه حکومتگران در سیطره بر جامعه، تحکیم...
خوش خدمتی یک قاتل! در پاسخ به یاوه سرایی های جلال الدین فارسی درمورد امام موسی صدر
علیرضا کفایی: جلال‌الدین فارسی مجدداً سخنان قبلی خود علیه امام موسی صدر و میرحسین...
IMAGE
روایت یک وکیل فرانسوی از مرحوم قطب‌زاده و آقای خمینی در پشت صحنه انقلاب
سی و هشت سال پس از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه (Christian Bourguet)، وکیل فرانسوی از نقشش...
IMAGE
دو دشمن مصدق برای غلبه بر یکدیگر به مصدقی های دوران خویش روی آورد
علی نظری: برنده و بازنده بازی شطرنج انقلاب ۵۷، شاه یا امام؟ امروز که در ایام سالگرد...
IMAGE
توضیحات مهندس توسلی، درباره ارتباط نهضت آزادی با آیت الله خمینی پیش از پیروزی انقلاب
به گزارش خبرنگار امتداد، محمد توسلی در همایش بازرگان و انقلاب اسلامی که به همت...
IMAGE
ضرورت بازنگری قوانین مربوط به آزار جنسی
صدیقه وسمقی: آزار جنسی یکی از تهدیدات نگران‌کننده علیه کودکان به‌شمار می‌رود....
IMAGE
حاشیه‌ای انتقادی بر نامه شجاعانه کروبی به رهبری
محسن کدیور: مهدی کروبی هشتاد ساله سومین مطلب خود را در دوران حصر منتشر کرد. وی در ۲۱...

مصاحبه ها

IMAGE
احمد خمینی به دنبال رهبری آینده بود
پرونده ویژه زیتون در گفت‌وگو با حجت الاسلام حاج احمد منتظری: زیتون-احسان...
IMAGE
«اهداف مطرح شده در انقلاب ، عینیت پیدا نکرد»
گفتگوی دکتر حبیب الله پیمان با انصاف نیوز: «حبیب‌الله پیمان»، فعال سیاسی، ضمن...
IMAGE
ضرورت اصلاح قوه قضاییه
گفتگوی روزنامه اعتماد با محمد جواد فتحی، نماینده مجلس:   درحالی که رییس قوه قضاییه...
IMAGE
سنگ بنای «سپاه» صبح 23 بهمن گذارده شد
گفت و گوی روزنامه سازندگی با مهندس محمد توسلی: بیست‌وسوم بهمن 1357 اولین روز پیروزی...
IMAGE
گفت و گوی جوادکاشی با پیمان؛ رادیکالیسم،با حفظ ارزش‌های بنیادین لیبرالیسم
گفت وگوی ایران فردا با دکتر حبیب الله پیمان: ایران فردا - (محمدجواد...
IMAGE
دولت موقت قراردادهای اتمی را فسخ نکرد بلکه آنها را معلق گذاشت؛ گفتگو با فریدون سحابی
گفت‌و‌گوی «نسیم بیداری» با دکتر فریدون سحابی: دکتر فریدون سحابی (۱۳۱۶) استاد...
IMAGE
دولت باید در مسائل سیاسی و اقتصادی قاطعیت به خرج دهد
گفتگوی محمد بسته نگار با اعتماد آنلاین: محمد بسته نگار در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین...
IMAGE
روایت هرمیداس باوند از دستاوردها و ناکامی های انقلاب ۵۷ در گفت وگو با «ابتکار»
گفتگوی ابتکار با دکتر هرمیداس باوند: ایران به خودی و غیرخودی تقسیم شده است. وقتی...
IMAGE
کروبی مشکلات دهه ۶۰ را نفی نکرده است
نامه‌ی مهدی کروبی در گفت‌وگو با اردشیر امیرارجمند: زیتون: مازیار بهرامی: نامه...
IMAGE
مردم هنوز تحولی در شهرداری ندیده‌اند
گفت‌وگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از...