شکل تازه تروریسم

جلال خوش چهره

پلیس ایالت بایرن آلمان گفته است؛ "براساس تحقیقات صورت گرفته، هیچ نشانه‌ای حاکی از ارتباط حادثه جمعه شب گذشته در مونیخ با داعش وجود ندارد ، اما اسنادی مرتبط با حملات مشابه پیدا کردیم که احتمالا "علی دیوید سنبلی" مهاجم 18‌ساله ایرانی _ آلمانی به شدت شیفته داعشی‌هاست".

 

کشتار 10 نفر و زخمی کردن پنجاه نفر از شهروندان آلمانی از سوی یک جوان 18 ساله در قلب یکی از امنیتی‌ترین کشورهای اروپا؛‎‎ آنهم در ادامه حملات تروریستی شبیه به آن در استانبول و نیس، شکل و مفهوم تازه‌ای از وحشت افکنی را به رخ می‌کشد. این نوع از تروریسم قبل از هر‌چیز استمرار جنگ نامتقارنی است که از سال‌های پس از اشغال عراق و افغانستان در این کشورها‌ آغاز شد و اکنون تا درون مرزهای اروپا و حتی امریکا نفوذ کرده است. در این جنگ قرار نیست یک گروه متخاصم علیه گروه دیگر به فتح سنگر یا مواضعی از دشمن بپردازد؛ بلکه هدف عملیات ایذایی و فرساینده است. 
اقدام‌های تروریستی مانند آنچه این اواخر در نه تنها اروپا بلکه خاورمیانه و از جمله عراق و افغانستان رخ می‌دهد، مدلی از جنگ چریکی را نشان می‌دهد که هسته‌های آن در گروه‌های پراکنده و به اشکال فردی و جمعی عمل می‌کنند. آنان الزاما با مراکز فرماندهی هماهنگ نیستند و به طور مستقل دست به اقدام می‌زنند. این مدل در جنگ‌ویتنام تجربه شد و توانست نقش موثری را در فرسایش توان و روحیه امریکائیان به جا بگذارد. اکنون اگرچه هر اتفاق تروریستی به نام داعش رقم می‌خورد ولی جنس آن در هیئت اقدام‌هایی شبیه همان چیزی است که آخرینش در مونیخ رخ داد. بی‌گمان این حادثه نمی‌تواند آخرین آن باشد چراکه پیچیده‌ترین سیستم‌های امنیتی نیز قادر به کنترل جوانی 18 ساله نیستند که پیش از ارتکاب جنایت خود، هیچ وابستگی مستقیم و تشکیلاتی با داعش نداشته است. همانگونه که راننده مهاجم در نیس سابقه تشکیلاتی با تروریست‌های داعش نداشت. اما وجود لولوی داعش و القاعده امکانی را فراهم کرده تا برخی برای جبران عقده‌های مدنی خود مرتکب جنایاتی شوند که هزینه آن را مردم بی‌گناه و غیر نظامی در کشورهای مختلف می‌پردازند. 
بنابراین حادثه تروریستی مونیخ را در وهله نخست باید در چارچوب جنگ نامتقارن جاری دانست که قدرت انعطاف آن در برابر اقدام‌های امنیتی، بسیار بالا و غیر قابل پیش بینی است. همچنین دامنه عملیات آن می‌تواند هر نقطه از جهان و در هر لحظه باشد. ابزار عملیاتی در این قبیل اقدام‌های تروریستی حتی می‌تواند به سلاح‌های سرد مثل چاقو و تبر هم تقلیل یابد. اهداف عملیات نیز در قاعده ایجاد وحشت و فرسایش روانی است که در آن تصاحب مواضع جدید تعریف نشده است. بدیهی است در این وضع نمی‌توان با هدف گرفتن کانون رهبری تروریست‌ها به توقف آنان دلخوش کرد که اگر چنین بود بعد از قتل زرقاوی، بن لادن، ملامنصور و... جهان وضع امن‌تری داشت. 
نکته دیگر در این باره مربوط است به عوامل عملیاتی که در حرکتی انتحاری دست به جنایت می‌زنند. این افراد معمولا در شمار جمعیت سرخورده‌ای قرار دارند که نظام سیاسی _ اجتماعی حاکم قادر به تأمین مطالبات آنان در اندازه به رسمیت شناختن ایشان به عنوان یک شهروند برخوردار از منابع و منافع عمومی نیست. برای مثال همانگونه که در باره "علی دیوید سنبلی" عامل جنایت مونیخ گفته شده، او مورد تحقیر، توهین و احتمالا باجگیری قرار گرفته است. به‌عبارت دیگر او در واکنش به تبعیض‌ها و ناروایی‌ها علیه خود و امثال خود، دست به جنایت زده است. در این‌حال داعش بدون پرداخت هزینه‌ امنیتی و عملیاتی، محصول کار را به نام خود ثبت می‌کند. 
مشکل بزرگ امروز جهان گسترش ناامنی بدون داشتن تدبیر امنیتی روشن برای مقابله با آن است. در این جنگ نمی‌توان تنها به تکنولوژی تسلیحاتی اعم از متعارف و غیر آن بسنده کرد

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
نفرت از استبداد سلطنتی یا عشق به خمینی؟ / در نقد اظهارات حسن شریعتمداری با عنوان “محدود به دو مطلق”
رضا حاجی: آقای حسن شریعتمداری در مورد مرحوم دکتر ابراهیم یزدی در بزرگداشت چهلمین...
IMAGE
لحظات دردناک وگذرای بازگشت به آدمیت خویش
دکتر حبیب الله پیمان: دربرابر مصایب انسانی ازهرنوعش نمی توان بی تفاوت ماند. احساس...
IMAGE
نماینده کدخدا و اصلاح طلبان
تقی رحمانی: قدیم می گفتن دیدن کدخدا ده لازم است. روحانی هم به درستی می گوید امریکا...
IMAGE
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به ریاست دانشگاه علامه طباطبایی درپی لغو مجوز سخنرانی ایشان
میزان: مهندس محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
احمد و محمود و محمّد: نگهبانان تبعیض و تعدّی
دکتر عبدالکریم سروش: بنده‌ی پیر خراباتم که لطفش دائم است ورنه لطف شیخ و زاهد گاه...
IMAGE
فقط بازرگان می‌توانست
مهندس توسلی، در دیدار با اعضای انجمن فرهنگ و سیاست دانشجویان دانشگاه شیراز شرايط...
IMAGE
پیام مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران، در سپاس از ملت شریف ایران
میزان: مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از انقلاب و دبیر کل نهضت آزادی...
IMAGE
سلامت رجایی و سرطان استبداد
عبدالکریم سروش: تولد علیرضا خجسته، کسالتش اندوهبار ولی شجاعتش دلیری‌زاست و فقط...
IMAGE
همچو ایوب در بلا خوش باش!
محسن کدیور:  سالروز تولد علیرضا رجایی است. این یادداشت کوتاه* که با چشم تر نوشته...

مصاحبه ها

IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...