برکشیده‌شدن شقاوت

عبدالعلی بازرگان:

در اسطوره‌های قرآنی طغیان قوم ثمود را، که به انقراض آن قوم منتهی شد، ناشی از برانگیخته شدن و به قدرت رسیدن شقی‌ترین شهروندان شمرده است.(۱) شقاوت که مقابل سعادت است، دلالت بر شدت عمل به‌جای مساعدت و قساوت به‌جای رحمت می‌کند.

اینک ملت ما در آستانه برانگیخته و بر کشیده شدن فردی به ریاست جمهوری هستند که از عنفوان جوانی در ۲۰ سالگی از مدرسه حقانی قم به مقام دادستانی انقلاب کرج و همدان بر نردبان قدرت قضایی گام گذاشته و ( به شهادت مرحوم منتظری) در پُست معاونت و دادستانی انقلاب تهران در دهه ۶۴ تا ۷۳ کارنامه درخشانی مزیّن به خون چندین هزار زندانی سیاسی، از جمله در سال ۶۷ به گردن دارد که با مُهر دادستانی ویژه روحانیت در سال ۹۳ مزیّن گشته است.

چنین خوش‌خدمتی‌هایی بوده است که او را در دهه ۷۳ تا ۸۳ به ریاست سازمان بازرسی کل کشور و در دهه ۸۳ تا ۹۳ به معاونت اول رئیس قوه قضائیه رسانده و اینک برای گام گذاشتن به پله آخر آمادگی اجرایی برای رهبری!، پس از غسل تطهیر در آبروی آستان قدس‌ رضوی، برآن‌اند تا غسل دیگری برای شستشوی آثار خون‌های ریخته شده، با انتخاباتی نمایشی برگزار کنند تا مُهر تأییدی از ملت بر آن جنایات و شقاوت‌های بیش از سه دهه زده شود.

این مقدمه‌چینی داخلی با دیدار نماینده ویژه پوتین، سفیر روسیه، مفتی اعظم تاتارستان و هیئتی در قالب «سرمایه‌گذاری مشترک و تبادل دانش فنی!» آن هم با تولیّت آستان قدس رضوی! حمایت همسایه مهربان شمالی را که هنرهایی در هَک کردن انتخابات آمریکا و فرانسه از او نقل شده، و گویا شعار «سفارت روسیه لانه جاسوسیه» در مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی نیز موجبات نگرانی‌اش را فراهم ساخته، از کاندیدای جناح تندرو نشان می‌دهد.

از طرفی مناظره تلویزیونی گل‌های سرسبد شورای نگهبان و افشاگری‌های دو جناح علیه یکدیگر، ورشکستگی کامل و عمق فساد فراگیر نظام ولایت مطلقه فقیه را از زبان برگزیدگانش بیش از پیش آشکار کرد و نشان داد فساد سیستماتیک در عالی‌ترین سطوح حکومتی، نتیجه طبیعی استبداد سیستماتیک در نظام ولایت فقیه و ساز و کارهای وابسته به آن است، و اینک در فرصت کوتاه انتخابات و به لطف حضور مردم در صحنه است که پرده از گوشه‌ای از این مفاسد و اسرار پشت پرده نظام ولایی کنار می‌رود.

در اسطوره تاریخی دیگری از همان کتاب، به مردمی که با سکوت و بی‌تفاوتی خود به مفسدان میدان دادند، ابلاغ کرده است مادام که چنین‌اند، «همواره کسی بر آن‌ها برانگیخته و مسلط خواهد شد که شکنجه‌ سختی را به آنان بچشاند».(۲) سکوت در برابر این شقاوت‌ها و رأی دادن به عاملان آن در این زمان نیز اخلاقاً مشارکت با آنان در چنان ستمی محسوب می‌شود.

در این مسیر و برای مقابله با فساد ناشی از استبداد دینی، که به قول روحانی روشنفکر دوران مشروطیت میرزا حسین نائینی، خلاص شدن از آن سخت‌تر از هر نوع استبدادی است، دو راه بیشتر وجود ندارد؛ ۱- براندازی مسلحانه با انقلاب یا اتکاء به بیگانگان، ۲- انتقال تدریجی قدرت به ملت، که این دومی جز با تمرین دموکراسی و تربیت نفوس و تحوّل زیربنایی عملی نمی‌شود.

انقلاب خودمان و تجربه همسایگان در این سه دهه نشان داده است که هیچ راه میان‌بری برای ملت‌ها جز اصلاحات تدریجی وجود ندارد و تحریم انتخابات در کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای جنوبی هیچ حاصلی برای ملت‌ها، جز تحکیم حاکمان، به بار نیاورده است. به گفته معروف شادروان شریعتی: «هر انقلابی قبل از آگاهی فاجعه است».

تردیدی نیست که رییس‌جمهور فعلی نیز محصول و برآمده نظام ولایت فقیه است و هیچ انتظاری از ایشان در چهارچوب نظام فعلی در نفی ولایت فقیه نمی‌رود، اما عمل‌کرد ۴ ساله دولت روحانی در ترمیم برخی از خسارت‌های عظیم داخلی و خارجی دوران احمدی نژاد، با توجه به اختیارات محدود و تنگناهای بسیاری که رئیس‌جمهور در نظام ولایت فقیه دارد، در مقایسه با مدّعیان قابل مقایسه نیست و مهار هرچند محدود سیل مخرّب تحریم‌های خارجی و خطر جنگی مشابه آنچه در لیبی و عراق و سوریه اتفاق افتاد، با همکاری و به همّت کارشناسانی متعهّد و متخصص کار آسانی نبوده است.

نگاهی واقع‌بینانه به کارنامه ۴ ساله دولت تدبیر و امید، با همه کاستی‌ها و کمبودهای ذاتی و عارضی‌ آن، در مقایسه با اَخلاف احمدی نژادها که با دستِ درازتری از آستین استبداد داخلی و استیلای خارجی بیرون آمده‌اند، مصلحان و مشفقان ملت را قانع می‌سازد که در این مقطع تاریخی برای خنثی کردن خوابی که دشمنان دموکراسی و حاکمیت واقعی ملت ما دیده‌اند، متفقاً در انتخابات شرکت کرده و مانع پیروزی شقاوت گردند. برای رسیدن به آزادی و امنیت راه درازی در پیش است و سنگرهای زیادی باید فتح گردد، مطلق گرایی و شعار تحریمی همه یا هیچ! راهی به مقصود نمی‌برد، به سخن حکیمانه پیامبر اسلام: «چیزی را که کل آن به دست نمی‌آید، به کل هم نباید ترک کرد.»(۳)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱- شمس ۱۱ و ۱۲- کَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا، إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا
۲- اعراف ۱۶۷- وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّکَ لَیَبْعَثَنَّ عَلَیْهِمْ إِلَىٰ یَوْمِ الْقِیَامَهِ مَنْ یَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذَابِ….
۳- ما لایُدرَکُ کُلّه، لایُترَک کُلُّه

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
نفرت از استبداد سلطنتی یا عشق به خمینی؟ / در نقد اظهارات حسن شریعتمداری با عنوان “محدود به دو مطلق”
رضا حاجی: آقای حسن شریعتمداری در مورد مرحوم دکتر ابراهیم یزدی در بزرگداشت چهلمین...
IMAGE
لحظات دردناک وگذرای بازگشت به آدمیت خویش
دکتر حبیب الله پیمان: دربرابر مصایب انسانی ازهرنوعش نمی توان بی تفاوت ماند. احساس...
IMAGE
نماینده کدخدا و اصلاح طلبان
تقی رحمانی: قدیم می گفتن دیدن کدخدا ده لازم است. روحانی هم به درستی می گوید امریکا...
IMAGE
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به ریاست دانشگاه علامه طباطبایی درپی لغو مجوز سخنرانی ایشان
میزان: مهندس محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
احمد و محمود و محمّد: نگهبانان تبعیض و تعدّی
دکتر عبدالکریم سروش: بنده‌ی پیر خراباتم که لطفش دائم است ورنه لطف شیخ و زاهد گاه...
IMAGE
فقط بازرگان می‌توانست
مهندس توسلی، در دیدار با اعضای انجمن فرهنگ و سیاست دانشجویان دانشگاه شیراز شرايط...
IMAGE
پیام مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران، در سپاس از ملت شریف ایران
میزان: مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از انقلاب و دبیر کل نهضت آزادی...
IMAGE
سلامت رجایی و سرطان استبداد
عبدالکریم سروش: تولد علیرضا خجسته، کسالتش اندوهبار ولی شجاعتش دلیری‌زاست و فقط...
IMAGE
همچو ایوب در بلا خوش باش!
محسن کدیور:  سالروز تولد علیرضا رجایی است. این یادداشت کوتاه* که با چشم تر نوشته...

مصاحبه ها

IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...