۲۴ ساعت قبل از انتخابات را بیدار باشیم

سوسن شریعتی:

بیست و چهار ساعت‌هایی که خروج جامعه محجوب ما از پشت پرده است، از آه‌های در سینه مانده تا رازهای سر به مهری که به میدان می‌آیند. بغض‌ها فرو می‌شکنند، زمزمه‌ها می‌شوند صدا، آرزوها می‌شوند مطالبه و به گوش‌ها می‌رسند. به گوش دیگران و به گوش از ما بهتران. هم ما می‌فهمیم که همه را به کیش خود نپنداریم و هم آنها می‌فهمند که چه دل‌های پری! دور می‌شود دور آحاد… از همه نوع، از همه رنگ. همه مجبور می‌شویم سر کنیم با این همه رنگ، با این همه صوت.

عادت‌های بدِ «خود-اکثریت پنداری» چهار ساله را برای لحظاتی –حتی از سر اجبار- به کناری می‌گذاریم و شهر می‌شود شهر فرنگ. بی‌نام و نشان‌ها قهرمان این روزهای آخرند. همه آنهایی که طی سال‌ها یا چهار سال، موضوع مطالعات علمی-پژوهشی هستند تا بالاخره معلوم شود سلیقه‌شان چیست، نظر دارند یا نه، دین دارند یا عبور کرده‌اند، غربی شده‌اند یا دل به سنت داده‌اند، نوستالژیک‌اند یا غریب نواز، وفادارند یا فراموشکار، سرسپرده‌اند یا عاصی، ناگهان خود را به تمامی بر ملا می‌کنند.

به حشر می‌ماند. این ناگهان‌ها موقت هم که باشند نشانه که هستند. پر از غیر مترقبه: درست وقتی مطمئن شدی که ملتی هستیم فراموشکار، حشر خاطرات را می‌بینی و دیروز‌های فراموش شده را که بر سر زبان‌هاست. تا می‌آیی فتوا دهی بر گسست کلیشه‌هایی چون سنتی – امروزی/ روحانی –مکلا/ دین و دنیا/ شمال و جنوب/… صفوف در هم ریخته سلایق را می‌بینی و جابه‌جا شدن موقعیت‌ها را: سنتی را می‌بینی که تتلو گوش می‌دهد و تکنو می‌رقصد و مدرن را که گوش به شجریان سپرده است؛ سیاستمداران در قدرت در هیات مخالف ظاهر می‌شوند و خط سوم و بر عکس اپوزیسیون، دلواپس امنیت و ثبات می‌شود. بیست و چهار ساعت‌هایی که «من»‌ها با فتح خیابان‌ها می‌شوند «ما». احساس تعلق به چیزی، به کسی، به جمعی. خروج از تنهایی است و بی‌کسی و تجربه موقت کسی بودن. چه آن حاشیه‌نشینی که ناگهان می‌افتد بر سر زبان‌ها و می‌شود عزیزکرده همه آنهایی که او را به حاشیه رانده بوده‌اند و چه آن جوانی که از فردای انتخابات می‌شود سوژه گشت ارشاد. زنان با پوشش‌های گوناگون به چشم‌ها می‌آیند و می‌بینی که برای به دست آوردن دل‌شان دیگر شرط و شروطی نیست.

همین تجربه کوتاه «ما» بودن دسته‌بندی‌ها و صف‌کشی‌ها را ممکن می‌کند، اتحاد‌های جدیدی را شکل می‌دهد و افتراق‌های جدیدی را موجب می‌شود. «خودی»‌های دیروزی، غیرخودی‌های امروزی‌اند و تعریف نسبت‌های جدید ضرورتا سر بر می‌دارد. خوب‌ها می‌شوند بد و بد‌ها خوب‌ها. همه می‌خواهند شبیه ما شوند. شادمانی‌ای بسا از همین رو است. همین «ما»ی فسرده در این بیست و چهار ساعت معلوم می‌شود استعداد شادمانی را یکسر از دست نداده‌ایم. (درود بر هانا آرنت)

بیست و چهار ساعت‌هایی که نهاد قدرت ظاهرا متولی رسمی ندارد و همگی می‌شوند شهروند چه وقتی وعده می‌دهند و چه هنگامی که بر یکدیگر می‌تازند و این یعنی اینکه می‌شود نقد کرد، تقدسی وجود ندارد، ترس لازم نیست؛ دلیلی بر چهار سال سکوت نیست، لازم نیست نقد را فراموش کرد، به خانه خزید، از خشم‌شان ترسید. هستند چون ما می‌خواهیم؛ چون تحقق مطالبات ما را بر زبان می‌آورند می‌شوند. درست است که فردای انتخابات ممکن است خلافش ثابت شود، ممکن‌ها ناممکن‌ها شود، به نام امنیت، وحدت، اکثریت، مصلحت مطالبات نادیده گرفته شود و ما بمانیم با احساسی شبیه حسرت، دماغ سوختگی، «چی فکر می‌کردیم- چی شد» اما شاید معنایش این باشد که رسیده‌ایم به مرحله اقدام و از کاشکی- ان‌شاءالله گویی و… در آمده‌ایم. پیش شرط تحقق این آرزوها درک بی‌واسطه همین تجربیات در دسترس نیست؟

تجربه کسی بودن، «ما» شدن، مریی گشتن و خود را بدل به مساله کردن هرچند موقتی. معنایش شاید این باشد که ما «خیلی» سیاسی شده‌ایم: آرزوها را وانهادن و بر مطالبات متمرکز شدن. انتخاب را از دو گانه خیر و شر خلاص کردن و رو آوردن به مفید و مضر؟  عمر این بیست و چهارساعت‌ها هیچ‌وقت طولانی نبوده است. همین است که شکل و شمایل حشر را دارد. جزر و مد است. دستخوش غیبت‌های کوچک و بزرگ است اما خدا را چه دیدی شاید بشود طولانی‌ترش کرد. پس طولانی‌تر بادا این ساعت‌های بیداری!

منبع: اعتماد

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
جاسوسی فعالان محیط زیست و خیانت خیرین مدرسه ساز!
رضا علیجانی: وقتی رهبران یک کشور توهم توطئه داشته باشند همین امر به بدنه امنیتی...
IMAGE
راه حل را از یک جای دیگری از یک گروه مستقلی باید آغاز کرد
بخش هایی از نطق دکتر عبدالکریم سروش در مورد اعتراضات سراسری در ایران: خیلی عجیب...
IMAGE
دکتر سیدامامی؛ قتل، نه خودکشی
مرتضی کاظمیان: دکتر کاووس سید امامی، استاد جامعه‌شناسی و علوم‌سیاسی، و کنش‌گر...
IMAGE
انتخاب “پوشش”، حق زنان است
نرگس محمدی: سال‌هاست “پوشش زنان”، دستمایه حکومتگران در سیطره بر جامعه، تحکیم...
خوش خدمتی یک قاتل! در پاسخ به یاوه سرایی های جلال الدین فارسی درمورد امام موسی صدر
علیرضا کفایی: جلال‌الدین فارسی مجدداً سخنان قبلی خود علیه امام موسی صدر و میرحسین...
IMAGE
روایت یک وکیل فرانسوی از مرحوم قطب‌زاده و آقای خمینی در پشت صحنه انقلاب
سی و هشت سال پس از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه (Christian Bourguet)، وکیل فرانسوی از نقشش...
IMAGE
دو دشمن مصدق برای غلبه بر یکدیگر به مصدقی های دوران خویش روی آورد
علی نظری: برنده و بازنده بازی شطرنج انقلاب ۵۷، شاه یا امام؟ امروز که در ایام سالگرد...
IMAGE
توضیحات مهندس توسلی، درباره ارتباط نهضت آزادی با آیت الله خمینی پیش از پیروزی انقلاب
به گزارش خبرنگار امتداد، محمد توسلی در همایش بازرگان و انقلاب اسلامی که به همت...
IMAGE
ضرورت بازنگری قوانین مربوط به آزار جنسی
صدیقه وسمقی: آزار جنسی یکی از تهدیدات نگران‌کننده علیه کودکان به‌شمار می‌رود....
IMAGE
حاشیه‌ای انتقادی بر نامه شجاعانه کروبی به رهبری
محسن کدیور: مهدی کروبی هشتاد ساله سومین مطلب خود را در دوران حصر منتشر کرد. وی در ۲۱...

مصاحبه ها

IMAGE
احمد خمینی به دنبال رهبری آینده بود
پرونده ویژه زیتون در گفت‌وگو با حجت الاسلام حاج احمد منتظری: زیتون-احسان...
IMAGE
«اهداف مطرح شده در انقلاب ، عینیت پیدا نکرد»
گفتگوی دکتر حبیب الله پیمان با انصاف نیوز: «حبیب‌الله پیمان»، فعال سیاسی، ضمن...
IMAGE
ضرورت اصلاح قوه قضاییه
گفتگوی روزنامه اعتماد با محمد جواد فتحی، نماینده مجلس:   درحالی که رییس قوه قضاییه...
IMAGE
سنگ بنای «سپاه» صبح 23 بهمن گذارده شد
گفت و گوی روزنامه سازندگی با مهندس محمد توسلی: بیست‌وسوم بهمن 1357 اولین روز پیروزی...
IMAGE
گفت و گوی جوادکاشی با پیمان؛ رادیکالیسم،با حفظ ارزش‌های بنیادین لیبرالیسم
گفت وگوی ایران فردا با دکتر حبیب الله پیمان: ایران فردا - (محمدجواد...
IMAGE
دولت موقت قراردادهای اتمی را فسخ نکرد بلکه آنها را معلق گذاشت؛ گفتگو با فریدون سحابی
گفت‌و‌گوی «نسیم بیداری» با دکتر فریدون سحابی: دکتر فریدون سحابی (۱۳۱۶) استاد...
IMAGE
دولت باید در مسائل سیاسی و اقتصادی قاطعیت به خرج دهد
گفتگوی محمد بسته نگار با اعتماد آنلاین: محمد بسته نگار در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین...
IMAGE
روایت هرمیداس باوند از دستاوردها و ناکامی های انقلاب ۵۷ در گفت وگو با «ابتکار»
گفتگوی ابتکار با دکتر هرمیداس باوند: ایران به خودی و غیرخودی تقسیم شده است. وقتی...
IMAGE
کروبی مشکلات دهه ۶۰ را نفی نکرده است
نامه‌ی مهدی کروبی در گفت‌وگو با اردشیر امیرارجمند: زیتون: مازیار بهرامی: نامه...
IMAGE
مردم هنوز تحولی در شهرداری ندیده‌اند
گفت‌وگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از...