اصلاح‌طلبان و ضرورت گذار از کنش به منش

امیر خرم:

سخن امروز سرکار خانم خداکرمی، عضو محترم شورای شهر تهران، در اعتراض به تحمیل گزینه‌های شهرداری از سوی اشخاص و احزاب سیاسی به این شورا، پاسخ آقای عرب‌سرخی به ایشان که اصولا صورت مساله را تغییر داده بودند. اعتراض آقای رهامی مبنی بر آنکه جناب خاتمی را در شرایطی قرار دادند که اگر از فهرست شورای تهران حمایت نکند، اصلاح‌طلبان این شورا را از دست خواهند داد. ناراحتی آقایان منتجب‌نیا و نظری از نحوه رفتار شورایعالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان، سخن آقای شکوری‌راد، دبیرکل حزب اتحادملت، مبنی بر آنکه شش روز صرف مجاب کردن جناب خاتمی برای حمایت از فهرست نامزدهای شورای شهر تهران شد. سخن آقای تاج‌زاده مبنی بر آنکه نباید اصلاحات به‌گونه ای مورد نقد قرار گیرد که مورد سوءاستفاده رقیب قرار گیرد و سایر سخنان و نظراتی که پس از انتخاب شورای شهر تهران تا امروز می‌شنویم، جدای از صحت و سقم آنها نشان‌دهنده چند نکته هستند:

اول: میان اندیشه اصلاحات و اصلاح‌طلبان باید تفاوت قائل شد. از مهمترین مولفه‌های اندیشه اصلاح‌طلبی، رعایت موازین اخلاقی در هر شرایط و در قبال هر کسی است. لیکن این سخن به معنای آن نیست که هر کس که خود را در اردوگاه اصلاح‌طلبان تعریف کرد، لزوما پایبند این موازین و اصول باشد. به تعبیر دیگر که نگارنده پیش از این نیز بارها بکار برده است، میان اصلاح‌طلبی کُنشی و اصلاح‌طلبی مَنشی باید فرق گذاشت. اندیشه اصلاحات مبتنی بر منش اصلاح‌طلبی است و نه صرفا کُنش اصلاح‌طلبانه. همچنین نگاه اردوگاهی داشتن در سپهر سیاسی و نیروهای سیاسی را به دو اردوگاه اصلاح‌طلبان و اصول گرایان تفکیک کردن، بطور طبیعی شرط ورود به هر کدام از این دو اردوگاه را کُنش سیاسی افراد قرار می‌دهد نه الزاماً مَنش سیاسی منطبق با اصول فکری آن جریان سیاسی.

دوم: سخنان و موضع‌گیری‌های اخیر نشان از آن دارد که دوره تاثیرگذاری شخصیت‌های کاریزماتیک رو به افول نهاده و آگاهی و شناخت جمعی در حال جایگزینی با توصیه‌های شخصی است. بر همین اساس شاید در انتخابات آینده بهره بردن از میزان نفوذ جناب خاتمی در بین طبقات مختلف مردم، چندان کارساز نباشد. کاریزما در کنار شفافیت، شناخت و آگاهی قطعاً میتواند در عرصه سیاسی تاثیرگذار باشد، لیکن تنها در یک جامعه توسعه‌نیافته می‌تواند به‌عنوان جایگزین آن سه عامل دیگر، کارکرد داشته باشد و هرچه جامعه در عرصه سیاسی توسعه یافتگی بیشتری بیابد، از امکان بهره بردن از کاریزمای فردی بجای شناخت، آگاهی و شفافیت، کاسته می‌شود.

سوم: جریان اصلاحات نیازمند غربال‌گری است. تا هنگامی که نگاه ما به سپهر سیاسی، نگاهی اردوگاهی باشد و مبنای تشخیص نیز صرفا کُنش سیاسی افراد باشد و نه الزاماً مَنش آنها. اندیشه اصلاح‌طلبی در بدنه جامعه نفوذ نخواهد کرد و همچنان به‌عنوان یک جریان سیاسی مطرح خواهد بود و نه یک جریان فکری. باید تفاوت نهاد میان انتخاب مردم از سر اجبار و گزینش یک جریان سیاسی در جهت مانع شدن از به قدرت رسیدن یک جریان سیاسی منحط و عقب مانده و انتخاب از سر شناخت، عقیده و علاقه. اگر بخواهیم صادقانه با موضوع برخورد کنیم باید بگوییم آنچه تاکنون در اکثر موارد در انتخاب اصلاح‌طلبان رخ داده است؛ بیشتر از جنس همان هراس و اجبار است تا شناخت و علاقه. دوستان اصلاح‌طلب خود را دعوت می‌کنم به بازنگری در رفتار سیاسی خود، تبیین و تبلیغ مَنش اصلاح‌طلبانه بجای تاکید بر صِرف کُنش اصلاح‌طلبانه، تغییر نگاه اردوگاهی به نگاهی مفهومی به مقوله اصلاحات و جایگزین کردن شیوه‌های مبتنی بر شناخت، آگاهی و شفافیت بجای تکیه بر کاریزمای افراد.

 

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...
IMAGE
امنيت ملي، ثبات، صلح و توسعه پایدار؛ پيامد نظام مردم سالار
مهندس محمد توسلی:   اقدامات تروريستي 17 خرداد سال جاری و پيامد­هاي آن بار ديگر...
IMAGE
الگوی صبوری و شکوری، نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر ابراهیم یزدی
مهندس محمد توسلی: دكتر ابراهيم يزدي در طول زندگي خود، گفتمان و فكر پيشگامان...
IMAGE
ابراهیم یزدی به روایت احسان شریعتی
گفتگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با احسان شریعتی: «این روزها برگ‌هایی از کتاب تاریخ...
IMAGE
دولت با «ناهماهنگی میان امکانات و نیازها» چه خواهد کرد؟
دکتر غلامعباس توسلی: کلیدی‌ترین و درعین‌حال مهم‌ترین چالش پیش‌روی دولت...
IMAGE
نامه اولین شهردار تهران پس از انقلاب به دکتر نجفی، شهردار منتخب تهران
محمد توسلي نخستين شهردار تهران بعد از انقلاب با ارسال نامه‌اي به محمدعلي نجفي...
IMAGE
میراث طالقانی-19 شهریورسالگرد شهادت مبارزی متفاوت است
مهندس محمد توسلی: 38 سال بعد از در گذشت آیت‌الله سید محمود طالقانی در شهریور ماه،...
IMAGE
درگذشت روشنفکری مسلمان، مدرن و معتدل
مقاله واشنگتن‌پست درباره دکتر ابراهیم یزدی نوشته: دارا الاسفار | ترجمه: شیدا...
به یاد دکتر یزدی از مسجد هوستون تا کوچه تورج تهران
رضا مسموعی: بخت از منت گرفت و دلم آنچنان گریست،کز کودکی برُبایی پرنده‌ای.در این...

مصاحبه ها

IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...
IMAGE
مي خواستيم ساختار اداره شهر متحول شود
محمد توسلی در گفت‌وگو با آینده‌نگر: مقدمه: محمد توسلي در گفتگو با آينده¬نگر از...
IMAGE
جوانگرایی بدون کادرسازی؟
میزگردیباحضورنمایندگاندونسلفعالانسیاسی: محمدتوسلیوعبداللهمومن سرگه بارسقیان:...
IMAGE
نخشب کنشگری جدی، بامطالعه، منظم و متواضع بود
گفت‌وگو زیتون با مهدی هاشمی درباره بنیان‌گذار خداپرستان سوسیالیست: زیتون ـ...
یزدی انقلابی‌تر از بازرگان بود
گفت‌وگوی زیتون با ماشالله شمس الواعظین   زیتون-ماهو منفرد: درگذشت ابراهیم یزدی،...
IMAGE
‏برادر علیرضا رجایی: بهداری زندان ۵ بار درخواست اعزام به خارج از زندان کرده بود که این اجازه داده نشد
قصه‌ی پر از درد علیرضا رجایی این روزها تیتر بسیاری از روزنامه‌ها و سایت‌های خبری...
امام به دکتر یزدی گفت تا من زنده هستم کسی حق ندارد به شما متعرض شود
مصاحبه روزنامه همدلی با مهندس لطف‌الله میثمی:   دکتر یزدی زمانی‌که دولت موقت...
صبور آزادی
گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی: فرزانه آئینی: ابراهیم یزدی هم رفت و گوشه‌هایی از...