وفادار به دموکراسی و آزادیخواهی

به یاد مرحوم دکتر ابراهیم یزدی، صادق زیبا کلام:

 

زندگی سیاسی مرحوم دکتر ابراهیم یزدی را می‌بایستی به دو دوره قبل و بعد از انقلاب تقسیم نمود. ایشان در دوره اول جزء نزدیک‌ترین مشاورین و یاران مرحوم امام خمینی و در زمره رهبران انقلاب به شمار می‌رفت. این جایگاه رفیع را یزدی در سایه قریب به دو دهه مبارزات سیاسی علیه رژیم شاه به دست آورده بود. یزدی در تمام سال‌هایی که امام در نجف بودند با ایشان ارتباط داشت. گردهمایی‌های دانشجویی در اروپا و آمریکا را با پیام و یادی از امام آغاز می‌کرد. آن ارتباط در دوران انقلاب گسترده‌تر هم شد. یزدی در پاریس دست راست امام و مسئولیت ملاقات، گفتگوها و ترجمه مصاحبه‌های امام را بر عهده داشت. با شناختی که از افکار عمومی غربی‌ها داشت موفق شد در سایه مصاحبه‌های امام چهره‌ای عاری از خشونت و آزادیخواه از مبارزات مردم ایران علیه رژیم شاه در دنیا به وجود آورد. آن تصویر باعث شده بود تا دولت‌های غربی ازجمله آمریکا زیر فشار افکار عمومی مجبور شوند در حمایتشان از رژیم شاه در تنگنا قرار بگیرند.

بعد از ورود امام به ایران و تشکیل دولت موقت پیوند میان امام و یزدی در ابتدا همچنان نزدیک و صمیمی می‌بود اما به‌تدریج رو به سردی رفت. علت آن جدایی بازمی‌گردید به تغییری که در مسیر انقلاب اتفاق افتاد. در ماه‌های نخست انقلاب تفکرات مارکسیستی در دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها، بسیاری از نویسندگان، روشنفکران، هنرمندان و کردها از نفوذ و جذابیت زیادی برخوردار می‌بود. مارکسیست‌ها اسلام‌گرایان را متهم می‌کردند به انقلابی نبودن و حتی سازش با آمریکا. بسیاری از جریانات اسلام‌گرا در رقابت با چپ‌گرایان سعی می‌کردند همان شعارهای انقلابی آن‌ها را تکرار کنند. به‌تدریج و تحت تأثیر چپ‌ها ضدیت با غرب، استکبارستیزی، آمریکاستیزی و صدور انقلاب جانشین اهداف اصلی انقلاب همچون آزادی مطبوعات، انتخابات آزاد، آزادی اندیشه و حاکمیت قانون شدند.

برخلاف امام که از گفتمان انقلابی استقبال کرده و عملاً رهبری آن را به دست گرفتند، دکتر یزدی، به همراه مهندس بازرگان و سایر ملی مذهبی‌ها با جریان انقلابی که سمبل آن آمریکاستیزی بود حاضر به همراهی نشد. اشغال سفارت آمریکا در ۱۳آبان۵۸ پایان رابطه یزدی و امام بود. این هم از شگفتی‌های انقلاب ما بود که تمامی اتهاماتی را که مارکسیست‌ها در ابتدای انقلاب به دکتر یزدی و سایر اعضای نهضت آزادی می‌زدند مبنی بر لیبرال و وابسته بودن به آمریکا بعدها تماماً توسط اسلام‌گرایان رادیکال تکرار گردید. علیرغم همه فشارها، یزدی تا به آخر به گوهره انقلاب که دموکراسی و آزادیخواهی می‌بود وفادار ماند.

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...
IMAGE
ایستاد و زانو نزد
مصاحبه روزنامه آسمان آبی با مهندس محمد توسلی: عاطفه شمس-خبرنگار: کسانی که حسین...
IMAGE
عماد بهاور در گفت‌وگو با امتداد: هدف اصلی جریان اصلاح طلبی، اصلاح ساختارهای حقیقی قدرت است
امتداد – گروه سیاسی: چند ماه پس از حضور دوباره حسن روحانی در مقام ریاست جمهوری؛...