دشوارى هاى ابراهیم یزدى بودن

آذر منصوری:

امروز نهم شهریور ماه قرار است پیکر اولین وزیر امور خارجه جمهورى اسلامى از مقابل حسینیه ارشاد تشییع شود. این دو سه روز که خبر درگذشت اندوه برانگیز دکتر ابراهیم یزدی منتشر شد؛ یادداشتهاى متعددی از موافقین و مخالفین او در وصف و نقد احوال و پیشینه او نوشته شد.

از همراهیش با بنیانگذار جمهورى اسلامی ایران پیش از پیروزى انقلاب تا بعدها که وزیر شد و صبورى ها و شکورى هاى او که در بین سیاستمداران ایران مثال زدنى است و ماندگار شده است.

اما آنچه که این سطور کوتاه در پی نگاشتن آن است به بعد از وقایع تاسف بار سال ١٣٨٨بر مى گردد و حال که هشت سال از آن روزها گذشته شاید بتوان در پس همه رخدادهاى تلخ و شیرین آن هشت ساله پیچیده، با نگاهى واقع بینانه تر و منصفانه تر از آن روزها نوشت که دو خاطره کوتاه در این نوشته نیز از دکتر ابراهیم یزدی در همان ایام است و به همان روزها بر مى گردد.

همان روزهایی از سال ١٣٨٨ که او نیز مانند بسیاری دیگر در بازداشتگاه  ٢٠٩ اوین بود. در یکی از روزها یکى از هم سلولی های من هنگام بازجویی صدای او را از اتاق کنارى شنیده بود که در جواب بازجو گفته بود:

“لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا”؛ که ما در حد توان به تکلیف خود عمل می کنیم.

تصور اینکه در آنسوی دیوارهای بازجویی چه گذشته و چطور می توان ابراهیم یزدی بود که با طمانیه در پاسخ بازجو، این آیه از قران را قرائت می کند بسیار تامل برانگیز و درس آموز است.

بخاطر دارم بعد از زندان نیز که در یک مراسم افطارى او را دیدم، پاسخ مرا روى دیوار یکى از سلولها که بعد از من به آنجا منتقل شده بود به یکى از زندانیان القاعده در نفی رفتار و رویکرد آنان خوانده بود و با یادآوری آن اشاره کرد که مترصد فرصتى بود برای یادآورى این خاطره از حسى مشترک و سلولى مشترک. که بخاطر دارم آنروز نیز این دقت نظر و تامل وی در امور چه تحسین برانگیز بود در نظرم و این روایت و یادآوری بدقت و نکته سنجانه اش از رنجها و دردى  مشترک و جزییات آنها، نشانگر وجهی ویژه از شخصیت با صبر و حوصله توام با مداقه و تامل وی در سخت ترین شرایط و فشارها بود و درس آموز.

صبر و تامل و امید و حرکت در حد وسع و توان اما پیوسته و دقت نظر و نکته سنجی ابراهیم یزدى در تمامی ابعاد و وجوه سیاست توام با دیندارى و اخلاقمداری او بود که سالیان سال در ایران ماند و انتقاد توام با اخلاق؛؟ اصلاح جویی توام با صبوری و امیدواری در اوج سختیها از او زبانزد بود و اینگونه سیاست ورزى کرد و امروز چهره ای از او بر خاطرها ثبت شده است .

به همه این دلایل و بیشتر موافق و مخالف او را به عنوان دیندارى مسئول، سیاستمدارى واقع نگر و آزاده و منتقدی با اخلاق می شناسند که سعی و باور او همواره بر ترجیح خیر ملت و کشور بود.

به هر روی اگرچه که مانند او بودن در زمانه اى که از هر سو ناامیدی ها ممکن است تو را از ادامه مسیر بازدارد دشوارترین مسیر سیاست ورزى در ایران است اما باید این روش و منش را شناخت و بر آن پاى فشرد .

روحش شاد و یادش همیشه زنده و نامش ماندگار

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...
IMAGE
ایستاد و زانو نزد
مصاحبه روزنامه آسمان آبی با مهندس محمد توسلی: عاطفه شمس-خبرنگار: کسانی که حسین...
IMAGE
عماد بهاور در گفت‌وگو با امتداد: هدف اصلی جریان اصلاح طلبی، اصلاح ساختارهای حقیقی قدرت است
امتداد – گروه سیاسی: چند ماه پس از حضور دوباره حسن روحانی در مقام ریاست جمهوری؛...