"در حلقه امید" - حاشیه نگاری آیین بدرقه «ابراهیم یزدی» در حسینیه ارشاد

سهام‌الدین بورقانی:

یک نکته اگر در آیین تشییع زنده‌یاد «ابراهیم یزدی»، بیش از همه آمد و شدها و شعارها و اشک‌ها اهمیت داشته باشد، تصویر «امید» است. تصویر تداوم بی‌وقفه امیدواری و کوشش‌هایی است که در این مسیر انجام شده‌اند. یاران ابراهیم اگرچه جملگی طایران پرشکسته‌اند، به هنگام بدرقه او اما یک نکته را برجسته کردند و آن، اینکه اگرچه همه ره‌ها و گذرها بسته باشند و آنچه در افق رخ نشان می‌دهد هم دشوار بنماید، اما مشت‌هایشان هیچ‌گاه به سوی آسمان نمی‌رود، زبان ملامت را به کار نمی‌گیرند و شیوه مرافقت در پیش می‌گیرند. همان که در همه سال‌های پیش به کار بسته‌اند و همانی که در روز پنجشنبه هم به وضوح نشان دادند. شیوه آنها همین دستان گره خورده در هم و صف به هم فشرده است که در کنار هم استوارشان کرده است. باری، آنها بیش از هر کس دیگر ثابت کرده‌اند که نهضت ادامه دارد.
جهانِ داستانیِ ابراهیم و یارانش یک درونمایه بیشتر ندارد: امید! پی‌رنگش به زیور خرد و اندیشه آراسته شده و شخصیت‌هایش نه قهرمانند نه ضدقهرمان؛ اهل گفت‌‌وگویند و صبر. سبکشان هم مختص خودشان است: مدارا و رواداری، بی‌آنکه ذره‌ای به هیجان آیند و از دایره انصاف خارج یا ناامید و پشیمان و مجبور به چشیدن طعم تحسّر شوند. به همین دلیل در آیین بدرقه ابراهیم یزدی که صبح پنجشنبه برگزار شد، با وجود اینکه دیده‌ها اشک‌آلود بود، اما در بساط کسی شیون و ناله یافت نمی‌شد. هوای صحبت یار رفته را، همه یاران در سر داشتند اما به هر سوی که سر می‌چرخاندی، ‌گذار قافله‌های صدای امید بود.
قرار بود مراسم ساعت ۹ صبح آغاز شود، اما اندکی پیش از ۸ هم بسیاری از دوستداران ابراهیم یزدی خودشان را به حسینیه ارشاد رسانده بودند. محمد توسلی از نزدیک‌ترین دوستان یزدی و نخستین شهردار پس از انقلابِ تهران به رتق و فتق امور مشغول بود و به استقبال میهمانان می‌رفت که اندک اندک می‌رسیدند. عکاسان و خبرنگاران را هم در هر گوشه‌ای می‌شد پیدا کرد که مشغول فعالیت بودند. پوسترهای ابراهیم یزدی به‌تدریج در اختیار همه قرار گرفت. هنوز ساعت ۹ نشده بود که حسین شاه حسینی عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران که حالا ۹۰ سال دارد -و عمرش دراز باد- وارد حیاط حسینیه شد. به سختی و با کمری خمیده راه می‌رفت و به همین علت صندلی‌ای برایش آوردند و او را بسرعت به ردیف اول بردند. عبد‌الله نوری، محمدتقی فاضل میبدی، رضا تهرانی، حمیدرضا جلایی‌پور، مصطفی تاج‌زاده، کامبیز نوروزی، محمدجواد غلامرضا کاشی، محسن آرمین، حبیب‌الله پیمان و... هم از راه رسیدند. برخی زیر لب مشغول خواندن فاتحه می‌شدند و برخی دیگر هم درباره زند‌ه‌یاد یزدی و کارهایش صحبت می‌کردند.
مراسم با نظم خوبی به پیش می‌رفت و پریشانی آیین‌های مشابه را نداشت؛ اما سخنرانی هم در کار نبود. حدس و گمان‌های زیادی هم در این باره مطرح می‌شد.
سیدمحمود دعایی رأس ساعت 9 خواندن نماز میت را آغاز کرد و همه جا سکوت حاکم شد؛ پشت سر او و در صف اول، خلیل فرزند ابراهیم یزدی، محمد ملکی، محمد توسلی و عبدالله نوری ایستاده بودند. دعایی نماز را با بغض و صدای رسا خواند. ‌عماد بهاور از فعالان سیاسی بلافاصله از حاضران خواست تا به اتفاق، حمد و سوره را با صدای بلند بخوانند. جمعیت هم یکصدا فاتحه‌ای غرّا خواندند و مراسم تشییع را آغاز کردند. «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، محمد مصدق صاحب عزاست امروز»، «یزدی، بازرگان نهضت ادامه دارد» و... از جمله شعارهایی بود که حاضران با در دست داستن تصاویر یزدی و مصدق سر می‌دادند.
آیین بدرقه سیاستمدار نیکنام و کهنه کار ایرانی از روبه‌روی حسینیه ارشاد آغاز شد و در تقاطع خیابان شریعتی- همت به پایان رسید و برای تدفین به قطعه دو بهشت زهرای تهران منتقل شد. محمدرضا خاتمی، محسن میردامادی، هاشم صباغیان، علیرضا علوی تبار، ولی‌الله شجاع پوریان، عبدالله رمضان‌زاده، مرتضی الویری، احمد زیدآبادی، محمد سلامتیان، محسن امین‌زاده، فریده غیرت، نسرین ستوده، نعمت احمدی، عبدالله مؤمنی، غلامعباس توسلی، آذر منصوری، علی شکوری راد و صادق زیباکلام دیگر چهره‌هایی بودند که در این مراسم حضور داشتند.

منبع: کانال روزنامه ایران

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...
IMAGE
ایستاد و زانو نزد
مصاحبه روزنامه آسمان آبی با مهندس محمد توسلی: عاطفه شمس-خبرنگار: کسانی که حسین...
IMAGE
عماد بهاور در گفت‌وگو با امتداد: هدف اصلی جریان اصلاح طلبی، اصلاح ساختارهای حقیقی قدرت است
امتداد – گروه سیاسی: چند ماه پس از حضور دوباره حسن روحانی در مقام ریاست جمهوری؛...