برای کسانی دل بسوزانید که در سراشیبی اضمحلال وبی آیندگی درحرکت اند، نه برای علیرضا رجایی که به فرایند حقیقت، آزادی، عدالت و زیبایی وفادارمانده است و رو به تعالی ونامیرایی دارد.

دکتر حبیب الله پیمان:

برای کسانی دل بسوزانید که در سراشیبی اضمحلال وبی آیندگی درحرکت اند، نه برای علیرضا رجایی که به فرایند حقیقت، آزادی، عدالت و زیبایی وفادارمانده است و رو به تعالی ونامیرایی دارد.

بیماری سرطان علیرضا رجایی درزندان نطفه بست ودراثر عدم رسیدگی به موقع، به درازا کشید وسرانجام به ازدست دادن یک چشم ونیمی از صورت وی انجامید. این خبر بهت آور، بسیاری را شوکه کرد و هرکس را که مختصر آشنایی باویژگیهای اخلاقی ومنش سیاسی وی داشت، دراندوه عمیقی فروبرد.

اثرات روحی آسیب های سخت وضایعاتی که بعضا همه عمربرجسم وروان فشارمی آورند، درهمه یکسان نیست. بسته به اینکه حادثه به «تصادف» پدید آید یا عوامل ارادی انسانی هم دروقوع آن دخالت داشته باشد، تأثیراتش بر اندیشه و روان، و ازآن طریق بر واکنش فرد، متفاوت خواهد بود. وقتی علت آسیب ناشناخته وتصادفی اعلام می شود، آزردگی ورنجی شدید وغالبا آمیخته با خشم وجود فرد را فرامی گیرد، خشمی که اگر با ژرف نگری وتأمل و دوراندیشی در پیامدهای حادثه، به تدریج مهار وخنثی نشود، ویا برسر مقصری بی نشان و دوراز دسترس، مثل«اقبال» و «روزگار» آوارنگردد، سلامت روحی شخص آسیب دیده را مختل و رفتار وی را ازتعادل خارج می سازد.

فرجام تلخ ودردناکی که بیماری برای علیرضا رقم زد، معلول تصادف نبود؛ زیرا از زمانی که علایٔم بالینی وتشخیص پزشک مسؤل درزندان، غیرعادی بودن ضایعه رانشان می دهد، تا روزی که بعد از آزادی از زندان اقدامات اولیه را جهت تشخیص نوع ضایعه ودرمان آغازمی کند، دراثر نحوه عمل عوامل انسانی ذیربط ، فرصتی طلایی برای پیشگیری ویا درمان به موقع ازدسترس وی خارج می گردد. این تعلل را درخوشبینانه ترین حالت، فقط می توان به سهل انگاری درانجام وظیفه قانونی و فقدان عاطفه همدردی و حس مسؤلیت انسانی واحیانا عکس آن، بی توجهی به سلامت بیمار به دلیل اختلافات فکری و سیاسی، نسبت داد. اگر پاشنه درب دستگاه قضا دراین ملک بر حق وعدالت می چرخید، در مورد اول، مقصر یامقصرین می بایست مطابق قانون بازخواست و درصورت اثبات تقصیر، حتی اگر ازسوی علیرضا بخشوده شوند، کیفر وجه عمومی جرم را متحمل گردند. برای موارد بعدی هم مقصرین باید دربرابرشخص آسیب دیده، وجدان ورب خویش و وجدان عمومی جامعه، به قصورخود اعتراف و تقاضای بخشش کنند.

امابعیداست که علیرضا به این وجه ازقضیه بیندیشد، من هم قصد ورود به این بحث را ندارم، می خواهم به بررسی واکنشهایی بپردازم که رنجدیدگی ناشی از این خسران وآسیب دیده گی تکان دهنده، در نظایر علیرضا رجایی بر می انگیزند. نه یک واکنش لحظه ای بلکه فرایندی از کنش های همسو و رشد یابنده که هستی آسیب دیده را دریکی از دو سوی مخالف، متحول می سازند. واکنشهایی که قبل ازهرچیز، ازطرزفکر و جهان بینی، ساخت روانی-عاطفی و منش پایدارشخصیت فرد تأثیر می پذیرند، و دربستر عمل وتجربه طولانی مدت شکل می گیرند. موقعیت شخص آسیب دیده بی شباهت به کسی نیست که درکمرکش شیب تند صخره ای ایستاده است ؛ یک طرف سراشیبی نفرت وخشم وانتقامجویی، ودرسوی دیگر، پاکوب صعود به قله های مرتفع آزادی و آفرینندگی.
بسیاری گام درسراشیبی می نهند و اراده خویش را تسلیم عاطفه خشم وانتقام می کنند، بدین امید که جراحت روح آسیب دیده را تشفی بخشندویا بازوی اجرای عدالت شوند، درهردوحالت ازاین حقیقت غافلند که خارج از قلمرو حاکمیت قانون عادلانه، نیازی به انتقام واعمال کیفرازبیرون نیست، زیرا حاصلی جز بازتولید ابدی خشونت وکینه جویی درپی ندارد. باید میان عمل رهایی بخش وبازدارنده ازتجاوز وستم وعمل انتقامجویانه فرق گذاست؛ از آنجا که هرکس درگرو اعمال خویشتن است بازتاب عمل مجرمانه، هستی فرد را ازدرون فاسد می کند وتوسط وجدانی که دیر یا زود و درمواجهه با تکان های سخت بیدارمی شود، به گیرانه آتشی بدل می شود که ازدرون مجرم را به کام خود فرومی بلعد.
صعود واستعلا؛ فرایندی است خلاق ورهایی بخش که با آن استعدادهای بالقوه فعلیت می یابند.وچون بین بدن وذهن وشعور،نوعی توازی وهمنوایی برقراراست، افزایش توانمندیهای فکری وروحی،تعادل جدیدی راایجاب می کند که به موجب آن، کاستی بخشی از قدرت مادی و بدنی ، باتقویت یخشی دیگزازاین قوا جبران می گردد.وباآن، همآهنگی تازه ای بین رفتارهای بدنی وکنش های ذهنی ومعنوی به وجودآمده، وحدت شخصیت فرد محفوظ می ماند.

باشناختی که از علیرضارجایی داریم، تردیدی نیست همانند روزهای پیش از«حادثه»، قلبش بروی حس نفرت و کینه وانتقام جویی، مسدود خواهد ماند. همنوایی وتأثیرگذاری متقابل میان قوای روحی ومعنوی و جسم آسیب دیده اجازه نمی دهد رنجدیدگی، تبسم ازلبانش برباید و برق مهربانی،هشیاری وامید ازنگاهش زدوده گرداند. بازگشت دایٔمی اراده آزاد وفاعلی او، برای آغازی دوباره از نقطه عزیمتی جدید، قلبش را از شادی ورضایت خاطر سرشارمی کند وبه زندگی وکنش های اجتماعی اش، معنا وماهیتی اخلاقی وانسانی الهی می بخشد.

منبع: تلگرام نویسنده

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
جاسوسی فعالان محیط زیست و خیانت خیرین مدرسه ساز!
رضا علیجانی: وقتی رهبران یک کشور توهم توطئه داشته باشند همین امر به بدنه امنیتی...
IMAGE
راه حل را از یک جای دیگری از یک گروه مستقلی باید آغاز کرد
بخش هایی از نطق دکتر عبدالکریم سروش در مورد اعتراضات سراسری در ایران: خیلی عجیب...
IMAGE
دکتر سیدامامی؛ قتل، نه خودکشی
مرتضی کاظمیان: دکتر کاووس سید امامی، استاد جامعه‌شناسی و علوم‌سیاسی، و کنش‌گر...
IMAGE
انتخاب “پوشش”، حق زنان است
نرگس محمدی: سال‌هاست “پوشش زنان”، دستمایه حکومتگران در سیطره بر جامعه، تحکیم...
خوش خدمتی یک قاتل! در پاسخ به یاوه سرایی های جلال الدین فارسی درمورد امام موسی صدر
علیرضا کفایی: جلال‌الدین فارسی مجدداً سخنان قبلی خود علیه امام موسی صدر و میرحسین...
IMAGE
روایت یک وکیل فرانسوی از مرحوم قطب‌زاده و آقای خمینی در پشت صحنه انقلاب
سی و هشت سال پس از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه (Christian Bourguet)، وکیل فرانسوی از نقشش...
IMAGE
دو دشمن مصدق برای غلبه بر یکدیگر به مصدقی های دوران خویش روی آورد
علی نظری: برنده و بازنده بازی شطرنج انقلاب ۵۷، شاه یا امام؟ امروز که در ایام سالگرد...
IMAGE
توضیحات مهندس توسلی، درباره ارتباط نهضت آزادی با آیت الله خمینی پیش از پیروزی انقلاب
به گزارش خبرنگار امتداد، محمد توسلی در همایش بازرگان و انقلاب اسلامی که به همت...
IMAGE
ضرورت بازنگری قوانین مربوط به آزار جنسی
صدیقه وسمقی: آزار جنسی یکی از تهدیدات نگران‌کننده علیه کودکان به‌شمار می‌رود....
IMAGE
حاشیه‌ای انتقادی بر نامه شجاعانه کروبی به رهبری
محسن کدیور: مهدی کروبی هشتاد ساله سومین مطلب خود را در دوران حصر منتشر کرد. وی در ۲۱...

مصاحبه ها

IMAGE
احمد خمینی به دنبال رهبری آینده بود
پرونده ویژه زیتون در گفت‌وگو با حجت الاسلام حاج احمد منتظری: زیتون-احسان...
IMAGE
«اهداف مطرح شده در انقلاب ، عینیت پیدا نکرد»
گفتگوی دکتر حبیب الله پیمان با انصاف نیوز: «حبیب‌الله پیمان»، فعال سیاسی، ضمن...
IMAGE
ضرورت اصلاح قوه قضاییه
گفتگوی روزنامه اعتماد با محمد جواد فتحی، نماینده مجلس:   درحالی که رییس قوه قضاییه...
IMAGE
سنگ بنای «سپاه» صبح 23 بهمن گذارده شد
گفت و گوی روزنامه سازندگی با مهندس محمد توسلی: بیست‌وسوم بهمن 1357 اولین روز پیروزی...
IMAGE
گفت و گوی جوادکاشی با پیمان؛ رادیکالیسم،با حفظ ارزش‌های بنیادین لیبرالیسم
گفت وگوی ایران فردا با دکتر حبیب الله پیمان: ایران فردا - (محمدجواد...
IMAGE
دولت موقت قراردادهای اتمی را فسخ نکرد بلکه آنها را معلق گذاشت؛ گفتگو با فریدون سحابی
گفت‌و‌گوی «نسیم بیداری» با دکتر فریدون سحابی: دکتر فریدون سحابی (۱۳۱۶) استاد...
IMAGE
دولت باید در مسائل سیاسی و اقتصادی قاطعیت به خرج دهد
گفتگوی محمد بسته نگار با اعتماد آنلاین: محمد بسته نگار در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین...
IMAGE
روایت هرمیداس باوند از دستاوردها و ناکامی های انقلاب ۵۷ در گفت وگو با «ابتکار»
گفتگوی ابتکار با دکتر هرمیداس باوند: ایران به خودی و غیرخودی تقسیم شده است. وقتی...
IMAGE
کروبی مشکلات دهه ۶۰ را نفی نکرده است
نامه‌ی مهدی کروبی در گفت‌وگو با اردشیر امیرارجمند: زیتون: مازیار بهرامی: نامه...
IMAGE
مردم هنوز تحولی در شهرداری ندیده‌اند
گفت‌وگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با مهندس محمد توسلی، اولین شهردار تهران پس از...