از او یک ترک اولی ندیده‌ام بمناسبت بزرگداشت محمد بسته نگار

مهندس لطف الله میثمی:

با محمد بسته‌نگار از بدو ورودش به دانشکده حقوق دانشگاه تهران آشنا شدم و آشنایی بیشتر در صفوف انجمن‌های اسلامی دانشجویان ایران و نهضت آزادی ایران بود.

در سال ۱۳۳۹ در منزل آقای هاشم صباغیان جلسه انتخابات سراسری انجمن‌های اسلامی دانشجویان برگزار شد و  محمد حنیف نژاد مسئول انجمن‌ها شد. در آن جلسه من کنار محمد بسته‌نگار نشسته بودم.

شب‌های جمعه در مسجد هدایت و هم‌زمان با برگزاری اعیاد و مجالس سوگواری و همچنین در جلسات ماهانه شاهد فعالیت‌های ایشان بودم. در شب ۳۰ آذر ۱۳۴۲ مأموران اطلاعات شهربانی به مناسب فعالیت‌هایی که در رابطه با دادگاه سران نهضت آزادی داشتم  مرا بازداشت کردند.

به دنبال قیام ملی ۱۵ خرداد و سرکوب آن، اطلاعات شهربانی، مرکز فرمانداری نظامی هم شده بود. بازجویی من در اطلاعات شهربانی چهار روز طول کشید پس از آن مرا به بازداشتگاه موقت شهربانی بردند و در طبقه سوم در یکی از بندها بین زندانیان عادی جای دادند. این بازداشتگاه محوطه‌ای داشت که به آن فلکه می‌گفتند و زندانیان دور فلکه راه می‌رفتند. اتفاقاً مرحوم عباس رادنیا را آنجا درحالی‌که راه می‌رفت دیدم. علامتی دادم و مرا شناخت و از طریق افسر نگهبان مرا از زندان عادی به اتاقی در فلکه منتقل کرد.  در این اتاق علاوه بر آقای رادنیا مرحوم رحیم عطایی و مرحوم عباس سمیعی و آقای بسته‌نگار حضور داشتند. این افراد پس از ۱۵ خرداد ۴۲ بازداشت شده بودند. آن شب تمام اطلاعات بازجویی را نوشتم و به آقای رادنیا دادم. آقای رادنیا هم از طریق ظرف غذا به سرعت این اطلاعات را به زنده‌یاد احمد صدر حاج سیدجوادی رساند. آن شب را تا صبح با بسته‌نگار درددل کردم. زمان زیادی نگذشت که مأموران زندان مرا از آن‌ها جدا کردند و به سلول انفرادی زندان قزل‌قلعه فرستادند و پس از هفت ماه موقتاً تا تشکیل دادگاه آزاد شدم.

بسته‌نگار به چند سال زندان محکوم شد و من یکی دو بار به ملاقات سران نهضت و همچنین بسته‌نگار پشت میله‌های زندان قصر رفتم. پس از آزادی بسته‌نگار به ملاقات او رفتم و با ماشین فولکسی که داشتم به سراغ دیگر دوستانش رفتیم.

هر وقت به شرکت سهامی انتشار می‌رفتم ایشان را ملاقات می‌کردم. در سال ۱۳۵۰ بازداشت شدم و در سال ۵۱ دومرتبه ایشان را در زندان قصر ملاقات کردم. در این مدت مراوده زیادی با هم داشتیم و هر دو عضو کمون بزرگ زندان منسوب به جنبش مسلحانه بودیم. سعی داشتیم موقع ناهار و شام روبه‌روی هم بنشینیم که مبادا از ساده‌زیستی عدول کنیم. زیرا در آن زمان پس از اعتصاب غذای زندانیان وضع غذا بهتر شده بود و مرحوم حاجی عراقی به نمایندگی از همه زندانیان بند سه و چهار مسئول آشپزخانه شده بود و با هزینه زندانیان ادویه به غذا می‌افزود و از این بابت غذا خوشمزگی خاصی داشت، ولی ما سعی می‌کردیم که زیاد غذا نخوریم.

شهریور ۵۲ که از زندان شیراز آزاد شدم و به دیدار آیت‌الله طالقانی رفتم ایشان از بسته‌نگار پرسید و اینکه رویه او در زندان چگونه بود؟ من توضیح کاملی دادم و ایشان لبخند رضایت بخشی زدند. در همان زمان بسته‌نگار در شرکت سهامی انتشار فعال بود. او میزان مطالعاتش خیلی زیاد بود و کتابی نبود که نخوانده باشد. از همین رو بود که به مرحوم طالقانی کمک می‌کرد و بسیاری از پانویس‌های کتاب‌های طالقانی مربوط به بسته‌نگار بود.

در یکی از همین ملاقات‌ها بود که بسته‌نگار به من گفت که علامه جعفری در جلد ششم کتاب شرح مثنویخویش معادل ۱۰۰ صفحه درباره «تضاد» مطلب دارد. من این کتاب را خریدم و در همان فرصت محدود یک مطالعه گذرا کردم ولی بعداً که دوباره بازداشت شدم در زندان قصر این ۱۰۰ صفحه را عمیقاً مطالعه کردم. بسته‌نگار در این زمان با طاهره طالقانی ازدواج کرده بود و آدرس منزلش را به نام خانه امن به من داد که هر وقت ایجاب کرد از آن استفاده کنم. اتفاقاً چند روز پس از مخفی‌شدن من در زمستان ۵۲، دکتر کریم رستگار دستگیر شد و من که خانه امنی نداشتم به خانه بسته‌نگار رفتم. ولی محمد حضور نداشت و بعد از سلام و علیک با همسر ایشان، به جای امن دیگری رفتم. ملاقات‌های بعدی ما به آبان ۵۷ کشید که از زندان آزاد شدم.

فعالیت او بیشتر حول و حوش منزل آیت‌الله طالقانی و صفوف نهضت آزادی ایران و بیشتر در کنار مهندس عزت‌الله سحابی بود.

یادم می‌آید در تیرماه سال ۴۰ قرار بود مراسمی در ابن‌باویه برای شهدای ۳۰ تیر سال ۳۱ داشته باشیم. نهضت آزادی در تراکت‌های مختلف از مردم برای آن مراسم دعوت به عمل آورده بود. با آقای بسته‌نگار به کوچه‌های خیابان خیام رفتیم و تراکت‌ها را در منازل و مغازه‌ها می‌انداختیم. تراکت‌های محمد تمام شد و من چون می‌خواستم به او تراکت بدهم به داخل مسجدی رفتیم دیدیم در صحن مسجد مردم نماز می‌خوانند و ما را می‌بینند؛ بنابراین به داخل سرویس بهداشتی رفتیم و تراکت‌ها را منتقل کردیم وقتی بیرون آمدیم یک نفر ما را دید و گفت شما دو نفر اینجا چه می‌کردید؟ این خاطره را محمد نیز بارها در محافل مختلف گفته است.

خاطره دیگری که دارم مربوط به اسفند ۷۹ می‌شود که ایشان و عده زیادی از شخصیت‌های ملی مذهبی را بازداشت کردند. من صبح زود به خانه بسته‌نگار رفتم و از همسرشان جریان را پرسیدم. خانم طالقانی به من گفت دفترچه تلفن ما را هم بردند من از آنجایی که حافظه‌ام آن زمان قوی بود شماره تلفن ۱۲۰ نفر را در دفترچه‌ای برایشان نوشتم تا ارتباطاتشان حفظ شود.

محمد شخصیت گمنامی نیست که من یا دیگری به ملت او را بشناسانیم، میزان مطالعات، فداکاری‌ها، سخنرانی‌ها و آثار و کتاب‌های او به حدی است که او باید درباره دیگران خاطراتش را بگوید. من از بدو آشنایی تا این زمان حتی یک ترک اولی از او ندیدم. در زمستان ۹۴ با ایشان گفت‌وگویی درباره «راه انبیا راه بشر» و همچنین «هدف انبیا تنها خدا و آخرت» داشتیم که بخش اول آن در شماره ۹۱ چشم‌انداز ایران (اردیبهشت و خرداد ۹۴) و بخش دوم آن در همین شماره منتشر شده است. از خداوند شفای عاجل ایشان را خواهانیم.

منبع: چشم انداز ایران

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
خداحافظ طاهرآقا
درباره طاهر احمدزاده موسس کانون نشر حقایق اسلامی مشهد محمد هادی هادی زاده یزدی:...
IMAGE
خاطراتی از طاهر احمد زاده
مهندس محمد توسلی: می خواهم به طور خلاصه و به بهانه درگذشت مرحوم طاهر احمدزاده هروی...
IMAGE
راهبرد پیش رو: "تقويت فرآيند گذار به دموكراسي"
مهندس محمد توسلی: در دوران دوازدهمين انتخابات رياست جمهوري اردیبهشت 1396 و همچنين...
IMAGE
صفر ریال/خاطره مرحوم احمدزاده از سفر مهندس بازرگان بعنوان نخست وزیر به خراسان
محسن قناويزچي: طاهر احمد زاده بزرگ مردی است که تکرار شدنی نیست. خاطرم هست پس از...
IMAGE
غروب خورشید یک اسطوره
حسن یوسفی‌اشکوری:   اصطلاحات و عناوین در زبان رایج و محاوره‌ای فارسی دیری است که...
IMAGE
طاهرآقا احمدزاده؛ هفت دهه مبارزه
مرتضی کاظمیان : انگار همین دیروز بود، بهار ۱۳۸۰؛ از زیر چشم‌بند و در محوطه کوچک...
IMAGE
طاهرآقا، آخرین آزاده قلندرِ خراسانی
حسن فرشتیان: اولین بار او را در آغوش مردمانی دیدم که عاشقانه او را در خیابان‌های...
IMAGE
همراه با بسته‌نگار
دکتر سیدمحمدمهدی جعفری: در بهار ۱۳۴۰ به انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز...
IMAGE
از او یک ترک اولی ندیده‌ام بمناسبت بزرگداشت محمد بسته نگار
مهندس لطف الله میثمی: با محمد بسته‌نگار از بدو ورودش به دانشکده حقوق دانشگاه...
IMAGE
بسته نگار،نگار ما
تقی رحمانی: ارج  نهادن به بسته نگار که نامش محمد است برای  امثال من در چند نکته مهم...

مصاحبه ها

IMAGE
خاطراتی از ۶۰ سال مبارزه، بازخوانی مصاحبه با مرحوم طاهر احمدزاده
کانون به یک پایگاه مهم برای نهضت ملی تبدیل شد و پس از کودتا هم نقش عمده‌ای در نهضت...
IMAGE
تقویت روند کادرسازی علمی در دانشگاه‌ها
تشکیل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه در گفت‌وگوی «آسمان آبی» با مهندس محمد توسلی:...
IMAGE
تهران و بحران زلزله
گفت و گو با مهندس محمد توسلی: زلزله کرمانشاه و تبعات بعد از آن بهانه‌ای شد تا...
IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
چالش های اصلی مدیریت شهر تهران
محافظه کاران نمی خواهند رانت ها را از دست بدهند  گفت وگوی روزنامه آرمان با مهندس...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...