دو «بازرگان» در یک قاب

فرزانه روستایی :

این‌که رئیس کمسییون قضایی مجلس هم تایید کرده است که قربانیان قیام اخیر مردم ایران در زندان‌ها در اثر پشیمانی و شرمندگی دق کرده‌اند، دلالتی بر این است که نظام جمهوری اسلامی را نه می‌توان اصلاح کرد و نه می توا‌ به اصلاح آن امید بست. هر آن‌چه هست دروغ و فریب و نیرنگ است که از بالای منابر صادر می‌شود و مانند یوغ بر گرده مردم بی‌پناه می‌نشیند.

مقایسه جزئیات تصویر اخیر منتشر شده از عبدالعلی جوان و مهندس بازرگان پدر، که پنجاه سال پیش در زندان برازجان گرفته شده است با آن‌چه این روزها در دستگاه قضایی ایران جریان دارد قابل تعمق است. در این قاب عکس، یک پدر و پسر با آرامش در کنار هم نشسته‌اند و فرد سومی از آنها عکس می گیرد. مهندس بازرگان دمپایی و جوراب و لیاس مناسبی بر تن دارد. دو صندلی در اختیار آنان قرار داده شده تا ساعاتی را در آرامش کنار هم بنشیند. سیمای پدر و پسر حاکی از هیچ تهدید یا ارعابی نیست و ظاهرا خانواده‌های زندانیان (حتی زندانیان سیاسی ) مجاز بوده‌اند تا با هم عکس یادگاری بگیرند که رفتاری کاملا انسانی و جا افتاده به نظر می‌رسد.

برعکس٬ اگر از زندان اوین امروز گذر کرده باشید شاهد حضور انبوه زندانیانی هستید که بدون هیچ امکاناتی دمپایی های پاره بر پا دارند و یا اینکه نیم دمپایی به پا می‌کنند. به دلیل فقدان امکانات٬ یکی از اولین اقلامی که معمولا از زندانیان ربوده می‌شود، دمپایی آنهاست که بیشتر صرف خرید اندکی مواد مخدر می‌شود. زندانیان جوراب بر پا ندارند و اباس آنها بشدت مندرس است. بند زنان شاهد حضور انبوهی از مادران ایرانی از اقوام و حتی رنگ‌های مختلف است که بسیاری از آنان کودک شیرخواری را با خود بر دوش می‌کشند و شمار زیاد این زنان بی‌سرپرست و کودکانی که جیغ می‌کشند یا گریه می‌کنند بیشتر روز قیامت را تداعی می‌کند تا یک نظام قضایی سالم را.

سارو قهرمانی و خانواده او که تهدید به مرگ شدند
ننگ ماجرای سارو قهرمانی جوان ۲۴ ساله سنندجی که در جریان تظاهرات اخیر در سنندج دستگیر و جنازه او تحویل خانواده‌اش شد، سند دیگری است مبنی که ایرانیان به ندرت تاکنون در جریان چنین ظلم و ستمی قرار داشته‌اند. در جریان تنش‌های سیاسی اخیر ۲۵ نفر کشته شدند٬اما دردناک‌ترین آنها کشته شدن ساروی قهرمانی بود. در میان کسانی که به گفته قوه قضائیه و مجلس از پشیمانی دق کردند، بد عاقبت‌ترین آنها سارو بود که پدرش را به اعتراف وا داشتند. پدر عزادار سارو در جریان یک مصاحبه که از رسانه‌ها پخش شد مدعی شد که فرزندش اعتیاد داشته و با گروه‌های مسلح حشر و نشر داشته است. حکومت‌های پلیسی و سرکوبگر در کشورهای بسیاری تجربه شده‌اند اما اینکه پدر عزاداری را از سر استیصال و ترس وادار به وهن فرزند کشته شده خود نمایند جنایتی است مضاعف. بهاره رهنما که سارو برای مدتی در رستوران او پیک موتوری بوده است بعدا اعلام کرد که سارو جوانی کاملا عادی و پرکار بوده که بیشتر دغذغه تامین معاش خانواده‌اش را داشته است تا هر چیز دیگری.

پویا زید آبادی شش ساله و تجربه زندان اوین

یکی از کوچکترین شهروندانی که در شش سالگی طعم استبداد و سرکوبگری نظام قضایی جمهوری اسلامی را تجربه کرد «پویا» فرزند احمد زیدآبادی است. خانواده زیدآبادی یکبار وقتی برای ملاقات به درب زندان اوین مراجعه کردند ماموران چند بار به آنها گفتند که منتظر بمانند تا نوبت آنها برسد و در نهایت به یک مادر و سه فرزند خردسال گفتند که ملاقات ندارند. همسر زیدآبادی نقل می‌کند که پویای شش ساله به دلیل ممانعت ماموران از دیدار با پدر که در رویای کودکی خود برای زید پاستیل نوشابه‌ای خریده بود چنان دچار تنش عصبی شد که به صورت خود سیلی می‌زد و با این رفتار خود را آرام می‌کرد.

از عبدالعلی تا پویای زیدآبادی همه کسانی که زندانی یا بازداشت می شوند فرزند یا پدر یک شهروند ایرانی هستند که نظام قضایی مسئول تامین جان و نیازهای انسانی آنها در دوران بازداشت است. اکنون نه جان فرزندان در دوران بازداشت در امان است و نه آبروی پدران ایرانی. پس از فاجعه سال ۸۸ کهریزک و بلایی که بر سر بازداشت شدگان آمده است و نماینده مجلس اعلام کرد که به آنها قرص می‌خورانده‌اند٬‌ می‌توان به این استنتاج رسید که سرکوب مقدس یا باتون مطهر که در جمهوری اسلامی به آن متوسل می شوند دقیقا در پشت همان تفکر خشنی قرار دارد که آزار و کشتن مردم ایران را حلال و مباح می‌کند. این در حالی است که پنجاه سال پیش زندانیانی مانند مهندس مهدی بازرگان و فرزندش عبدالعلی در زندان برازجان با هم عکس یادگاری می‌گرفتند و این عکس سندی است مبنی بر اینکه همه دستگاه قضایی رژیم شاه از همه دستگاه قضایی اسلامی امروز سالم‌تر و انسانی‌تر بوده است.

در پایان می‌توان به خاطره ای از همسر مهندس سحابی اشاره کرد که انسانی‌تر بودن دستگاه قضایی سابق را می‌رساند. همسر مهندس سحابی نقل می‌کرد که در دوران نامزدی به ملاقات عزت‌الله سحابی در زندان شهربانی رفته است. یکی از سربازها به نحوی تصادفی در نزدیکی این زوج جوان می‌نشیند. با دیدن این صحنه یکی از خشن‌ترین بازجویان آن زمان با فحاشی شدید سرباز را توبیخ می‌کند که مگر خواهر و مادر و ناموس نداری که اینقدر نزدیک به این زوج جوان نشسته‌ای. بازجو بر سر سرباز فریاد می‌زند که این ها نامزد هستند و شاید بخواهند چند کلمه خصوصی با هم صحبت کنند.

زیتون

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
در نقد سخنان حجت الاسلام احمد خاتمی
مهندس امیر خرم: در روز بیست و دوم بهمن ماه و در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، ریاست...
IMAGE
دادستان و توجیه مرگ
علی مزروعی: دادستان تهران درباره مرگ کاووس سیدامامی اینگونه نوضیح داده است:...
IMAGE
صاعقه مرگ سیدامامی در زندان
عمادالدین باقی: یکشنبه ۲۲ بهمن ۹۶ ساعت ۳ بامداد در خبرها تیتری دیدم که چون صاعقه...
IMAGE
ظهور دوباره احمدی نژاد
احمد زیدآبادی: از نگاه من محمود احمدی نژاد، به عنوان یک مدیر اجرایی، آدم متوهمی...
IMAGE
جاسوسی فعالان محیط زیست و خیانت خیرین مدرسه ساز!
رضا علیجانی: وقتی رهبران یک کشور توهم توطئه داشته باشند همین امر به بدنه امنیتی...
IMAGE
راه حل را از یک جای دیگری از یک گروه مستقلی باید آغاز کرد
بخش هایی از نطق دکتر عبدالکریم سروش در مورد اعتراضات سراسری در ایران: خیلی عجیب...
IMAGE
دکتر سیدامامی؛ قتل، نه خودکشی
مرتضی کاظمیان: دکتر کاووس سید امامی، استاد جامعه‌شناسی و علوم‌سیاسی، و کنش‌گر...
IMAGE
انتخاب “پوشش”، حق زنان است
نرگس محمدی: سال‌هاست “پوشش زنان”، دستمایه حکومتگران در سیطره بر جامعه، تحکیم...
خوش خدمتی یک قاتل! در پاسخ به یاوه سرایی های جلال الدین فارسی درمورد امام موسی صدر
علیرضا کفایی: جلال‌الدین فارسی مجدداً سخنان قبلی خود علیه امام موسی صدر و میرحسین...
IMAGE
روایت یک وکیل فرانسوی از مرحوم قطب‌زاده و آقای خمینی در پشت صحنه انقلاب
سی و هشت سال پس از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه (Christian Bourguet)، وکیل فرانسوی از نقشش...

مصاحبه ها

IMAGE
امید در جامعه‌شناسی
گفتگوی مجله خبری انجمن جامعه شناسی با سارا شریعتی: سوال: اگر بتوان گفت خوانش فلسفه...
IMAGE
دلایل اقتصادی در انقلاب ۵۷
گفتگوی عصر ایران با دکتر علی رشیدی: ایران در سال‌های ۱۲۸۵ و ۱۳۵۷ خورشیدی دو انقلاب...
IMAGE
احمد خمینی به دنبال رهبری آینده بود
پرونده ویژه زیتون در گفت‌وگو با حجت الاسلام حاج احمد منتظری: زیتون-احسان...
IMAGE
«اهداف مطرح شده در انقلاب ، عینیت پیدا نکرد»
گفتگوی دکتر حبیب الله پیمان با انصاف نیوز: «حبیب‌الله پیمان»، فعال سیاسی، ضمن...
IMAGE
ضرورت اصلاح قوه قضاییه
گفتگوی روزنامه اعتماد با محمد جواد فتحی، نماینده مجلس:   درحالی که رییس قوه قضاییه...
IMAGE
سنگ بنای «سپاه» صبح 23 بهمن گذارده شد
گفت و گوی روزنامه سازندگی با مهندس محمد توسلی: بیست‌وسوم بهمن 1357 اولین روز پیروزی...
IMAGE
گفت و گوی جوادکاشی با پیمان؛ رادیکالیسم،با حفظ ارزش‌های بنیادین لیبرالیسم
گفت وگوی ایران فردا با دکتر حبیب الله پیمان: ایران فردا - (محمدجواد...
IMAGE
دولت موقت قراردادهای اتمی را فسخ نکرد بلکه آنها را معلق گذاشت؛ گفتگو با فریدون سحابی
گفت‌و‌گوی «نسیم بیداری» با دکتر فریدون سحابی: دکتر فریدون سحابی (۱۳۱۶) استاد...
IMAGE
دولت باید در مسائل سیاسی و اقتصادی قاطعیت به خرج دهد
گفتگوی محمد بسته نگار با اعتماد آنلاین: محمد بسته نگار در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین...
IMAGE
روایت هرمیداس باوند از دستاوردها و ناکامی های انقلاب ۵۷ در گفت وگو با «ابتکار»
گفتگوی ابتکار با دکتر هرمیداس باوند: ایران به خودی و غیرخودی تقسیم شده است. وقتی...