دوره از سرگیری دیالوگ بین دو نهاد روشنفکران و روحانیون است

احسان شریعتی: اگر نتوانیم در حسینیه ارشاد مراسمی برای دکتر شریعتی برگزار کنیم قرار است این حسینیه صرفا محلی برای رای دادن باشد؟

به گزارش خبرنگار ایلنا، بزرگداشت سی و ششمین سالگرد شهادت آ‌یت‌الله شهید بهشتی و ۷۲ تن از یاران امام خمینی با محوریت بازخوانی میراث فکری و منش رفتاری شهید بهشتی، معرفی و نقد کتاب دکتر شریعتی جستجوگری در مسیر شدن و مناظرات شهید بهشتی با سران مارکسیست‌ها در نشستی با عنوان مروت و مدارا در خانه موزه شهید بهشتی برگزار شد.

علاوه بر علیرضا بهشتی، احسان شریعتی، حجت‌الاسلام زم، عباس منوچهری، احمد مسجدجامعی، جمشید انصاری و حجت‌الاسلام مفتح در این مراسم حضور داشتند.

احسان شریعتی با اشاره به برگزاری مراسم چهلمین سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی و برگزاری سمپوزیومی گفت: متاسفانه امکان برگزاری این مراسم و سمپوزیوم در حسینیه ارشاد میسر نشد.

شریعتی ادامه داد: نمی‌دانم چرا امکان برگزاری این مراسم در حسینیه ارشاد میسر نشد، نمی‌دانم اگر نتوانیم در حسینیه ارشاد مراسمی برای دکتر شریعتی برگزار کنیم قرار است این حسینیه صرفا محلی برای رای دادن باشد؟

او موضوع این سمپوزیوم را «نو شریعتی» عنوان کرد و گفت: باید اندیشه‌های دکتر شریعتی بازخوانی شود. چراکه دوره جدید، دوره از سرگیری دیالوگ بین دو نهاد روشنفکران و روحانیون است که به خاطر تلاطم‌های پس از انقلاب دچار تقطیع و وقفه شد.

شریعتی که در موضوع اندیشه‌های شهید بهشتی و علی شریعتی صحبت می‌کرد، گفت: از تفاوت اندیشه‌های بهشتی و شریعتی این بود که دکتر شریعتی معلم نهضت انقلاب و شهید بهشتی معمار نظام بود و بین این دو تفاوت است؛ وقتی نهضت تبدیل به نظام می‌شود مشکلاتی مانند امروز ایجاد می‌شود.

این نویسنده و مدرس یکی از مشکلات اساسی جامعه اسلامی را مفهوم خلافت الهی خواند و گفت: ممکن است خلافت‌های خودخوانده‌ای به وجود بیایند که نشان از درک غلط رابطه انسان و خدا و مفهوم خلافت است.

شریعتی درباره حرکت انسان در جستجوی رسیدن به خدا، تعریف انسانیت در فلسفه، انسان محوری و آزادی‌خواهی انسان و اومانیسمی که دکتر شریعتی از آن می‌گوید صحبت کرد و گفت: افرادی همچون علی شریعتی از خدا تصور پالایش را ارایه دادند.

او همچنین با اشاره به نظریه امت و امامت و بحث رای و راس دکتر شریعتی مبنی بر اینکه دموکراسی الزاما همیشه در منطقه‌ای مانند خاورمیانه جوابگو نیست، گفت: این نظریه از دوره مصدق آغاز شد که نیروهای آزادی‌خواه ملی با فئودال‌ها و مستبدانی روبرو شدند که آرای مردم را می‌خریدند و نظریه رای و راس مطرح شد که در آن روشنفکران بنیاد اجازه می‌دادند سرنوشت کشور به دست این آرای لرزان سپرده شود.

شریعتی با بیان اینکه نسبت به این نظریه علی شریعتی نقدی دارد، گفت: دموکراسی بر سه پایه تنوع، تحمل و تساهل و تناوب استوار شده است اما دکتر شریعتی در نظریه خود موضوع تناوب را مدنظر قرار نداده است؛ چراکه در تناوب، قدرت دور می‌زند و تمرین در دموکراسی موجب آگاهی در جامعه می‌شود. برگزاری دوره‌های مختلف انتخابات تمرین دموکراسی و ارتقای آگاهی است.

شریعتی ادامه داد: هرچند سنت‌ها ریشه‌دار است اما راه‌حل، دموکراسی شورایی است. هرچند که دموکراسی در مهد خودش یعنی در غرب هم ایده‌آل نیست؛ برای همین هم از داخل آن ترامپ و پوپولیسم خارج می‌شود. اما در تجربه کشورهای آزاد شده از استثمار مانند کوبا قدرت را به دموکراسی ندادند و تجربه‌اش منفی بود دکتر شریعتی این تجربه را دید و متوجه شد که روشنفکر کارش در دست گرفتن قدرت نیست بلکه نشان دادن راه است که از مسیر تجربه و تمرین می‌گذرد.

عباس منوچهری استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل سیاسی و اجتماعی نیز در این نشست به موضوع انسان‌شناسی و رابطه‌اش با مقوله هویت و شهروندی در اندیشه بهشتی و شریعتی پرداخت.

منوچهری تاکید کرد: هیچ مکتب فکری تاثیرگذاری در تاریخ به خصوص در حوزه سیاسی و اجتماعی نیست که بدون انسان‌شناسی مشخص توانسته باشد دستگاه فکری‌اش را بسازد. از سوی دیگر بین مقوله منش و اخلاقیات یا اخلاق تفاوتی وجود دارد. در اندیشه شریعتی و بهشتی در واقع اخلاقیات به چگونه باهم زندگی کردن انسان‌ها می‌پردازد.

او شاخص‌ترین اشتراک اندیشه دکتر شریعتی و شهید بهشتی را این دانست که بیش از دنیا به اندیشه مثبت قائل هستند و از آن به عنوان فلاح یاد می‌کنند.

منوچهری ادامه داد: رابطه یاد دادن اسما به انسان و خلیفه خدا شدن، اصرار و تاکید بر مساله اختیار مقابل جبر و تقابل حق و مسئولیت در حوزه مسمائل شهروندی و تاکید بر مسئولیت انسان در زندگی اجتماعی ازجمله مهم‌ترین نقاط اشتراک اندیشه آیت‌الله دکتر شهید بهشتی و دکتر علی شریعتی به شمار می‌رود

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
بازرگان، نمی‌خواست از سیاست کنار بکشد
گفتگوی روزنامه اعتماد با مهندس هاشم صباغیان: هنوز هم با ۸۰ سال سن هر زمان که برای...
IMAGE
بزرگترین اشتباه آقای هاشمی در مجلس اول، برخورد نادرست بانهضت آزادی بود
گفتگوی روزنامه اعتماد با غلامرضا حيدري، نماينده دوره دوم، سوم و دهم مجلس:  عليرضا...
IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...