دوره از سرگیری دیالوگ بین دو نهاد روشنفکران و روحانیون است

احسان شریعتی: اگر نتوانیم در حسینیه ارشاد مراسمی برای دکتر شریعتی برگزار کنیم قرار است این حسینیه صرفا محلی برای رای دادن باشد؟

به گزارش خبرنگار ایلنا، بزرگداشت سی و ششمین سالگرد شهادت آ‌یت‌الله شهید بهشتی و ۷۲ تن از یاران امام خمینی با محوریت بازخوانی میراث فکری و منش رفتاری شهید بهشتی، معرفی و نقد کتاب دکتر شریعتی جستجوگری در مسیر شدن و مناظرات شهید بهشتی با سران مارکسیست‌ها در نشستی با عنوان مروت و مدارا در خانه موزه شهید بهشتی برگزار شد.

علاوه بر علیرضا بهشتی، احسان شریعتی، حجت‌الاسلام زم، عباس منوچهری، احمد مسجدجامعی، جمشید انصاری و حجت‌الاسلام مفتح در این مراسم حضور داشتند.

احسان شریعتی با اشاره به برگزاری مراسم چهلمین سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی و برگزاری سمپوزیومی گفت: متاسفانه امکان برگزاری این مراسم و سمپوزیوم در حسینیه ارشاد میسر نشد.

شریعتی ادامه داد: نمی‌دانم چرا امکان برگزاری این مراسم در حسینیه ارشاد میسر نشد، نمی‌دانم اگر نتوانیم در حسینیه ارشاد مراسمی برای دکتر شریعتی برگزار کنیم قرار است این حسینیه صرفا محلی برای رای دادن باشد؟

او موضوع این سمپوزیوم را «نو شریعتی» عنوان کرد و گفت: باید اندیشه‌های دکتر شریعتی بازخوانی شود. چراکه دوره جدید، دوره از سرگیری دیالوگ بین دو نهاد روشنفکران و روحانیون است که به خاطر تلاطم‌های پس از انقلاب دچار تقطیع و وقفه شد.

شریعتی که در موضوع اندیشه‌های شهید بهشتی و علی شریعتی صحبت می‌کرد، گفت: از تفاوت اندیشه‌های بهشتی و شریعتی این بود که دکتر شریعتی معلم نهضت انقلاب و شهید بهشتی معمار نظام بود و بین این دو تفاوت است؛ وقتی نهضت تبدیل به نظام می‌شود مشکلاتی مانند امروز ایجاد می‌شود.

این نویسنده و مدرس یکی از مشکلات اساسی جامعه اسلامی را مفهوم خلافت الهی خواند و گفت: ممکن است خلافت‌های خودخوانده‌ای به وجود بیایند که نشان از درک غلط رابطه انسان و خدا و مفهوم خلافت است.

شریعتی درباره حرکت انسان در جستجوی رسیدن به خدا، تعریف انسانیت در فلسفه، انسان محوری و آزادی‌خواهی انسان و اومانیسمی که دکتر شریعتی از آن می‌گوید صحبت کرد و گفت: افرادی همچون علی شریعتی از خدا تصور پالایش را ارایه دادند.

او همچنین با اشاره به نظریه امت و امامت و بحث رای و راس دکتر شریعتی مبنی بر اینکه دموکراسی الزاما همیشه در منطقه‌ای مانند خاورمیانه جوابگو نیست، گفت: این نظریه از دوره مصدق آغاز شد که نیروهای آزادی‌خواه ملی با فئودال‌ها و مستبدانی روبرو شدند که آرای مردم را می‌خریدند و نظریه رای و راس مطرح شد که در آن روشنفکران بنیاد اجازه می‌دادند سرنوشت کشور به دست این آرای لرزان سپرده شود.

شریعتی با بیان اینکه نسبت به این نظریه علی شریعتی نقدی دارد، گفت: دموکراسی بر سه پایه تنوع، تحمل و تساهل و تناوب استوار شده است اما دکتر شریعتی در نظریه خود موضوع تناوب را مدنظر قرار نداده است؛ چراکه در تناوب، قدرت دور می‌زند و تمرین در دموکراسی موجب آگاهی در جامعه می‌شود. برگزاری دوره‌های مختلف انتخابات تمرین دموکراسی و ارتقای آگاهی است.

شریعتی ادامه داد: هرچند سنت‌ها ریشه‌دار است اما راه‌حل، دموکراسی شورایی است. هرچند که دموکراسی در مهد خودش یعنی در غرب هم ایده‌آل نیست؛ برای همین هم از داخل آن ترامپ و پوپولیسم خارج می‌شود. اما در تجربه کشورهای آزاد شده از استثمار مانند کوبا قدرت را به دموکراسی ندادند و تجربه‌اش منفی بود دکتر شریعتی این تجربه را دید و متوجه شد که روشنفکر کارش در دست گرفتن قدرت نیست بلکه نشان دادن راه است که از مسیر تجربه و تمرین می‌گذرد.

عباس منوچهری استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل سیاسی و اجتماعی نیز در این نشست به موضوع انسان‌شناسی و رابطه‌اش با مقوله هویت و شهروندی در اندیشه بهشتی و شریعتی پرداخت.

منوچهری تاکید کرد: هیچ مکتب فکری تاثیرگذاری در تاریخ به خصوص در حوزه سیاسی و اجتماعی نیست که بدون انسان‌شناسی مشخص توانسته باشد دستگاه فکری‌اش را بسازد. از سوی دیگر بین مقوله منش و اخلاقیات یا اخلاق تفاوتی وجود دارد. در اندیشه شریعتی و بهشتی در واقع اخلاقیات به چگونه باهم زندگی کردن انسان‌ها می‌پردازد.

او شاخص‌ترین اشتراک اندیشه دکتر شریعتی و شهید بهشتی را این دانست که بیش از دنیا به اندیشه مثبت قائل هستند و از آن به عنوان فلاح یاد می‌کنند.

منوچهری ادامه داد: رابطه یاد دادن اسما به انسان و خلیفه خدا شدن، اصرار و تاکید بر مساله اختیار مقابل جبر و تقابل حق و مسئولیت در حوزه مسمائل شهروندی و تاکید بر مسئولیت انسان در زندگی اجتماعی ازجمله مهم‌ترین نقاط اشتراک اندیشه آیت‌الله دکتر شهید بهشتی و دکتر علی شریعتی به شمار می‌رود

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
«زن»، «چهل‌سالگی» و «مریم میرزاخانی»
ناهید توسلی : مرگ پایان کبوتر نیست! هر روز و شب، ‌میلیون‌ها آدمی‌زاده، هم‌زمان،...
IMAGE
مسئولیت؛ فرصتی برای خدمت به مردم‎
 عبدالله نوری: «وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّکَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ...
IMAGE
دردهای زنان زندانی هم‌زمان با پهن کردن فرش قرمز در اوین
نرگس محمدی:  روز پنج‌شنبه با صدای مریم که دنبال مانتوی آزیتا بود و پشت سر هم...
IMAGE
زوال تدریجی یک توهم
محمدمجتهد شبستری: ۱_ با ورود افکار و علوم سیاسی جدید به ایران در آغاز قرن بیستم،...
IMAGE
نقش مردم و سنت الهي در تحولات اجتماعي
مهندس محمد توسلي :   متن تنظیم شده سخنراني در برنامه گراميداشت سالگرد پيروزي...
IMAGE
راهبرد اصلاحات
مهندس محمد توسلی:    تحولات اخیر در کشور های منطقه به ویژه در تونس و مصر، بررسی...
IMAGE
اصلاح‌طلبان و ضرورت گذار از کنش به منش
امیر خرم: سخن امروز سرکار خانم خداکرمی، عضو محترم شورای شهر تهران، در اعتراض به...
IMAGE
تفاوت جايگاه شوراها در ايران و انگليس
مهندس محمد توسلی: منتخبين پنجمین دوره شوراهاي شهر و روستا كمتر از دو ماه بعد،...
پانزده سال پیش در چنین روزی
محمدجواد اکبرین: پانزده سال پیش در چنین روزی نامه تاریخیِ آیت‌الله طاهری اصفهانی...
IMAGE
درباره بنی صدر سازی روحانی
سیدمصطفی تاج زاده: هشدار رهبر درباره دوقطبی نشدن فضای کشور بهانه جدید دلواپسان...

مصاحبه ها

IMAGE
تاج زاده: گزارش حمله به کوی در 78 را منتشر نمی‌کنند!
علی اصغر شفیعیان، انصاف نیوز: قبل از مصاحبه با سیدمصطفی تاج زاده قرار شد که موضوع...
IMAGE
پاسخ به مطالبات تاریخی و نیاز مردم، گفتگوی شرق با مهندس محمد توسلی
پس از برگزاری انتخابات پرشور شورای شهر دو موضوع مهم در اولویت گروه‌های مختلف قرار...
IMAGE
استعفا از شوراي شهر نقض رأي مردم تلقي مي شود
گفت و گو با محمد توسلی اولین شهردار تهران بعد از انقلاب: انتخاب شهردار تهران، اين...
IMAGE
انتظارات از منتخبان پنجمین شوراهای شهری، گفتگو با مهندس محمد توسلی
گفت و گو با محمد توسلی:نگاهی به پیشینه طرح مدیریت واحد شهری مهندس محمد توسلی،...
صفایی فراهانی: انتخابات ۹۶ یک رفراندوم بود؛ روحانی موانع را به صراحت با مردم در میان بگذارد
مصاحبه ایلنا با محسن صفایی‌فراهانی:   محسن صفایی فراهانی با کارنامه‌ای از معاونت...
فائزه هاشمی: به نظر می‌رسد آقای صادق لاریجانی یک دور هم قانون اساسی را نخوانده
کلمه – گروه خبر: فائزه هاشمی، با تاکید بر اینکه دادستانی باید در مقابل سخنان امام...
IMAGE
مدیریت شهری نیاز به تحولات گسترده ای دارد، نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار شود
مهندس محمد توسلی در گفت‌وگو با «آرمان»: نگاه شهروندمدار جایگزین نگاه قدرتمدار...
IMAGE
نیاز به شهردار خلاق و غیرسیاسی داریم گفت‌وگو با صدیقه وسمقی؛
زیتون-ریبوار کوهستانی:انتخابات دوره پنجم شوراهای شهر و روستا در ایران را از...
IMAGE

روحانی توانایی بالایی برای تعامل با راس قدرت دارد، گفتگو با احمد سلامتیان
زیتون-ریبوار کوهستانی: جمهوری اسلامی ساخت سیاسی و حقوقی پیچیده‌ای دارد. این...
IMAGE
ثروت افسانه‌ای نفت به باد رفت
محسن صفایی فراهانی می‌گوید اصلاح ساختار اقتصاد ایران و ایجاد رونق اقتصادی برای...