asnad

sadr yadname

yazdi

جلد اول

(نسخه کامل / 11 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه بدون تصاویر / 5 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه با تصاویر / 68 مگابایت)

 

جلد سوم: 118 روز در نوفل لوشاتو

(6 مگابایت)

 

شرح بازگشت به ایران

در فروردین 1381 و احضار به دادگاه

(3 مگابایت)

 

کتاب ها PDF و به شکل زیپ شده اند.
پس از دانلود، فایل ها را آنزیپ نمایید.

facebook

azadi

bazargan

 sahabi

ezat-sahabi

ebrahim yazdi

seyed-javadi

taleghani

mizankhabar 

IMAGE
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به مدیرمسئول روزنامه جوان در واکنش به انتشار مصاحبه‌ای از دکتر ابراهیم یزدی
سه شنبه, 25 مهر 1396
میزان: دبیرکل نهضت آزادی ایران، مهندس محمد توسلی پس از انتشار مصاحبه ای با عنوان ما ملی مذهبی نیستیم در روزنامه جوان مورخه 18 مهر 1396 با دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران دکتر ابراهیم یزدی در چهلمین روز درگذشت ایشان بیانیه ای صادر و خواستار شفاف سازی در این زمینه شد. متن این بیانیه بدین شرح است:   بسمه تعالی مدیر مسئول محترم روزنامه جوان با سلام و احترام، بطوريكه اطلاع داريد در روزنامه جوان مورخ 18 مهر 96 ، گفت و گویی با زنده ياد دكتر ابراهيم يزدي،...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سه شنبه, 25 مهر 1396
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و سرشناس سیاسی بود که به دلیل سمت‌هایی که در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی در دولت موقت و شورای انقلاب و بعدا در مجلس اول شورای اسلامی داشت، از نزدیک با جریانات سیاسی آشنا بوده و در جریان امور قرار داشته است. به همین دلیل در یکی از روزهای شهریورماه ۱۳۹۳ به منزل وی رفتیم تا درباره جریان‌های نفوذی، به ویژه نفوذ در نیروهای مسلح در ابتدای انقلاب سوالاتی بپرسیم. آنچه در...
IMAGE
برگزاری آیین بزرگداشت ابراهیم یزدی در دانشگاه تهران + گزارش تصویری
سه شنبه, 18 مهر 1396
مراسم بزرگداشت ابراهیم یزدی وزیر امور خارجه دولت موقت انقلاب و عضو شورای انقلاب اسلامی مصادف با چهلمین روز درگذشت این شخصیت سیاسی انقلاب، برگزار شد.   به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، محمد توسلی عضو دولت موقت انقلاب و فعال سیاسی نزدیک به ابراهیم یزدی در این مراسم که عصر امروز -سه شنبه- در تالار شهید چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به اهمیت و جایگاه جنبش دانشجویی در توسعه ملی گفت: فضا باید در دانشگاه ها باز باشد و نیز...
IMAGE
برگزاری بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در لندن
میزان: مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در شهر لندن در انگلیس فردا چهارشنبه در تاریخ 18 اکتبر 2017 از ساعت 7 تا 10 شب به وقت لندن با سخنرانی آقایان مسعود بهنود، جمیله کدیور، محمدتقی کروبی و فرخ نگهدار برگزار خواهد شد.
IMAGE
گزارش کامل روزنامه اعتماد از سخنراني مهندس محمد توسلي و دکتر محمود صادقي در بزرگداشت دكتر ابراهيم يزدي در دانشگاه تهران
در ايران ماند و پايداري كرد بامداد لاجوردي، محسن آزموده-روزنامه اعتماد: هشتاد سال آزادگي عنوان مراسمي بود كه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران عصر ديروز در سالن شهيد چمران دانشكده فني اين دانشگاه به مناسبت چهلمين روز درگذشت دكتر ابراهيم يزدي ترتيب...
IMAGE
آخرین وضعیت جسمی علیرضا رجایی
پنج هفته پس از جراحی سنگین برای تخلیه بخش‌هایی از فک فوقانی و عضلات صورت و همچنین چشم راست علیرضا رجایی، این روزنامه‌نگار و فعال ملی مذهبی همچنان درگیر عوارض این عمل سنگین است.بنا به گزارش نزدیکان وی این زندانی سیاسی سابق در چالش جدی با پیامدها و آسیب‌های جراحی و همچنین...
IMAGE
تصاویر منتشر نشده ای از دکتر یزدی (آلبوم موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران)
میزان: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران بمناسبت چهلمین روز درگذشت دکتر ابراهیم یزدی مجموعه ای از تصاویر ایشان را برای اولین بار به انتشار گذاشته  است:   ۱۳۵۷. نوفل‌لوشاتو، دکتر ابراهیم یزدی در معیت امام خمینی   ۲۷ دی ۱۳۵۷. نوفل‌لوشاتو، دکتر ابراهیم یزدی در کنار امام خمینی در...
IMAGE
گفتگو با مهندس محمد توسلی در مجموعه خشت خام/ نوبت ۳۲ام/
میزان: آقای حسین دهباشی در ادامه پروژه تاریخ آنلاین با نام مجموعه خشت خام که به بررسی تاریخ شفاهی معاصر با گفتگو با سیاستمداران و چهره های شناخته شده می پردازد در نوبت ۳۲ام خود با مهندس محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران به گفتگو نشست. فایل تصویری کامل این گفتگوی دو ساعت و...
IMAGE
برگزاری مراسم بزرگداشت دکتر یزدی در شهر کلن آلمان
همزمان با چهلمین روز درگذشت دبیر کل فقید نهضت آزادی ایران، زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی، مراسم بزرگداشتی در شهر کلن آلمان و به همت اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران برگزار خواهد شد. به گزارش میزان، اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در خارج از کشور با صدور پیامی با شرح ذیل، از...
IMAGE
برگزاری مراسم نکوداشت دکتر ابراهیم یزدی در اراک
مراسم بزرگداشت چهلمین روز درگذشت  “دکتر ابراهیم یزدی” در اراک برگزار می شود. سخنرانان این مراسم که روز دوشنبه ۱۷ مهرماه ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار خواهد شد به شرح زیر هستند: مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهصت آزادی ایراندکتر یوسف یزدی، فرزند مرحوم دکتر ابراهیم یزدیدکتر حسین رفیعی،...
IMAGE
پیام تسلیت اعضا و علاقمندان به نهضت آزادی ایران در خارج از کشور بمناسبت درگذشت مرحوم حسین مظاهری
برادر بزرگوار و استاد محترم، جناب اقای مهندس عبدالعلی بازرگان درگذشت مرحوم حسین مظاهری، پدر همسر گرامیتان را، به سرکار خانم شهلا مظاهری و همسر مکرمه آن مرحوم، شما و همه بستگان تسلیت میگوییم. فقدان انسانی شریف، عزتمند و خدمتگزار که عمری را در پست های مختلف اداری، حتی پس از...
IMAGE
پیام‌تشکر دبیرکل نهضت آزادی ایران خطاب به دکتر حسن روحانی
میزان: مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار پایتخت پس از پیروزی انقلاب با صدور پیامی ضمن گرامیداشت راه سرور آزادگان، امام حسین (ع) در ایام محرم از دکتر حسن روحانی رییس جمهور کشور و معاون اول و وزیر امور خارجه و دو تن دیگر از معاونانشان آقایان دکتر اسحاق...
IMAGE
پیام تسلیت اعضای نهضت آزادی ایران به مناسبت درگذشت مرحوم حسین مظاهری
برادر ارجمند جناب آقاي مهندس عبدالعلي بازرگان درگذشت پدربزرگوار همسر محترمتان مرحوم حسين مظاهري را به جنابعالي،‌ همسر محترم، سركار خانم شهلا مظاهري،‌ همسر مكرمه آن مرحوم و خانواده محترم مظاهري و سایر وابستگان تسليت مي گوييم. ضمناً‌ مجلس يادبود آن مرحوم روز پنجشنبه 6...
IMAGE
بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در دانشگاه جرج واشنگتن + گزارش تصویری
روز شنبه اول مهر ۱٣۹۶ مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی تحت عنوان “دکتر ابراهیم یزدی، نیم قرن سیاست‌ورزی خستگی‌ناپذیر” در دانشگاه جرج واشنگتن با به همت جمعی از نیروهای ملی مذهبی و مدافعان توسعه سیاسی در ایران برگزار شد. به گزارش سایت ملی مذهبی این برنامه با حضور دکترسارا،...
IMAGE
پیام تبریک اعضا و علاقه‌مندان نهضت آزادی ایران در خارج از کشور به دبیرکل جدید
میزان: اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران با انتشار پیام تبریکی خطاب به مهندس محمد توسلی، انتخاب وی بعنوان دبیر کل جدید نهضت آزادی ایران را تبریک گفتند. به گزارش ندای آزادی متن این پیام بشرح زیر است:   جناب آقای مهندس محمد توسلی انتخاب شایسته جنابعالی به دبیرکلی نهضت آزادی...
IMAGE
پيام تبریک آيت الله گرامي به دبير كل جدید نهضت آزادي ایران
میزان: آیت الله العظمی محمدعلی گرامی، مرجع عظام تقلید شیعه در پی انتصاب مهندس محمد توسلی به دبیر کلی نهضت آزادی ایران پیام تبریکی با خط خویش صادر کرده که متن آن بدین شرح است:   جناب آقاي دكتر محمد توسلي انتخاب شايسته حضرتعالي به دبير كلي نهضت آزادي را تبريك گفته، اميدوارم با...
IMAGE
پیام تبریک محمد بسته نگار و طاهره علایی طالقانی خطاب به دبیرکل جدید نهضت آزادی ایران
میزان: آقای محمد بسته نگار و همسر ایشان خانم طاهره علایی طالقانی دختر مرحوم آیت الله طالقانی بمناسبت انتصاب مهندس محمد توسلی به دبیرکلی نهضت آزادی ایران پیام تبریکی صادر کردند که متن آن بدین شرح است: برادر ارجمند جناب آقای مهندس محمد توسلی انتخاب شما را به مقام دبیرکلی نهضت...
بيانيه‌ جمعی از روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب و كنشگران مدنی ايران در محكوميت سخنان ترامپ عليه ايران
مردم آگاه و صلح طلب جهان، ما گروهي از روزنامه نگاران صلح طلب و كنشگران مدني ايران ، ضمن محكوم كردن سخنان سخيف و مداخله جويانه ترامپ در إجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد، و اظهار تأسف از جايگاهي كه بجاي سخن راندن در خصوص صلح از تريبونش، فرياد جنگ افروزي شنيده مي شود! اعلام مي...
IMAGE
پیام تبریک جمعی از فعالین سیاسی به مهندس توسلی
میزان: در پی انتخاب و معرفی مهندس محمد توسلی به عنوان دبیر کل نهضت آزادی ایران، جمعی از کوشندگان سیاسی خارج از کشور پیام تبریکی خطاب به مهندس توسلی ارسال نمودند. به گزارش ندای آزادی متن این پیام بشرح زیر است: به نام خدا خدمت جناب آقای مهندس محمد توسّلیانتخاب شایسته و بایسته...
IMAGE
پیام تسلیت مهندس عبدالعلی بازرگان در پی درگذشت مرحوم حسین مظاهری
میزان: مهندس عبدالعلی بازرگان با صدور پیامی در پی درگذشت مرحوم حسین مظاهری، درگذشت ایشان را تسلیت گفت. متن این پیام بدین شرح است: به نام خدا درگذشت مرحوم حسین مظاهری، پدر ارجمند همسر وفادارم، که عمری را در خداپرستی و خدمت به خلق گذراند، موجب تاسف و تاثر فراوان است. فقدان کسی که...
IMAGE
پیام تبریک دکتر حبیب الله پیمان در پی انتخاب مهندس محمد توسلی به دبیرکلی نهضت آزادی ایران
میزان: دکتر حبیب الله پیمان، دبیرکل جنبش مسلمانان مبارز و عضو شورای رهبری فعالان ملی-مذهبی، در پیامی انتخاب مهندس محمد توسلی را به دبیرکلی نهضت آزادی ایران تبریک گفت. متن این پیام بدین شرح است:   به نام خدا برادر ارجمند جناب آقای مهندس محمد توسلی فعالان و هواداران جنبش...
IMAGE
پيام تبريك دبيركل حزب اتحاد ملت به مهندس محمد توسلى، دبیرکل نهضت آزادی ایران
میزان: دکتر على شكورى راد، دبيركل حزب اتحاد ملت ايران اسلامى با صدور پيامى ضمن تسليت مجدد به مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر ابراهیم یزدی، دبيركل فقيد نهضت آزادی ایران، انتخاب مهندس محمد توسلى را به سمت دبیرکل جديد این حزب دیرپا تبریک گفت. متن پیام ایشان به شرح زیر است: بنام خدا...
IMAGE
اطلاعیه مهندس صباغیان قائم مقام دبیرکل و نایب رئیس شورای مرکزی در معرفی دبیرکل جدید نهضت آزادی ایران
میزان: مهندس هاشم صباغیان، قائم مقام دبیرکل و نایب رییس شورای مرکزی نهضت آزادی ایران با صدور اطلاعیه ای به معرفی دبیرکل جدید نهضت آزادی ایران پرداخته و از تصمیم شورای مرکزی این حزب در زمان حیات دکتر یزدی و با حضور ایشان برای تعیین جانشین او و انتخاب مهندس محمد توسلی برای این...
IMAGE
پیام دکترفضل الله صلواتی بمناسبت لغو مراسم بزرگداشت زنده یاد مرحوم دکتر ابراهیم یزدی توسط شورای تامین در استان اصفهان
در پی لغو مراسم بزرگداشت زنده یاد مرحوم دکتر ابراهیم یزدی توسط  شورای تامین در استان اصفهان، دکترفضل الله صلواتی پیام سرگشاده ای صادر کرده و از این تصمیم انتقاد نموده است متن این بیانیه بدین شرح است:   به نام خدای آزادی پس از روی کارآمدن و ریاست جمهوری جناب آقای دکتر حسن...
IMAGE
جلوگیری از برگزاری مراسم نکوداشت مرحوم دکتر ابراهیم یزدی در شهرستان‌ها
با درخواست اعضای نهضت آزادی و فعالین اصلاح طلب در چند استان برای برگزاری مراسم نکوداشت دکتر ابراهیم یزدی مخالفت شد. نهادهای امنیتی در استان‌های زنجان، مشهد، اصفهان و بوشهر با فشار بر فرمانداری‌ها مانع برگزاری مراسم برای نکوداشت دکتر یزدی در این استان‌ها شدند. این در...
IMAGE
عفو بین‌الملل خواستار آزادی عبدالفتاح سلطانی شد
عفو بین‌الملل خواستار آزادی فوری عبدالفتاح سلطانی، حقوقدان و وکیل دادگستری، شده است. این مطلب در کانال تلگرام بخش ایران این سازمان حقوق بشری منتشر شده است.در این بیانیه‌ای که به مناسبت ششمین سالگرد بازداشت این وکیل دادگستری منتشر شد، مگدلینا مغربی، معاون بخش خاورمیانه و...
IMAGE
تمامی مراکز اسلامی سرتاسر امریکا وامدار تلاشهای خستگی‌ ناپذیر دکتر ابراهیم یزدی و خانم سرور طلیعه هستند
مراسم بزرگداشت مرحوم دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی ایران و یکی از بنیانگذاران مراکز اسلامی آمریکا در مرکز اسلامی شمال کالیفرنیا واقع در شهر اکلند برگزار شد. در این مراسم که پس از اقامه نماز جماعت مغرب و عشأء انجام شد از هفتاد سال فعالیتهای مذهبی و سیاسی دکتر یزدی...
رفع مانع از انتشار خاطرات دکتر يزدي
مرجان توحيدي: تکليف جلد سوم کتاب خاطرات شادروان ابراهيم يزدي هنوز هم بعد از درگذشتش روشن نيست. معاون پژوهشي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني به‌تازگي از ايرادات ١٥گانه اين مؤسسه به جلد سوم خاطرات يزدي سخن گفته است. حجت‌الاسلام داستاني گفته: «خاطرات آقاي يزدي مثل ده‌ها...
IMAGE
مراسم یادبود مرد اخلاق و سیاست برگزار شد؛ گزارش روزنامه شرق از مراسم نکوداشت دکتر ابراهیم یزدی
روز دوشنبه مراسم نکوداشت زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی دبیر کل نهضت آزادی ایران در تهران برگزار شد. به همین مناسبت، روزنامه شرق گزارشی تهیه نموده که متن کامل آن بشرح زیر است:   هم‌نشینی جناح‌های سیاسی در بزرگداشت یزدی هنوز دقایقی به شروع مراسم ترحیم ابراهیم یزدی باقی مانده...
IMAGE
بیانیه حمایت جمعی از نیروهای ملی _مذهبی از دکتر علیرضا رجایی: نمایندگان ملت ناقضین حقوق شهروندان زندانی را به دستگاه قضایی برای محاکمه معرفی کنند
جمعی از نیروهای ملی _مذهبی در حمایت از دکتر علیرضا رجایی بیانیه ای صادر کردند و با حمایت از این عضو شورای فعالان ملی مذهبی خواستار رسیدگی به حقوق زندانیان سیاسی و عقیدتی شدند. در بخشی از این بیانیه آمده است:«این بیانیه ضمن ابراز نگرانی نسبت به سلامتی عموم زندانیان به ویژه...
IMAGE
مراسم ترحیم دکتر ابراهیم یزدی برگزار شد + تصاویر
مراسم نکوداشت مرحوم دکتر ابراهیم یزدی، دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران، امروز عصر در مسجد جامع شهرک غرب، با حضور جمع کثیری از هم میهنان و فعالین سیاسی و اجتماعی برگزارشد. در این مراسم حجت الاسلام دکتر حمیدزاده، آقای عمادالدین باقی، دکتر یوسف یزدی، دکتر علوی تبار و مهندس محمد...
IMAGE
یزدی؛ کنشگر صابر، شاکر، تعامل‌گرا، امیدوار و قانون‌گرا
عصر شنبه ۱۱شهریورماه و با حضور ده‌ها تن از ایرانیان مهاجر و در تبعید، مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی به دعوت جمعی از فعالان ملی ـ مذهبی در پاریس برگزار شد. در ابتدای این مراسم، سراج‌الدین میردامادی، مجری برنامه شرح حال مختصری از زندگی فکری و سیاسی دکتر یزدی بیان کرد، و پس...
مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در دفتر حزب کارگزاران سازندگی - خراسان رضوی (مشهد) با سخنرانی آقایان گرجی و آملی
«اگر نهضت آزادی با وجود گذشت 56 سال از تأسیس همچنان توانسته به حیات سیاسی خود ادامه دهد؛ به علت روحیاتی بود که مهندس بازرگان و دکتر یزدی نهادینه کرده بودند»

ابراهیم یزدی به روایت احسان شریعتی

گفتگوی روزنامه وقایع اتفاقیه با احسان شریعتی:

«این روزها برگ‌هایی از کتاب تاریخ سرزمین‌مان، میزبان ابدی سیاستمدار کهنه‌کاری شده است که فارغ از اسطوره‌سازی‌های بی‌پایه و مرسوم پس از مرگ، در طول دوران حیاتش به امیدواری در یأس و شکیبایی در رنج شهره بود. پیش از انقلاب، انقلابی بود و از نقش‌آفرینان آن روزها. در تبعیدگاه نوفل‌لوشاتو با امام(ره) بود و از مسافران پرواز انقلاب، پس از انقلاب هم با نهضت آزادی و مرحوم بازرگان ماند و در دولت موقت، نخستین وزیر خارجه انقلاب لقب گرفت. ابراهیم یزدی تا پایان حیاتش به گفتمان سیاسی مهندس بازرگان وفادار ماند و بر این اندیشه بود که ویرانه‌های حاصل از 2500 سال تسلط فرهنگ استبدادی را نمی‌توان یک‌شبه به گلستانی از آزادی و دموکراسی تبدیل کرد.

در پی برداشتن نخستین گام‌های سیاست «گام به گام» مرحوم بازرگان بود که شور انقلابی حاکم بر فضای نخستین روزهای آخرین انقلاب قرن، او و همفکرانش را برنتابید و آنها را به کنج و حاشیه‌ای هدایت کرد. به باور بسیاری از ناظران و کنشگران سیاسی، یزدی در تمامی سال‌های سکوتش همچنان مخالف فرهنگ استبدادی «زور و زود» باقی ماند و با مشی اعتدال و پرهیز از خشونت، به امید اصلاحات، دیده از جهان فروبست و برای همیشه مهمان تاریخ شد. در آلبوم خاطرات انقلاب، تصویری متفاوت از مرحوم یزدی در کنار شهید چمران و احسان شریعتی بر سر مزار دکتر علی شریعتی ثبت شده، می‌گویم متفاوت زیرا در کمتر عکسی او را این‌ چنین مغموم و سر در گریبان می‌توان یافت. حال چهار دهه از عمر آن عکس می‌گذرد و این‌ بار احسان شریعتی را در منزل مرحوم یزدی دیدم که مغموم اما متفکر به گوشه‌ای نگاه می‌کرد. او تنها بازمانده آن عکس است.

بی‌تردید احسان شریعتی، روایت خاص خود را از شخصیت ابراهیم یزدی و رابطه‌اش با دکتر شریعتی دارد؛ از‌همین‌رو گفت‌وگویی با او داشتیم که در پی می‌آید.

 

 آشنایی شما با مرحوم یزدی مربوط به پیش از انقلاب می‌شود. در تمام این سال‌ها دکتر یزدی را چگونه شخصیتی یافتید؟

دکتر ابراهیم یزدی مانند مهندس‌ بازرگان شخصیتی بود برخاسته از خانواده‌ای اصیل ایرانی و مسلمان که هم جنبه بومی و ملی داشتند و هم مذهبی و سنتی بودند و آشنایی با فرهنگ مذهبی و نزدیکی با روحانیون مبارز را هم از همانجا دارند ولی در جریان جنبش‌های اجتماعی تاریخ ایران یعنی نهضت ملی به‌ رهبری دکتر مصدق و پیش‌تر نهضت «خداپرستان سوسیالیست» به‌رهبری دکتر نخشب قرار می‌گیرد و بعدها به «نهضت مقاومت ملی» می‌پیوندد و بخشی از این مبارزات سیاسی را همچون دکتر چمران و دکتر شریعتی در خارج‌ از کشور ادامه می‌دهد.

استمرار و پیگیری در کارها و انتخاب‌های درست‌تر در بزنگاه‌های تاریخی، یکی از شاخصه‌های فردی ایشان بود که برای امثال من همیشه جالب بوده است. در بزنگاه‌های تاریخی برخی از رجال و شخصیت‌ها به پیمان‌های اولیه خود وفادار نمی‌مانند و تغییر ماهیت می‌دهند و دگرگونی جوهری یا ماهوی پیدا می‌کنند اما ایشان راه درست‌تر را تشخیص داد و انتخاب کرد.

در انتخاب‌های کلی هر چند ممکن ‌است افراد ضعف‌ها یا اشتباهاتی در بیان دیدگاه‌ها یا سلایق خاصی داشته باشند ولی زنده‌یاد یزدی بسیار منعطف بود و گوش شنوایی برای شنیدن نظرات انتقادی مخاطبان؛ به‌ ویژه جوانان داشت.

دکتر یزدی در قید و بند تشریفات و اشرافیت‌هایی نبود که بزرگان گاهی بدان مبتلا می‌شوند. ساده‌زیست بود و خاطرم هست که در آمریکا، اروپا و خاورمیانه، چگونه می‌زیست. یک کتاب زیر سر می‌گذاشت و بر زمین می‌خوابید. در آن‌ زمان در خارج کشور مُدلی برای فعالیت‌ انجمن‌های دانشجویی بود. البته منتقدانی زیادی هم داشت؛ از میان برخی گرایش‌های دیگر که مثلا نوگراتر، چپ‌تر یا رادیکال‌تر بودند. در زمان فعالیت در «انجمن‌های اسلامی» دانشجویان ایرانی در خارج برخی ایراد می‌گرفتند که دکتر یزدی خیلی متشرع است و حتی در خانه‌اش ذبح شرعی می‌کند و از این قماش شایعات!

- مثل همان انتقاداتی که از سوی برخی چهره‌های مذهبی یا روشنفکر به دکتر شریعتی می‌شد؟

بله، مثلا اخیرا عکسی از دکتر شریعتی و خانواده‌اش در اروپا را در فضای مجازی بازنشر کرده‌اند و گفتند کسی که «فاطمه فاطمه است» را نوشته، چرا خانمش محجبه نبوده و توجه نکرده‌اند نه به تاریخ‌ها و دوره‌ها و نه ‌این که اصلا دکتر شریعتی در آن کتاب چه گفته است؟ اصلا حرف و پیامش چه بوده... در مورد دکتر یزدی هم همیشه انتقاداتی از این دست یا معکوس، در افواه ‌عمومی مطرح بود. برای نمونه، بیشتر از سوی غیر مذهبی‌ها و به‌ ویژه نیروهای چپ مارکسیستی که با امثال او و دکتر چمران حساسیت خاص داشتند و... در عین اعتراف به این که از خصوصیات ایشان حرفه‌ای‌ بودن در عقیده و مبارزه بود و واقعا زندگی او این‌ گونه بود و به‌ رغم زندگی روزمره مانند مردم عادی، این اهداف و فعالیت‌ها را هم تعقیب می‌کرد و در قید تعلقات مادی نبود.

 مشی سیاسی ایشان قبل و بعد انقلاب دچار تغییر هم شد؟

طبعا در آستانه انقلاب گرایش به سمت مبارزه مثبت یا مقاومت و قهر انقلابی بیشتر بود، نسبت به بعد انقلاب که اصلاح‌گری و پرهیز از خشونت، مشی او و همفکرانش بود.

اخیرا در رسانه‌ها نوشته ‌بودند که دکتر یزدی از مهندس بازرگان انقلابی‌تر بوده ‌است. این‌ گونه ارزیابی به این علت مطرح شده که در مقطع تاریخی مشخصی پس از شکست نهضت ملی و مبارزات قانونی و مسالمت‌آمیز، در ایران کودتا رُخ داد و شرایط حرکتی رادیکال نمودار شد. جنبش‌های انقلابی قهرآمیز در کشورهایی مانند کوبا، ویتنام، الجزایر و فلسطین به‌ وجود آمد که دکتر یزدی هم مانند همه، متأثر از ادبیات و رویکرد آن دوران بود اما در دوران پس از انقلاب که مسائل و تنش‌ها به‌ اصطلاح «درون‌خَلقی» بود و می‌بایست از درون نقد و اصلاح صورت می‌گرفت، دکتر باز هم با همین رویکرد اصلاحی با مؤلفه‌های سیاسی و اجتماعی همراهی کرد.

 دکتر یزدی در این سال‌ها هیچگاه از مشارکت قهر نکرد. این شاید وجه بارز مشخصه اصلاح‌اندیشی او باشد. مثلا به‌ رغم همه محدودیت‌ها حضور در انتخابات را تجویز می‌کردند. می‌توان این خصوصیت را به‌ عنوان نماد اصلاح‌طلبی او معرفی کرد؟

هر چند بنده خود این‌گونه نمی‌اندیشم که ما مجبوریم همواره به صندوق رأی وفادار باشیم یا از آن توقع معجزه داشته‌ باشیم، بلکه بستگی دارد که در یک دوره چقدر واقعا می‌توان مؤثر بود. این که شرکت‌ کردن بهتر است یا نه، بستگی به شروط و شرایط مشخص دارد. زمانی ممکن است لازم باشد «شرکت در انتخاباتی خاص» را ترغیب یا تحریم کنیم و شخصا معتقدم روشنفکر نباید به‌ طور مستقیم به مردم توصیه کند و دستورالعمل صادر کند که چه بکنند. البته می‌تواند بگوید خودم رأی می‌دهم یا نه ولی نمی‌تواند همان‌ را از مردم انتظار داشته باشد یا به آنها حکم و امر و نهی کند، بلکه بیشتر باید تحلیل و بینش بدهد تا مردم خود بتوانند درست‌تر تشخیص دهند.

و اما خط مشی دکتر یزدی و دوستان نهضتی از آغاز انقلاب تاکنون؛ چنان‌ که در زمان شاه پیش از کودتا، اتخاذ مشی قانون‌گرا، مسالمت‌آمیز یا پرهیز از خشونت، یعنی سبک ‌کاری اصلاحی بوده ‌است. در نتیجه، در هر انتخاباتی که فضایی بازتر برای طرح مطالبات، برنامه و... پیدا می‌شد، توصیه می‌کردند به مشارکت عمومی در حیات سیاسی و رأی‌دادن به نیروهای مصلح‌تر.

 رابطه مرحوم یزدی با دکتر شریعتی چگونه بود؟

ایشان از دوستان دوران فعالیت‌های دانشجویی در نهضت ملی و نواندیشی مذهبی دکتر شریعتی بودند و حتی در اروپا به خانه شریعتی آمدند تا در جهت تشکیل مقدمات نهضت آزادی (یا آزادی‌بخش) ایران در خارج از کشور اقدام کنند و نیز زمانی که قرار شد به آمریکا بروم، همان‌طور که در نامه‌های دکتر شریعتی هم آمده است، توصیه می‌کرد که با دکتر یزدی در تماس و مشاوره باشم و زمانی که خبر شهادت شریعتی آمد، به خانه دکتر یزدی رفتم و ایشان با ظرافتی، خبر فوت پدر را دادند و گفتند که در انگلیس برای خانواده وکیل گرفته شده تا رژیم شاه از جنازه سوءاستفاده نکند، چون در مطبوعات آن‌ زمان اعلام کرده‌ بودند که می‌خواهند جنازه را برگردانند و مراسمی رسمی بگیرند!

ایشان در تکثیر و ترجمه آثار دکتر شریعتی نیز از همان زمان حسینیه ارشاد به بعد در آمریکا نقش فعال داشتند و از نظر فکری هم مشی دکتر شریعتی را تعقیب و تبلیغ می‌کرد و از مبلغان اندیشه‌های دکتر در جهان بود

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
يزدي همراه بازرگان
مهندس محمد توسلی: زنده یاد دكتر ابراهيم يزدي ( 1310-1396 ) يكي از شخصيت­هاي تاثيرگذار در...
IMAGE
اصلاح دینی و توسعه
مهندس لطف الله میثمی: در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اساتید رشته مهندسی نفت به ما...
IMAGE
چهل روز بی تو
احد رضایی: برای تو و بازرگان و ... هر انسان و ادم راستینی واژه "مرگ" را به کار نمیبریم...
IMAGE
ابراهیم یزدی و مساله ارتباط با روحانیت
حسن فرشتیان: یکی از ویژگی های مطروحه در کنش سیاسی شادروان دکتر ابراهیم یزدی...
IMAGE
ناسپاسی ما در حق سیاستمداران‌مان
محمد برقعی: با مرگ دکتر یزدی موج حملات به ایشان بالا گرفت. از تلویزیون های...
اصولگرایی نهضت آزادی
علی شکوهی: از وقتی که بحث همه‌پرسی درباره استقلال اقلیم کردستان عراق انجام شد،...
IMAGE
جدایی اقلیم کردستان، مغایر با صلح خاورمیانه و امنیت ملی ایران است
میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی، دبیرکل حزب،...
شصت سال نواندیشی و اصلاحگری
امیرحسین داودآبادی فراهانی: اوائل مردادماه امسال خبر درگذشت دکتر ابراهیم یزدی...
متن کامل سخنرانی عمادالدین باقی در مجلس یادبود دکتر ابراهیم یزدی
عمادالدین باقی: مِنَ المُؤمِنینَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیهِ...
IMAGE
جلوگیری از فاجعه منطقه 22
مهندس محمد توسلی: معاون محترم معماری و شهرسازی شهرداری تهران روز شنبه، 25 شهریور،...

مصاحبه ها

IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...
IMAGE
«خوانشي از آغاز و انجام جريان موسوم به ملي - مذهبي» در گفت‌وشنود منتشرنشده با دكتر ابراهيم يزدي
محمدرضا كائيني: سياستمداران معمولاً شخصيتي چندلايه دارند و پس از رسيدن آنان به...
IMAGE
سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا
گفتگوی صدا با مقصود فراستخواه:   با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم...
IMAGE
یزدی در مسیر دموکراسی دچار چپ روی و راست روی نشد
گفتگوی روزنامه ابتکار با مهندس محمد توسلی: علیرضا صادقی: دفتر تاریخ معاصر ایران...
IMAGE
طالقانی؛ اسلام رحمانی و گفتمان آزادی
گفتگوی روزنامه همدلی با محمد توسلی : انقلاب به بلوغ رسیده و در آستانه چهل...
IMAGE
یزدی به رغم تمام محدودیت ها و تبعیض‌ها ایستادگی کرد
گفت و گوی خبرگزاری پانا با مهندس محمد توسلی: *اولین شهردار تهران پس از انقلاب...
IMAGE
فراز و فرودهای "نهضت آزادی" از زبان دبیرکل جدید
گفتگوی خبرگزاری برنا با محمد توسلی: نهضت آزادی ایران در مدت 50 سال فعالیت خود فراز و...
IMAGE
پاسخ به شبهات و اتهامات علیه ابراهیم یزدی
گفت‌وگو با مهدی معتمدی‌مهر:       سرگه بارسقیان-تاریخ ایرانی: با درگذشت دکتر...
IMAGE
یزدی و سحابی؛ پس از انقلاب، نماد دو جناح در نهضت بودند
گفت‌وگوی هفته نامه سازندگی با محمد توسلی پیرامون تحلیل فعالیت حزبی و تشکیلاتی...
IMAGE
یزدی بهترین جانشین بازرگان بود
گفتگوی مهندس ابوالفضل بازرگان با تاریخ ایرانی  فهیمه نظری: برادرزاده دبیرکل سابق...