asnad

sadr yadname

yazdi

جلد اول

(نسخه کامل / 11 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه بدون تصاویر / 5 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه با تصاویر / 68 مگابایت)

 

جلد سوم: 118 روز در نوفل لوشاتو

(6 مگابایت)

 

شرح بازگشت به ایران

در فروردین 1381 و احضار به دادگاه

(3 مگابایت)

 

کتاب ها PDF و به شکل زیپ شده اند.
پس از دانلود، فایل ها را آنزیپ نمایید.

facebook

azadi

bazargan

 sahabi

ezat-sahabi

ebrahim yazdi

seyed-javadi

taleghani

mizankhabar 

IMAGE
بیانیه نهضت آزادی ایران در محکومیت انتقال پایتخت اسرائیل به بیت المقدس
یکشنبه, 26 آذر 1396
فلسطین، وجدان پایمال شده انسانیت  میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی دبیرکل این حزب دیرپای ملی و اسلامی و اولین شهردار تهران پس از انقلاب، انتقال پایتخت اسرائیل از تل آویو به بیت المقدس را محکوم نمود و بر احقاق حقوق حقه ی مردم فلسطین تاکید نمود. در بخشی آمده است: “نهضت آزادی ایران در سال های گذشته، قبل و بعد از پیروزی انقلاب، ضمن حمایت از مطالبات بر حق مردم فلسطین، همواره هشدار داده است که حمایت از جنبش...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران به مهندس هاشم صباغیان در پی درگذشت برادر ایشان
شنبه, 25 آذر 1396
میزان خبر: اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در پی درگذشت برادر بزرگتر جناب آقای مهندس هاشم صباغیان از اعضای عالیرتبه این حزب و معاون نخست وزیر دولت موقت، جناب آقای حاج امیر هوشنگ صباغیان، پیام تسلیتی را صادر کردند. متن این پیام بدین شرح است:   بازگشت همه بسوی خداست   جناب آقای مهندس هاشم صباغیان در گذشت برادر گرامیتان مرحوم امیرهوشنگ صباغیان را به جنابعالی که از یاران صمیمی و دیرین زنده‌یاد مهندس بازرگان هستید و خانواده‌‌های محترم،...
IMAGE
رسالت جنبش دانشجویی
جمعه, 17 آذر 1396
مصاحبه نشریه بامداد با محمد توسلی، دبیر کل نهضت آزادی ایران در شصتمین سال فعالیتش به مناسبت 16 آذر، روز دانشجو:   *جناب مهندس شما فعالیت سیاسی را از چه سالی آغاز کردید؟ فعالیت دانشجویی را از سال 36 و در دانشکده فنی شروع کردم. به عنوان عضو انجمن اسلامی دانشجویان، فعالیت سیاسی را از سال 39 (هنگام تشکیل جبهه ملی دوم) به عنوان عضو دانشجویی جبهه و از سال 40 به عنوان عضو دانشجویی نهضت آزادی ایران به همراه بسیاری از اعضای انجمن اسلامی دانشجویان که به...
IMAGE
جایزه حقوق بشر کانون مدافعان حقوق بشر به علی‌رضا رجایی اهدا شد
علی‌رضا رجایی از سوی کانون مدافعان حقوق بشر به عنوان برنده جایزه «تلاشگر حقوق بشر» سال ۱۳۹۶ هجری شمسی معرفی شد. به گزارش سایت کانون مدافعان حقوق بشر، محمد سیف‌زاده، عضو شورای عالی نظارت کانون مدافعان حقوق بشر، تندیس منشور کوروش را به نشان جایزه تلاشگر حقوق بشر به علی‌رضا...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از نیروهای ملی مذهبی و نهضت آزادی در پی درگذشت استاد طاهر احمدزاده
به یاد و نام خدا انسانی از تبار پاک نهادان این مرز و بوم چشم از جهان فرو بست. خستگی ناپذیر در بیان حق و پیامِ عدالت و آزادی بود. زیرکی، صداقت ، و اخلاص را با هم داشت. جانش با حوادث تلخ و شیرین یگانه بود و راوی امین و منصف در بیان وقایع هشتاد ساله‌ی اخیرِ ایران. طاهر احمد زاده هروی...
IMAGE
طاهر احمدزاده فعال پرسابقه ملی مذهبی و استاندار خراسان در دولت مهندس بازرگان درگذشت
میزان: طاهر احمدزاده فعال پرسابقه ملی مذهب، و پدر شهیدان احمدزاده در سن ۹۶ سالگی درگذشت احمدزاده اولین استاندار خراسان پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که نه تنها در دوران حکومت پهلوی بلکه بعد از انقلاب در دفعات مختلف بازداشت شد. طاهر احمدزاده از دهه ۱۳۲۰ در «کانون نشر حقایق اسلامی»...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از اعضا و هواداران نهضت آزادی ایران به مهندس هاشم صباغیان در پی درگذشت خواهر ایشان
میزان: اعضا و علاقمندان نهضت آـزادی ایران با صدور پیام تسلیتی به عضو ارشد این حزب دیرپای ملی اسلامی، جناب آقای مهندس هاشم صباغیان، درگذشت خواهر بزرگوارشان را تسلیت گفتند: متن این پیام بدین شرح است:   بازگشت همه بسوی خداست جناب آقای مهندس هاشم صباغیان در گذشت خواهر گرامیتان را...
IMAGE
متن لوح اهدایی نهضت آزادی ایران به جناب محمد بسته‌نگار در مراسم بزرگداشت ایشان
میزان: مراسم بزرگداشت جناب آقای محمد بسته نگار روز جمعه با حضور شخصیت های سیاسی و همفکران ایشان در دایره المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. در این مراسم مهندس محمد توسلی با سخنرانی و اهدای لوح تقدیر به پاس سال ها مجاهدت مخلصانه و مبارزه علیه استبداد در کنار نهضت آزادی ایران و...
IMAGE
گزارش سمپوزیوم اکنون ما و شریعتی
سمپوزیوم علمی «اکنون، ما و شریعتی» با حضور ۲۷ سخنران در روزهای پایانی هفته گذشته (اول و دوم آذر ماه) در تالار مطهری دانشگاه تربیت مدرس با حضور انبوه دانشجویان برگزار شد تا این مسئله از زوایای گوناگون واکاوی شود که دکتر علی شریعتی چه نسبتی با «ما ایرانیان کنونی» دارد....
IMAGE
دلنوشته نرگس محمد پس از سه سال ندیدن فرزندانش
نرگس محمدی، نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر٬ در سالروز تولد فرزندانش نوشته است که دیگر تصویری روشن و واقعی از چهره‌‌های کودکانش ندارد. نرگس محمدی به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام به ۶ سال و تشکیل کمپین لغو گام به گام اعدام (لگام) به ۱۰ سال، در...
IMAGE
آیین بزرگداشت محمد بسته نگار، مبارز آزادیخواه برگزار میشود
میزان: آیین بزرگداشت محمد بسته نگار، این مبارز آزادیخواه و از شاگردان و یاران صادق آیت الله طالقانی و مهندس بازرگان و دکتر یدالله سحابی و از دوستان و یاوران مرحوم مهندس سحابی به همت دوستان و همفکران ایشان برگزار میشود. این مراسم در روز جمعه 10 آذرماه 1396 ساعت 14:30 تا 17 در مکان...
IMAGE
صدیقه وسمقی به قید وثیقه آزاد شد
صدیقه وسمقی پس از تامین وثیقه از بند نسوان زندان اوین آزاد شد. صدیقه وسمقی، شاعر، نویسنده، اسلام پژوه و عضو دوره اول شورای شهر تهران که هنگام بازگشت به‌کشور در فرودگاه امام خمینی  برای ساعاتی بازداشت شده بود٬ ۳۰ مهرماه به دادسرای شهید مقدس اوین احضار و بازداشت شد. خانم ذکتر...
IMAGE
رضا آقاخانی عضو شورای فعالان ملی مذهبی برای اجرای حکم سه سال حبس به زندان فراخوانده شد
رضا آقاخانی عضو شورای فعالان ملی مذهبی به زندان فراخوانده شد. به گزارش سایت ملی مذهبی رضا  آقاخانی به مدت ۵ روز فرصت دارد خود را به زندان اوین معرفی کند. این فعال سیاسی پیش از این به سه سال حبس محکوم شده بود. حکم  زندان این عضو شورای فعالان ملی مذهبی در مرداد ماه ۱۳۹۴  با وجود...
IMAGE
بازدید دبیرکل نهضت آزادی ایران از نمایشگاه مطبوعات
میزان: مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران در نمایشگاه مطبوعات حضور یافت و از تعدادی از غرفه‌های رسانه های همسو بازدید کرد. به گزارش میزان، دبیر کل نهضت آزادی ایران با حضور در غرفه‌های نشریات چراغ روشن، ایران فردا، چشم‌انداز ایران، مهرنامه، اندیشه پویا، پیام ابراهیم...
IMAGE
جرس: هرگونه عضویت صدیقه وسمقی در اجزای این وبسایت تکذیب می‌شود
صدیقه وسمقی عضو اسبق شورای شهر،شاعر، نویسنده، مترجم، اسلام پژوه، تحلیل‌گر مسایل سیاسی و اجتماعی هفته‌ی گذشته پس از برگزاری یک دادگاه ۱۵ دقیقه‌ای بازداشت و روانه زندان اوین شد. به گزارش کلمه بر اساس اظهارات وکیل او محمود علیزاده طباطبایی وسمقی به اتهام‌های “عضویت در...
IMAGE
گزارش مراسم نکوداشت زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی در آلمان + فیلم مراسم
میزان: مراسم یادبود زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران شنبه شب (۲۱ اکتبر) در شهر کلن آلمان به همت جمعی از دوستداران و یاران نهضت آزادی برگزار شد. پس از قرائت قرآن آقایان حسن شریعتمداری، حسن یوسفی اشکوری و تقی رحمانی در بیان شخصیت و عملکرد آن مرحوم به ایراد...
IMAGE
مراسم نکوداشت زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی در آلمان برگزار شد
میزان: به همت اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در آلمان، مراسم نکوداشت زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی دبیر کل فقید نهضت آزادی ایران (تقریبا همزمان با چهلمین روز درگذشت وی) غروب شنبه ۲۱ اکتبر در شهر کلن آلمان برگزار شد. مراسم یادبود زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل فقید نهضت...
IMAGE
صدیقه وسمقی بازداشت شد
خانم دکتر صدیقه وسمقی، شاعر، نویسنده، اسلام پژوه و عضو دوره اول شورای شهر تهران، هنگام بازگشت به‌ کشور در فرودگاه امام خمینی برای ساعاتی بازداشت شده بود، امروز به دادسرای شهید مقدس اوین احضار و بازداشت شد. به گزارش زیتون، او در دادگاهی ۱۲ دقیقه‌ای به ریاست قاضی مقیسه محاکمه...
IMAGE
پیام تبریک اعضاء و علاقمندان نهضت آزادی ایران برای تولد دکتر علیرضا رجایی
میزان: اعضاء و علاقمندان نهضت آزادی ایران با صدور دلنوشته ای برای دکتر علیرضا رجایی سالروز تولد ایشان را تبریک گفتند. متن این پیام ارسالی بدین شرح است:  
IMAGE
روایت اسماعیل دوستی از دیدار با کروبی
اسماعیل دوستی با اشاره به دیدار با کروبی گفت: براساس گشایش‌های صورت گرفته موضوع «حصر» قابل حل است. به گزارش ایسنا عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی که پس از شش سال با مهدی کروبی در حصر ملاقات کرده است، اظهار کرد: من برای سومین بار در دوران حصر به دیدار آقای کروبی رفتم که دیدار...
IMAGE
برگزاری بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در لندن
میزان: مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در شهر لندن در انگلیس فردا چهارشنبه در تاریخ 18 اکتبر 2017 از ساعت 7 تا 10 شب به وقت لندن با سخنرانی آقایان مسعود بهنود، جمیله کدیور، محمدتقی کروبی و فرخ نگهدار برگزار خواهد شد.
IMAGE
نامه دبیرکل نهضت آزادی ایران به مدیرمسئول روزنامه جوان در واکنش به انتشار مصاحبه‌ای از دکتر ابراهیم یزدی
میزان: دبیرکل نهضت آزادی ایران، مهندس محمد توسلی پس از انتشار مصاحبه ای با عنوان ما ملی مذهبی نیستیم در روزنامه جوان مورخه 18 مهر 1396 با دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران دکتر ابراهیم یزدی در چهلمین روز درگذشت ایشان بیانیه ای صادر و خواستار شفاف سازی در این زمینه شد. متن این بیانیه...
IMAGE
گزارش کامل روزنامه اعتماد از سخنراني مهندس محمد توسلي و دکتر محمود صادقي در بزرگداشت دكتر ابراهيم يزدي در دانشگاه تهران
در ايران ماند و پايداري كرد بامداد لاجوردي، محسن آزموده-روزنامه اعتماد: هشتاد سال آزادگي عنوان مراسمي بود كه انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران عصر ديروز در سالن شهيد چمران دانشكده فني اين دانشگاه به مناسبت چهلمين روز درگذشت دكتر ابراهيم يزدي ترتيب...
IMAGE
آخرین وضعیت جسمی علیرضا رجایی
پنج هفته پس از جراحی سنگین برای تخلیه بخش‌هایی از فک فوقانی و عضلات صورت و همچنین چشم راست علیرضا رجایی، این روزنامه‌نگار و فعال ملی مذهبی همچنان درگیر عوارض این عمل سنگین است.بنا به گزارش نزدیکان وی این زندانی سیاسی سابق در چالش جدی با پیامدها و آسیب‌های جراحی و همچنین...
IMAGE
تصاویر منتشر نشده ای از دکتر یزدی (آلبوم موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران)
میزان: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران بمناسبت چهلمین روز درگذشت دکتر ابراهیم یزدی مجموعه ای از تصاویر ایشان را برای اولین بار به انتشار گذاشته  است:   ۱۳۵۷. نوفل‌لوشاتو، دکتر ابراهیم یزدی در معیت امام خمینی   ۲۷ دی ۱۳۵۷. نوفل‌لوشاتو، دکتر ابراهیم یزدی در کنار امام خمینی در...
IMAGE
برگزاری آیین بزرگداشت ابراهیم یزدی در دانشگاه تهران + گزارش تصویری
مراسم بزرگداشت ابراهیم یزدی وزیر امور خارجه دولت موقت انقلاب و عضو شورای انقلاب اسلامی مصادف با چهلمین روز درگذشت این شخصیت سیاسی انقلاب، برگزار شد.   به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، محمد توسلی عضو دولت موقت انقلاب و فعال سیاسی نزدیک به ابراهیم یزدی در این مراسم که عصر امروز...
IMAGE
گفتگو با مهندس محمد توسلی در مجموعه خشت خام/ نوبت ۳۲ام/
میزان: آقای حسین دهباشی در ادامه پروژه تاریخ آنلاین با نام مجموعه خشت خام که به بررسی تاریخ شفاهی معاصر با گفتگو با سیاستمداران و چهره های شناخته شده می پردازد در نوبت ۳۲ام خود با مهندس محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران به گفتگو نشست. فایل تصویری کامل این گفتگوی دو ساعت و...
IMAGE
برگزاری مراسم بزرگداشت دکتر یزدی در شهر کلن آلمان
همزمان با چهلمین روز درگذشت دبیر کل فقید نهضت آزادی ایران، زنده یاد دکتر ابراهیم یزدی، مراسم بزرگداشتی در شهر کلن آلمان و به همت اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران برگزار خواهد شد. به گزارش میزان، اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در خارج از کشور با صدور پیامی با شرح ذیل، از...
IMAGE
برگزاری مراسم نکوداشت دکتر ابراهیم یزدی در اراک
مراسم بزرگداشت چهلمین روز درگذشت  “دکتر ابراهیم یزدی” در اراک برگزار می شود. سخنرانان این مراسم که روز دوشنبه ۱۷ مهرماه ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار خواهد شد به شرح زیر هستند: مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهصت آزادی ایراندکتر یوسف یزدی، فرزند مرحوم دکتر ابراهیم یزدیدکتر حسین رفیعی،...
IMAGE
پیام تسلیت اعضا و علاقمندان به نهضت آزادی ایران در خارج از کشور بمناسبت درگذشت مرحوم حسین مظاهری
برادر بزرگوار و استاد محترم، جناب اقای مهندس عبدالعلی بازرگان درگذشت مرحوم حسین مظاهری، پدر همسر گرامیتان را، به سرکار خانم شهلا مظاهری و همسر مکرمه آن مرحوم، شما و همه بستگان تسلیت میگوییم. فقدان انسانی شریف، عزتمند و خدمتگزار که عمری را در پست های مختلف اداری، حتی پس از...
IMAGE
پیام‌تشکر دبیرکل نهضت آزادی ایران خطاب به دکتر حسن روحانی
میزان: مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار پایتخت پس از پیروزی انقلاب با صدور پیامی ضمن گرامیداشت راه سرور آزادگان، امام حسین (ع) در ایام محرم از دکتر حسن روحانی رییس جمهور کشور و معاون اول و وزیر امور خارجه و دو تن دیگر از معاونانشان آقایان دکتر اسحاق...
IMAGE
پیام تسلیت اعضای نهضت آزادی ایران به مناسبت درگذشت مرحوم حسین مظاهری
برادر ارجمند جناب آقاي مهندس عبدالعلي بازرگان درگذشت پدربزرگوار همسر محترمتان مرحوم حسين مظاهري را به جنابعالي،‌ همسر محترم، سركار خانم شهلا مظاهري،‌ همسر مكرمه آن مرحوم و خانواده محترم مظاهري و سایر وابستگان تسليت مي گوييم. ضمناً‌ مجلس يادبود آن مرحوم روز پنجشنبه 6...
IMAGE
بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی در دانشگاه جرج واشنگتن + گزارش تصویری
روز شنبه اول مهر ۱٣۹۶ مراسم بزرگداشت دکتر ابراهیم یزدی تحت عنوان “دکتر ابراهیم یزدی، نیم قرن سیاست‌ورزی خستگی‌ناپذیر” در دانشگاه جرج واشنگتن با به همت جمعی از نیروهای ملی مذهبی و مدافعان توسعه سیاسی در ایران برگزار شد. به گزارش سایت ملی مذهبی این برنامه با حضور دکترسارا،...

علیرضا رجایی؛ نماد «متانت، نجابت و شرافت»

حسن یوسفی اشکوری:

اگر کسی از من بپرسد با شناختی که شما از دکتر علیرضا رجایی دارید، او را در چند جمله معرفی کنید، بی‌درنگ خواهم گفت: نماد متانت، نجابت و شرافت. این شناخت من برآمده از حدود سی سال آشنایی، همفکری و همکاری در اشکال مختلف کارهای فرهنگی و سیاسی است.

***

در نیمه دوم دهه شصت بود که رجایی را در منزل دوست دیگرمان سعید مدنی دیدم. چند سالی بود که با سعید آشنا شده بودم. در اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد طی چند سال متوالی یادنامه‌ای با عنوان «میعاد با علی» منتشر کردم.

تلفنی از مدنی خواسته بودم در این مورد همکاری کند و برای گفتگو و تبادل‌نظر درباره مقاله‌ای به دیدار او رفته بودم. در آنجا جوانی بود که سعید او را علیرضا رجایی معرفی کرد. سعید گفت ایشان از دوستان خوشفکر و اهل بینش و نظر است. او گفت به این دلیل رجایی را دعوت کرده که با من آشنا کند و در عین حال گفت می‌تواند در یادنامه نیز همکاری کند.

چند ساعتی به گپ و گفتگو گذشت. از این دوست جوان و نوآشنا نیز خواستم همکاری کند؛ او نیز پذیرفت. تا آنجا که به یاد می‌آورم مقاله‌ای با عنوان «وجدان معذب» برای یادنامه نوشت.

این شد آغاز آشنایی و همکاری ما که از همکاری و همفکری شروع شد و بعدها به‌ویژه پس از «دوم خرداد» و عصر اصلاحات به همکاری‌های جدی‌تر و گسترده‌تر مطبوعاتی و سیاسی کشیده شد. در بهار مطبوعات ایران (۷۶ تا ۷۹) رجایی دبیر سیاسی چند روزنامه با سردبیری شمس الواعظین بود (جامعه، توس، نشاط و عصر آزادگان).

با پیشنهاد رجایی در این دوران یکشنبه‌های هر هفته در روزنامه‌های یادشده ستون ثابتی داشتم که در آن یادداشت سیاسی می‌نوشتم. پس از بازگشت از اروپا و رفتن به زندان و توقیف به‌واقع فله‌ای مطبوعات در بهار ۷۹، رجایی همان یادداشت‌ها را با عنوان «یاد ایام؛ رویکردهای سیاسی به اصلاحات» به همت «نشر گام نو» منتشر کرد.

با این حال بیشترین و جدی‌ترین همکاری ما در شبه‌تشکل «ملی ـ مذهبی» بود؛ فعالیت مشترکی که از انتخابات ریاست جمهوری ۷۶ تا بازداشت‌های گروهی این مجموعه در بهار و تابستان ۸۰ با ظرفیت تمام ادامه داشت. جمع پس از آن تا جریان جنبش سبز در تابستان ۸۸ به فعالیت خود ادامه داد، و پس از آن با اعمال انواع فشارها و سرکوب‌ها به محاق رفت؛ وضعی که هنوز هم ادامه دارد. در این دوران اخیر شماری از دوستان فعال ملی ـ مذهبی از جمله رجایی به زندان افتاده و سالیانی دراز محبوس شده و آسیب‌های جدی روحی و جسمی دیدند، و چند تن نیز به مهاجرت اجباری تن دادند.

***

این مختصر را گفتم تا با بیان پیشینه آشنایی، اعتبار داوری‌ام درباره رجایی را نشان دهم. بدون هیچ‌گونه گزافه‌گویی من در این سالیان کم و بیش دراز همکاری و آشنایی از رجایی جز نیکی و نیکویی ندیده‌ام، و می‌توانم گفت که او را از معدود افرادی دیده‌ام که در او به‌لحاظ منشی و اخلاقی و انسانی نقطه‌ضعفی سراغ ندارم.

دوست ندارم درباره کسی و آن هم در هنگام و به‌عنوان حی و حاضر سخنی بگویم که بوی ثناگویی استشمام شود؛ ولی حال که به هردلیل بر آن شده‌ام در باب دوستی بسیار پر‌ارزش و کم‌نظیر سخنی بگویم و حداقل دیدگاه و نظرم را اعلام کنم، گریزی و گزیری جز بیان حقیقت و واقعیت نیست. گرچه می‌دانم رجایی عزیز و دوست‌داشتنی‌ام نیز چندان خرسند نخواهد شد.

***

بازگردم به چند جمله آغازین کلام؛ گفتم رجایی را نماد سه ویژگی انسانی و اخلاقی مهم و والا می‌شناسم: متانت، نجابت و شرافت. بیفزایم که در این نوشتار کوتاه مراد من فقط اشارتی به فضایل اخلاقی و انسانی رجایی است و نه ممیزات فکری و دانش و تخصص و گفتار و نوشتار و یا فعالیت‌های علمی و فرهنگی و سیاسی او که داستان دیگری است.

آنچه در این مقام برای من مهم و والاست، منش اخلاقی است که در این روزگار (به‌ویژه در جماعت اهل سیاست) کمیاب است و از این‌رو ستودنی. فضایل اخلاقی و منشی رجایی نیز منحصر به همین سه مورد نیست ولی به گمانم یا ذیل یکی از این سه قرار می‌گیرند و یا در قیاس با این سه کم‌اهمیت‌ترند. ناگزیر در هر مورد شرحی کوتاه می‌آورم.

متانت؛ در لغت «متن» و اشتقاقات آن در معانی مختلف به‌کار رفته، ولی آنچه در اصطلاح و در ذهن و زبان عموم مردم و به‌ویژه اهل ادب مورد استفاده و استناد قرار گرفته معنای استواری و سختی و استحکام است. از این‌رو در لغت «متین» یعنی: «سخت، سفت، محکم، نیرومند، قوی، یکی از اسامی خدای تعالی، جمع متان».

این‌که به نوشته متن گویند بی‌ارتباط با این اوصاف نیست. اما در تلقی عموم از متن و متانت نرمی و آرامش و انعطاف‌پذیری و خوش‌خلقی نیز مراد می‌شود. وقتی می‌گوییم فلانی آدم متینی به‌شمار می‌آید یعنی کسی است که در عین استواری و استحکام در ایمان و هدف و پیگیری آرمانها، اهل مدارا و نرمی و خوش خلقی هم هست.

رجایی که من در این حدود سه دهه شناخته‌ام، از این هردو ویژگی برخوردار است. مسیح گفته است چون مار هوشیار و چون کبوتر ساده باشید. در عالم واقع،جمع صفات متضاد بسیار دشوار است.

رجایی در زندگی‌اش تاکنون نشان داده که مردی متین و استوار و درعین‌حال همراه با درجه بالایی از طمأنینه و آرامش است. بعید می‌دانم کسی از همکاران و دوستان خشم و عصبانیت آشکار او را دیده باشد. حداقل من به‌یاد ندارم. اگر هم بوده ـ که گاه طبیعی است ـ بدون کنترل رها نشده است.

او دو دوره طولانی زندان را نیز با همین متانت گذرانده است. اهل شکر است و نه شکایت. ازجمله در دوران اخیر و پس از ابتلا به بیماری مهلک و عمل جراحی مهم و ویرانگر، کسانی که به عیادتش رفته‌اند، جز صبوری و آرامش از او ندیده و نگفته‌اند.

نجابت؛ باز به لغت مراجعه می‌کنیم. نجابت یعنی «خوش‌نظر یا خوش‌رفتار و خوش‌کردار» و شخص نجیب یعنی کسی که متصف به این اوصاف است. البته با توجه به کاربرد اصطلاحی واژه می‌توان بزرگی و بزرگ‌منشی را از مؤلفه‌های نجابت دانست؛ همانی که در بیان عمومی در زبان فارسی «آقا» و در ادب عربی «سید» گفته می‌شود. هرچند در طول تاریخ نجابت به خاندان و تبار و حتی نژاد نیز مرتبط شده ولی حتی اگر نجیب‌زادگی نیز در شخصیت آدمی تأثیرداشته باشد ـ که وراثت و به‌ویژه تربیت خانوادگی بی‌تأثیر نیست ـ اما آنچه اصالت دارد خلق و منش اکتسابی است که با تربیت و ممارست به‌دست می‌آید.

من از تبار و خاندان علیرضا رجایی اطلاعی ندارم ولی آنچه مشهود است این است که او خود از نجابت آشکاری بهره دارد و در حد اطلاع من اعضای خانواده او (والدین و برادران) نیز این‌گونه‌اند. همسرش لیلا لیاقت (که منسوب سببی است) نیز همین‌گونه است.

خوش‌نظری و خوش‌گفتاری و خوش‌رفتاری در منش و شخصیت رجایی است؛ نعمتی بزرگ در این جهان نامتوازن و در جامعه زیسته در جمهوری اسلامی کم‌بهره از اخلاق و منش انسانی.

شرافت؛ شرافت نیز به‌ویژه در اشتقاقات لغت عربی دارای معانی و مصادیق پرشماری است. ولی معنای اصطلاحی و رایج آن عبارت است از: «مجد و بزرگی و بلند‌مرتبگی». اشراف یعنی بزرگان و بلندمرتبگان و «مُشرف» یعنی جایی بلند و فراز در قیاس با مرتبه‌ای فروتر؛ مانند قله دماوند که بر تمام دشت مرکزی ایران مشرف است و اشراف دارد.

البته از گذشته‌های دور تاکنون شرافت و شریف بودن نیز عموما در تمام فرهنگ‌ها (از جمله در فرهنگ و ذهنیت ایرانی و تا حدودی اسلام شیعی) با بلندمرتبگی تبار و خاندان و به تعبیر فردوسی «نژاده» پیوند خورده است؛ اما چنان که گفته شد در ذهنیت امثال رجایی و من به‌عنوان راقم این سطور، نژادگی به خودی خود واجد هیچ امتیازی و هیچ شرافتی نیست؛ آنچه اهمیت دارد و اصالت، همان شرافت اکتسابی است.

درهرحال علیرضا رجایی به اعتراف عموم کسانی که با او محشور بوده و هستند و به نحوی او را می‌شناسند انسانی است به‌معنای درست و کامل کلمه «شریف» و این شرافت در گفتار و رفتار او و منش او عیان است.

یکی از جاهایی که آدمی تا حدود زیادی شخصیت و منش خود را نشان می‌دهد زندان (آن‌هم زندان درازمدت) است. من تاکنون با رجایی هم‌بند نبوده‌ام ولی از همبندان او چیزی جز این نشنیده‌ام.

درهرحال ترکیب سه ویژگی ممتاز یعنی متانت و نجابت و شرافت در یک شخصیت از علیرضا رجایی انسانی ساخته است استوار و بزرگوار و کریم و دوست‌داشتنی؛ از آن آدم‌هایی که حتی در صورت مخالفت با او، نمی‌توان دوست‌شان نداشت.

سه ویژگی مزبور موجب نوعی اعتدال و میانه‌روی در تمام امور (از زندگی خانوادگی و روابط فردی و دوستانه گرفته تا در سیاست و میدان پرخطر مبارزه) در رجایی شده است. او در ابتلائات دشوار سالیان اخیر، نشان داده که در عین متانت و نجابت و اعتدال، در جای خود از ایمانی استوار و پایداری روشن در برابر شداید و دشمنان پنهان و آشکار بهره وافر دارد. اگر چنین استواری نبود در دو زندان (به‌ویژه در زندان دوم) این همه تحت فشار و ستم قرار نمی‌گرفت. گفتنی است اعتدال، برخلاف تصور برخی، برای رجایی و مانند او، پیش از آن که یک مشی راهبردی سیاسی موقت و تابع شرایط زمانه باشد، یک منش و یک صفت عمیق انسانی و اخلاقی اصیل است که درهرحال و در هر شرایط یک فضلیت اخلاقی و انسانی است، و رعایت آن لازم.

***

برای دوست عزیز و دوست داشتنی‌ام علیرضا رجایی سلامتی و عافیت عاجل آرزو می‌کنم. به علو مرتبت و استواری رجایی و اعضای خانواده‌اش به‌ویژه مادر گرامی و برادران و همسر صبور و فرزندان عزیزش احترام می‌گذارم، و این‌همه زیبایی و نعمت خداوندی را تحسین می‌گویم. پایدار باشند و همچنان استوار و ایستاده در مقام یک الگوی انسانی و اخلاقی کامیاب برای نسل امروز و جوانان فردای میهن.

منبع: زیتون جشن نامه تولد علیرضا رجایی

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
خداحافظ طاهرآقا
درباره طاهر احمدزاده موسس کانون نشر حقایق اسلامی مشهد محمد هادی هادی زاده یزدی:...
IMAGE
خاطراتی از طاهر احمد زاده
مهندس محمد توسلی: می خواهم به طور خلاصه و به بهانه درگذشت مرحوم طاهر احمدزاده هروی...
IMAGE
راهبرد پیش رو: "تقويت فرآيند گذار به دموكراسي"
مهندس محمد توسلی: در دوران دوازدهمين انتخابات رياست جمهوري اردیبهشت 1396 و همچنين...
IMAGE
صفر ریال/خاطره مرحوم احمدزاده از سفر مهندس بازرگان بعنوان نخست وزیر به خراسان
محسن قناويزچي: طاهر احمد زاده بزرگ مردی است که تکرار شدنی نیست. خاطرم هست پس از...
IMAGE
غروب خورشید یک اسطوره
حسن یوسفی‌اشکوری:   اصطلاحات و عناوین در زبان رایج و محاوره‌ای فارسی دیری است که...
IMAGE
طاهرآقا احمدزاده؛ هفت دهه مبارزه
مرتضی کاظمیان : انگار همین دیروز بود، بهار ۱۳۸۰؛ از زیر چشم‌بند و در محوطه کوچک...
IMAGE
طاهرآقا، آخرین آزاده قلندرِ خراسانی
حسن فرشتیان: اولین بار او را در آغوش مردمانی دیدم که عاشقانه او را در خیابان‌های...
IMAGE
همراه با بسته‌نگار
دکتر سیدمحمدمهدی جعفری: در بهار ۱۳۴۰ به انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز...
IMAGE
از او یک ترک اولی ندیده‌ام بمناسبت بزرگداشت محمد بسته نگار
مهندس لطف الله میثمی: با محمد بسته‌نگار از بدو ورودش به دانشکده حقوق دانشگاه...
IMAGE
بسته نگار،نگار ما
تقی رحمانی: ارج  نهادن به بسته نگار که نامش محمد است برای  امثال من در چند نکته مهم...

مصاحبه ها

IMAGE
خاطراتی از ۶۰ سال مبارزه، بازخوانی مصاحبه با مرحوم طاهر احمدزاده
کانون به یک پایگاه مهم برای نهضت ملی تبدیل شد و پس از کودتا هم نقش عمده‌ای در نهضت...
IMAGE
تقویت روند کادرسازی علمی در دانشگاه‌ها
تشکیل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه در گفت‌وگوی «آسمان آبی» با مهندس محمد توسلی:...
IMAGE
تهران و بحران زلزله
گفت و گو با مهندس محمد توسلی: زلزله کرمانشاه و تبعات بعد از آن بهانه‌ای شد تا...
IMAGE
بیانیه های الجزایر در گفتگو با بهزاد نبوی
گفتگوی سایت جماران با مهندس بهزاد نبوی: بهزاد نبوی در این گفت و گو، به بازخوانی،...
IMAGE
چالش های اصلی مدیریت شهر تهران
محافظه کاران نمی خواهند رانت ها را از دست بدهند  گفت وگوی روزنامه آرمان با مهندس...
IMAGE
بازخوانی مصاحبه مهندس توسلی با صدا پیرامون پیامد های اشغال سفارت آمریکا و گروگانگیری
گفت وگوی هفته نامه صدا با مهندس محمد توسلی: زمانی که دانشجویان انجمن‌های اسلامی...
IMAGE
درس ها و عبرت هایی از اشغال سفارت آمریکا
گفت و گوی نشریه دانشجویی مدار با مهندس محمد توسلی:   دانشجویان همواره  قلب تپنده...
IMAGE
تولد کوروش را به‌نام روز همبستگی اقوام ایرانی نامگذاری کنید
 گفت و گوی مهندس امیر خرم با روزنامه آسمان آبی: از زمانی که از تعامل سه‌حوزه تمدنی...
IMAGE
از جریان نفوذی شکست خوردیم. گفتگو با ابراهیم یزدی
سید مهدی دزفولی - تاریخ ایرانی: دکتر ابراهیم یزدی از چهره‌های شناخته‌شده و...
IMAGE
ضرورت گسترش دموکراسی مشارکتی برای پر کردن شکاف‌های قومی در خاورمیانه
گفتگوی روزنامه همدلی با دکتر حبیب الله پیمان: وضعیت آشفته منطقه خاورمیانه،...