asnad

sadr yadname

yazdi

جلد اول

(نسخه کامل / 11 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه بدون تصاویر / 5 مگابایت)

 

جلد دوم: دفتر نخست

(نسخه با تصاویر / 68 مگابایت)

 

جلد سوم: 118 روز در نوفل لوشاتو

(6 مگابایت)

 

شرح بازگشت به ایران

در فروردین 1381 و احضار به دادگاه

(3 مگابایت)

 

کتاب ها PDF و به شکل زیپ شده اند.
پس از دانلود، فایل ها را آنزیپ نمایید.

facebook

azadi

bazargan

 sahabi

ezat-sahabi

ebrahim yazdi

seyed-javadi

taleghani

mizankhabar 

IMAGE
مراسم بیست و سومین سالگرد درگذشت مهندس بازرگان در قم برگزار شد (گزارش تصویری بهمراه متن سخنرانی)
شنبه, 30 دی 1396
  میزان: بیست و سومین سالگرد درگذشت مهندس مهدی بازرگان در قم و در آرامگاه بیات در تاریخ جمعه 29 دیماه96 با حضور بستگان و علاقمندان ایشان و اعضای نهضت آزادی و سایر آزاد اندیشان برگزار شد. در این مراسم که صبح جمعه برپا شد آقایان حجت الاسلام دکتر سلیمانی، دکتر غروی، احد کاظمی و عماد بهاور برای حضار به سخنرانی پرداختند. حضار همچنین پس از این مراسم به اتفاق حجت الاسلام حاج احمد منتظری بنا به رسم همیشگی در بیت مرحوم آیت الله العظمی منتظری حضور...
IMAGE
مشي سياسي نخست‌وزير دولت موقت در گفتگوی روزنامه شرق با مهندس محمد توسلي
پنج شنبه, 28 دی 1396
گفتگوی روزنامه شرق با مهندس محمد توسلی، دبیرکل نهضت آزادی ایران بمناسبت درگذشت مرحوم مهندس مهدی بازرگان (متن کامل): (محمد توسلي از  مشي سياسي نخست‌وزير دولت موقت مي‌گويد) حسين جلالي: ٢٩دي سال ۱۳۷۳ مهندس مهدي بازرگان، نخست‌وزير دولت موقت و دبيركل نهضت آزادي درگذشت. بازرگان در اعمال و کنش خود هميشه به آينده توجه داشت. اين توجه دو آبشخور داشت؛ اول اینکه او دنيا ديده‌تر و واقع‌بين‌تر از آني بود که پيامد بسياري از اعمال لحظه‌اي را درنظر...
IMAGE
ايستاده در تندباد، نگاهي به روزگار مهندس بازرگان در قامت نماينده مجلس
پنج شنبه, 28 دی 1396
نگاهي به روزگار مهندس بازرگان در قامت نماينده مجلس در پرونده ویژه سالگرد درگذشت ایشان در روزنامه شرق  به بازرگان و يارانش در قامت نماينده مجلس كمتر پرداخته شده است. به گفته‌ها و ديدگاه‌هاي بازرگان در اين دوره كمتر توجه شده، به‌ويژه روند انتقاد به جريان ملي- ‌مذهبي، در آن دوران شدت گرفته ‌بود، حتي بيش از زماني كه در دولت موقت بودند. خوشبختانه مشروح گزارشات مجلس ملي و شوراي اسلامي از ابتدا، به‌طورکامل در سايت کتابخانه مجلس وجود دارد و...
IMAGE
گرامیداشت زنده‌یادان حسین شاه‌حسینی و علی‌اکبر معین‌فر در پاریس برگزار شد
شنبه سی‌ام دی‌ماه، به همت جمعی از فعالان  ملی ـ مذهبی و با حضور تعدادی  فعال سیاسی و مدنی مقیم فرانسه، مراسمی در گرامی‌داشت دو فعال ملی برجسته ایران، زنده‌یادان حسین شاه‌حسینی و علی‌اکبر معین‌فر در پاریس برگزار شد. به گزارش زیتون در ابتدای برنامه، مرتضی کاظمیان که...
IMAGE
خدمات بازرگان را نادیده نگیریم، خیابانی به نام «مهندس بازرگان» نامگذاری شود
در جلسه شورای شهر در بیست و سومین سالگرد درگذشت مهندس بازرگان روز شنبه 30 دیماه 1396 مطرح شد: محسن هاشمی: خدمات بازرگان را نادیده نگیریماحمد مسجد جامعی: خیابانی به نام «مهندس بازرگان» نامگذاری شود حسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران دیروز در صحن شورای شهر گفت: «مهندس بازرگان اولین...
IMAGE
بیانیه جمعی از نمایندگان ادوار مجلس در مورد رخدادهای اعتراضی اخیر
جمعی از نمایندگان ادوار مجلس با صدور بیانیه‌ای تحلیلی نسبت به رخدادهای اعتراضی اخیر در بیش از۶٠ شهر کشور واکنش نشان داده و با ارائه راهکارهائی خواستار اجرای اصلاحات لازم برای پاسخگویی به مطالبات مطرح در درون جامعه شدند. در بخشی  از این بیانیه آمده است: “یادآور می‌شویم که...
IMAGE
مراسم بزرگداشت مرحومین حسین شاه‌حسینی و علی اکبر معین‌فر در پاریس برگزار می شود
اطلاعیه مراسم بزرگداشت شادروانان شاه حسینی و معین فر در پاریس در روزهای اخیر، دو پیشکسوت آزاده‌ از قبیله‌ی کنشگران وطن دوستِ راه آزادی و استقلال ایران چشم بر جهان فروبستند. شادروان حسین شاه حسینی، پیر مبارز خستگی‌ناپذیر راه آزادی و دموکراسی و استقلال ایران، از یاران...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از فعالین سیاسی و اجتماعی خارج از کشور برای درگذشت علی‌اکبر معین‌فر
میزان: جمعی از فعالین سیاسی و اجتماعی در بیانیه‌ای درگذشت علی‌اکبر معین‌فر را تسلیت گفتند. به گزارش زیتون متن کامل این بیانیه به شرح زیر است: بنام خدامِّنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن...
IMAGE
به‌جای محافظه‌کاری و توجیه‌گری، به اصلاح مستمر گفتمان اصلاحات بیندیشیم
میزان: حزب اتحاد ملت ایران اسلامی در بیانیه‌ای تحلیلی به تبیین اعتراضات مردمی در چند هفته گذشته پرداخت. به گزارش امتداد حزب اتحاد ملت در این بیانیه تلاش کرده تا با توصیف دقیق آنچه که در هفته گذشته در کشور رخ داد، تبیین شرایط موجود، شرح وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور به...
IMAGE
نکوداشت مرحوم مهندس علی اکبر معین‌فر در دانشگاه تهران
میزان: نکوداشت مرحوم مهندس علی اکبر معین‌فر روز چهارشنبه، ۲۰ دی‌ماه ۱۳۹۶، ساعت ۱۶ در سالن شهید چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار می شود.  خاطر نشان می شود که مراسم ختم آن مرحوم روز دوشنبه 18 دیماه 1396 از ساعت 18 تا 19:30 دقیقه در مسجد جامع شهرک غرب برگزار می شود.
IMAGE
وزیر نفت، درگذشت علی اکبر معین‌فر را تسلیت گفت
میزان: وزیر نفت با صدور پیامی درگذشت علی اکبر معین‌فر، نخستین وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران را تسلیت گفت.   به گزارش شانا، متن پیام تسلیت بیژن زنگنه برای درگذشت مهندس علی اکبر معین‌فر به شرح زیر است: انّا لله و انّا الیه راجعون درگذشت شادروان مهندس علی اکبر معین‌فر نخستین...
IMAGE
اطلاعیه جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در دعوت از مردم برای شرکت در مراسم تشییع و ترحیم مهندس علی اکبر معین‌فر
مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا   درگذشت مهندس علی‌اکبر معین‌فر، از یاران همدل مهندس بازرگان، از پایه گزاران انجمن اسلامی مهندسین، از مفاخر...
IMAGE
بیانیهء تحلیلی نهضت آزادی ایران در خارج از کشور از وقایع اخیر
میزان خبر: در پی ناآرامی های اخیر در بسیاری از شهرهای ایران، نهضت آزادی ایران – خارج از کشور با انتشار بیانیه ای، به تحلیل این ناآرامی ها پرداخت. اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در خارج از کشور با صدور این بیانیه ضمن احترام و تاکید بر حقوق حقه مردم در اعتراض و راهپیمایی،...
IMAGE
نظام سیاسی ایران نیازمند پالایش و درمان است
حزب اعتماد ملی بیانیه ای در مورد اعتراض های اخیر منتشر کرد. متن این بیانیه به شرح زیر است: مردم شریف ایران در این ایام شاهد حرکت اعتراضی بخشی از شهروندان و هموطنان خود نسبت به شرایط اقتصادی و سیاسی کشورند و برخی شخصیت ها و نهادهای حاکمیتی و حکومتی را مسئول این شرایط می دانند ....
IMAGE
پیکر مرحوم مهندس علی اکبر معین فر صبح جمعه از محل حسینیه ارشاد تشییع شد
میزان: پیکر مرحوم علی اکبر معین فر صبح جمعه از محل حسینیه ارشاد تشییع شد. پیکر مرحوم علی اکبر معین فر، اولین وزیر نفت ایران در دولت مهندس بازرگان، صبح امروز توسط خانواده و دوستاران ایشان تشییع شد. در این مراسم که در محل حسینیه ارشاد برگزار شد، حجت الاسلام محمود دعایی بر پیکر...
IMAGE
مهندس علی اکبر معین فر دار فانی را وداع گفت (اطلاعیه مراسم تشییع و تدفین)
مهندس علی اکبر معین فر اولین وزیر نفت ایران که پس از شادروان حسن نزیه، و در پی تشکیل این وزارتخانه، سکان آنرا در دولت مرحوم مهندس بازرگان بر عهده گرفت و موسس شبکه زلزله و شتاب نگاری در ایران، نماینده دور اول مجلس و عضو انجمن اسلامی مهندسین و از یاران و همراهان مهندس مهدی...
IMAGE
آشوب های کور در سراسر کشور. 21 تن کشته شدند
تعداد کشته‌شدگان تجمع‌های اعتراضی روزهای اخیر به ۲۱ تن رسید صدا و سیما از کشته شدن دست کم ۹ نفر در اعتراض‌های دوشنبه شب در استان اصفهان در مرکز ایران خبر داده است. به گفته شبکه خبر، ۶ نفر در درگیری‌های قهدریجان، یک نفر در خمینی‌شهر، یک عضو بسیج در کهریزسنگ نجف‌آباد و یک...
IMAGE
تنش در بازار ارز و طلا پس از اعتراضات سراسری در ایران
اعتراضات سراسری در کشور طی روزهای گذشته بر روی اقتصاد بازار نیز تاثیر گذاشته است. در این میان طلا یکی از بخش‌هایی است که در این روزها از نوسان قیمت بیشتری برخوردار بوده است.در ادامه روند افزایش نرخ ارز در روزهای گذشته، روز چهارشنبه هر دلار آمریکا در تهران بیش از ۴۴۲۰ تومان...
IMAGE
گرامیداشت طاهرآقا احمدزاده در پاریس برگزار شد
عصر یک‌شنبه ۲۶ آذرماه سال‌جاری، و با حضور ده‌ها تن از فعالان سیاسی تبعیدی و کنشگران مدنی مهاجر و ایرانیان ساکن اروپا، مراسم بزرگ‌داشت زنده‌یاد طاهر احمدزاده در پاریس برگزار شد. به گزارش زیتون در ابتدای جلسه، علی کشتگر، فعال سیاسی پرسابقه که مدیریت جلسه را برعهده داشت، به...
IMAGE
جمعی از فعالان ملی مذهبی خارج از کشور ​ درگذشت حسین شاه‌حسینی​ را تسلیت گفتند
جمعی از فعالان ملی مذهبی ملی‌ـمذهبی خارج از کشور درگذشت حسین شاه‌حسینی٬ از اعضای جبهه ملی را تسلیت گفتند. مرحوم شاه حسینی عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران روز گذشته در سن ۹۰ سالگی درگذشت. حسین شاه‌حسینی متولد اسفند ۱۳۰۶ و عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران از اعضای هیئت رهبری...
IMAGE
پیام تسلیت دکتر هرمیداس باوند سخنگوی جبهه ملی ایران به مناسبت درگذشت حسین شاه حسینی
دکتر داود باوند سخنگوی جبهه ملی ایران به مناسبت درگذشت حسین شاه حسینی فعال با سابقه ملی پیام تسلیتی صادر کرد. به گزارش ملی مذهبی متن پیام دکتر باوند به شرح زیر است:به نام خداوند جان و خرددریغا که حسین شاه حسینی عضو هیات رهبری جبهه ی ملی ایران و راد مرد تاریخ معاصر ایران که...
IMAGE
مراسم تشییع زنده یاد حسین شاه حسینی برگزار شد
گزارش مکتوب روزنامه قانون و گزارش تصویری ایلنا و ایران فردا از مراسم وداع با زنده یاد پهلوان حسین شاه حسینی که روز سه شنبه ساعت 9 صبح از مقابل منزل ایشان آغاز شد و سپس با انتقال به بهشت زهرا، حجت الاسلام دعایی بر پیکر آن مرحوم نماز گزارد: ترکیب عشق به امام حسین(ع)، مصدق ، تختی و...
IMAGE
استاد حسین شاه حسینی درگذشت
  انا لله و انا الیه راجعون  میزان: استاد حسین شاه‌حسینی از یاران صدیق دکتر محمد مصدق و مهندس مهدی بازرگان، معاون نخست وزیر و رئیس سازمان تربیت بدنی و رئیس کمیته ملی المپیک در دولت مهندس بازرگان و عضو شورای مرکزی و از اعضای هیئت رهبری جبهه ملی ایران و از اعضای شورای فعالان...
IMAGE
جایزه حقوق بشر کانون مدافعان حقوق بشر به علی‌رضا رجایی اهدا شد
علی‌رضا رجایی از سوی کانون مدافعان حقوق بشر به عنوان برنده جایزه «تلاشگر حقوق بشر» سال ۱۳۹۶ هجری شمسی معرفی شد. به گزارش سایت کانون مدافعان حقوق بشر، محمد سیف‌زاده، عضو شورای عالی نظارت کانون مدافعان حقوق بشر، تندیس منشور کوروش را به نشان جایزه تلاشگر حقوق بشر به علی‌رضا...
IMAGE
بیانیه نهضت آزادی ایران در محکومیت انتقال پایتخت اسرائیل به بیت المقدس
فلسطین، وجدان پایمال شده انسانیت  میزان: نهضت آزادی ایران با صدور بیانیه ای با امضای مهندس محمد توسلی دبیرکل این حزب دیرپای ملی و اسلامی و اولین شهردار تهران پس از انقلاب، انتقال پایتخت اسرائیل از تل آویو به بیت المقدس را محکوم نمود و بر احقاق حقوق حقه ی مردم فلسطین تاکید...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران به مهندس هاشم صباغیان در پی درگذشت برادر ایشان
میزان خبر: اعضا و علاقمندان نهضت آزادی ایران در پی درگذشت برادر بزرگتر جناب آقای مهندس هاشم صباغیان از اعضای عالیرتبه این حزب و معاون نخست وزیر دولت موقت، جناب آقای حاج امیر هوشنگ صباغیان، پیام تسلیتی را صادر کردند. متن این پیام بدین شرح است:   بازگشت همه بسوی خداست   جناب...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از نیروهای ملی مذهبی و نهضت آزادی در پی درگذشت استاد طاهر احمدزاده
به یاد و نام خدا انسانی از تبار پاک نهادان این مرز و بوم چشم از جهان فرو بست. خستگی ناپذیر در بیان حق و پیامِ عدالت و آزادی بود. زیرکی، صداقت ، و اخلاص را با هم داشت. جانش با حوادث تلخ و شیرین یگانه بود و راوی امین و منصف در بیان وقایع هشتاد ساله‌ی اخیرِ ایران. طاهر احمد زاده هروی...
IMAGE
بزرگداشت ولادت پیامبر گرامی اسلام در کلن آلمان با سخنرانی دکتر سروش
میزان: بمناسبت فرا رسیدن ولادت با سعادت پیامبر عظیم الشان اسلام و هفته ی وحدت مراسم بزرگداشتی با سخنرانی دکتر عبدالکریم سروش روز شنبه نهم دسامبر 2017 در شهر کلن آلمان برگزار می شود. به گزارش میزان اطلاعیه این مراسم بدین شرح است:   شبی مرموز و رویائی کجائی ای عرب ای ساربان پیر...
IMAGE
طاهر احمدزاده فعال پرسابقه ملی مذهبی و استاندار خراسان در دولت مهندس بازرگان درگذشت
میزان: طاهر احمدزاده فعال پرسابقه ملی مذهب، و پدر شهیدان احمدزاده در سن ۹۶ سالگی درگذشت احمدزاده اولین استاندار خراسان پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که نه تنها در دوران حکومت پهلوی بلکه بعد از انقلاب در دفعات مختلف بازداشت شد. طاهر احمدزاده از دهه ۱۳۲۰ در «کانون نشر حقایق اسلامی»...
IMAGE
پیام تسلیت جمعی از اعضا و هواداران نهضت آزادی ایران به مهندس هاشم صباغیان در پی درگذشت خواهر ایشان
میزان: اعضا و علاقمندان نهضت آـزادی ایران با صدور پیام تسلیتی به عضو ارشد این حزب دیرپای ملی اسلامی، جناب آقای مهندس هاشم صباغیان، درگذشت خواهر بزرگوارشان را تسلیت گفتند: متن این پیام بدین شرح است:   بازگشت همه بسوی خداست جناب آقای مهندس هاشم صباغیان در گذشت خواهر گرامیتان را...
IMAGE
متن لوح اهدایی نهضت آزادی ایران به جناب محمد بسته‌نگار در مراسم بزرگداشت ایشان
میزان: مراسم بزرگداشت جناب آقای محمد بسته نگار روز جمعه با حضور شخصیت های سیاسی و همفکران ایشان در دایره المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. در این مراسم مهندس محمد توسلی با سخنرانی و اهدای لوح تقدیر به پاس سال ها مجاهدت مخلصانه و مبارزه علیه استبداد در کنار نهضت آزادی ایران و...
IMAGE
گزارش سمپوزیوم اکنون ما و شریعتی
سمپوزیوم علمی «اکنون، ما و شریعتی» با حضور ۲۷ سخنران در روزهای پایانی هفته گذشته (اول و دوم آذر ماه) در تالار مطهری دانشگاه تربیت مدرس با حضور انبوه دانشجویان برگزار شد تا این مسئله از زوایای گوناگون واکاوی شود که دکتر علی شریعتی چه نسبتی با «ما ایرانیان کنونی» دارد....
IMAGE
دلنوشته نرگس محمد پس از سه سال ندیدن فرزندانش
نرگس محمدی، نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر٬ در سالروز تولد فرزندانش نوشته است که دیگر تصویری روشن و واقعی از چهره‌‌های کودکانش ندارد. نرگس محمدی به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام به ۶ سال و تشکیل کمپین لغو گام به گام اعدام (لگام) به ۱۰ سال، در...

همراه با بسته‌نگار

دکتر سیدمحمدمهدی جعفری:

در بهار ۱۳۴۰ به انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز اطلاع داده شد نمایندگانی برای شرکت در نخستین کنگره انجمن‌های اسلامی سراسر کشور که شهریورماه در مشهد با حضور آیت‌الله میلانی برگزار می‌شود، انتخاب کنید. انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز در سال ۱۳۳۸ تأسیس شده بود و من نیز از مؤسسان و سپس از اعضای هیئت‌مدیره انجمن بودم. همراه با دو نفر دیگر از دانشجویان به عنوان نماینده انجمن انتخاب شدیم که در کنگره شرکت کنیم. همگی عازم تهران شدیم و برای مطلع‌شدن از برنامه برادران در تهران به انجمن اسلامی مهندسین رفتیم. اطلاع داشتیم که از ۳۰ تیر تا آن روز آقایان مهندس بازرگان و دکتر سحابی در زندان به سر می‌برند و ما از دیدارشان در کنگره محروم هستیم. به ما اطلاع دادند که آیت‌الله میلانی پیغام داده‌اند که به علت کوچکی محیط مشهد، ساواک افراد شرکت‌کننده در کنگره را به راحتی کنترل می‌کند و برای همه محدودیت‌هایی به وجود می‌آورد؛ لذا بهتر است جلسات کنگره در تهران برگزار شود. ما گفتیم چون از شیراز به قصد مشهد حرکت کرده‌ایم، برای زیارت امام  رضا (ع)  به مشهد می‌رویم و با دوستانمان در مشهد دیدار می‌کنیم و همراه با نمایندگان انجمن‌های اسلامی مشهد به تهران برمی‌گردیم. به مشهد رفتیم و پس از زیارت امام  رضا (ع) به خدمت آیت‌الله میلانی رسیدیم و در کانون نشر حقایق اسلامی خدمت استاد شریعتی رسیده و از سخنان آموزنده آن استاد بزرگوار بهره‌مند شدیم. اعضای انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه مشهد ما را به باغ ملک‌آباد بردند وبه صرف  ناهار میهمان کردند. با آقای طاهر احمدزاده نیز ملاقاتی داشتیم و پس از سه چهار روز به همراه برخی از نمایندگان انجمن با قطار به تهران برگشتیم. کنگره هفته اول شهریور در تهران برگزار شد. در کنگره با بزرگانی از نواندیشان اسلامی آشنا شدیم که برای ما بسیار مغتنم و باارزش بود. یکی از جلسات کنگره در دبیرستان کمال منعقد شد. ناهار هم در همان‌جا داده شد. هنگام ناهارخوردن یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشجویان تهران کنار من نشسته بود. در همین مدت کوتاه با همه آن افراد، به‌خصوص دانشجویان، احساس صمیمیت می‌کردیم. نمی‌دانم نام آن دانشجویی را که در کنارم نشسته بود می‌دانستم یا نه ولی همین‌که رویش را برگرداند که با نفر دست راستی‌اش صحبت کند، کباب کوبیده‌اش را از بشقابش برداشتم و در بشقاب خودم گذاشتم. وقتی سرش را برگرداند و دید کباب در بشقابش نیست به من نگاه کرد و لبخندی زد، یعنی به همین زودی سر شوخی را باز کردی؟ البته کبابش را به او برگرداندم. آن دانشجو آقای بسته‌نگار بود. این دوستی، که برپایه همفکری بود، با یک شوخی دانشجویی در سال ۱۳۴۰ شروع شد و تاکنون ۵۵ سال است که به دلایل مختلف تاکنون ادامه یافته و روزبه‌روز استوارتر و عمیق‌تر شده است.

من در همان سال لیسانس ادبیات فارسی را از دانشکده ادبیات دانشگاه شیراز گرفته بودم؛ لذا پس از بازگشت از تهران به شیراز و برازجان، به بهانه پیداکردن کار و بعدها برای ادامه تحصیل به تهران برگشتم. چون به سربازی نرفته بودم، کاری هم پیدا نکردم، ولی برای ادامه تحصیل به دوره پس از لیسانس دبیری دانشسرای عالی آن روز وارد شدم که ما دانشجویان به عنوان دوره «فوق‌لیسانس علوم تربیتی» آن را انتخاب کردیم. به هر حال این دوره شبانه بود و قرار بود در طول دو سال درس‌هایی به همه لیسانسیه‌های رشته‌های مختلف داده شود که بتوانند در رشته خودشان دبیری کنند. چون شبانه درس می‌خواندم، توانستم روزها در شرکت سهامی انتشار، به عنوان ویراستار، فروشنده و هر کار دیگری که از دستم برمی‌آمد و در کنار آن در «دبیرخانه کنگره انجمن‌های اسلامی ایران» که در همان شرکت انتشار در «سرای سبا در باب همایون» تأسیس شده بود، به کار مشغول شوم. در کنار این فعالیت شغلی در «کمیته دانشجویی نهضت‌آزادی ایران دانشسرای عالی» و «شعبه انجمن اسلامی دانشجویان» در دانشسرای عالی به فعالیت پرداختم. محل سکونتم نیز در ساختمان دانشسرای عالی کوی دانشگاه امیرآباد بود؛ لذا با همه دانشجویان دانشکده‌های دانشگاه تهران که در کمیته‌های دانشجویی نهضت‌آزادی و انجمن اسلامی عضو بودند در ارتباط بودم. ازجمله این دانشجویان، محمد بسته‌نگار دانشجوی دانشکده حقوق دانشگاه تهران بود؛ البته در بیشتر کمیته‌های نهضت آزادی، آقای جمشید حقگو نماینده دانشجویان دانشکده حقوق بود وآقای بسته‌نگار بیشتر در جلسات انجمن اسلامی نماینده دانشکده بودند. از آن جهت که این‌جانب در هر دو بخش فعال بودم با محمد بسته‌نگار در تماس همیشگی بودم و همیشه از ایمان پرشور عقیدتی‌اش خوشم می‌آمد که یکی از عوامل صمیمت ما با یکدیگر همین ایمان مذهبی بود.

از آن پس این همکاری و همفکری ادامه داشت تا حوادث سیاسی سال ۱۳۴۱ که در مهرماه آن سال نهضت روحانیت به رهبری آیت‌الله خمینی و با تأیید دیگر مراجع آن روز آغاز شد، ما دانشجویان مسلمان خوشحال شدیم، زیرا این قیام را تأییدی بر ادعای بزرگان مسلمان نواندیش و روشنفکر خود مبنی بر اسلام مبارز علیه دیکتاتوری و داشتن توان رهبری اجتماعات بشری در قرن بیستم می‌دانستیم. گروه‌گروه به قم می‌رفتیم و به‌وسیله دوستانی که از میان طلاب روشنفکر و مبارز، مانند حجج‌اسلام سید هادی خسروشاهی و برادران حجتی کرمانی داشتیم به منازل آیات عظام می‌رفتیم و پیام انجمن اسلامی دانشجویان را می‌رساندیم و از آنان پیامی برای دانشجویان می‌گرفتیم و خوشحال و با روحیه جدیدی برای مبارزه به تهران برمی‌گشتیم. تا اینکه شاه به فکر رفراندوم افتاد و شش اصل آن روز خود را به‌نام «انقلاب سفید» یعنی انقلاب از بالا و بدون خونریزی با مردم ایران در میان گذاشت و با گرفتن «آری» از مردم، اجرای آن را با قوت و قدرت ادامه داد. برای اینکه همه آرای مردم آری باشد و هیچ رأی «نه»‌ به صندوق ریخته نشود، تدابیری اندیشید. ازجمله دستگیری و به زندان‌انداختن تمام سران و اعضای فعال جبهه‌ملی و نهضت‌آزادی و حدود ۲۰۰ نفر از دانشجویان در تهران از اول تا پنجم بهمن ۱۳۴۱٫ قرار بر این بود که رفراندوم در روز ششم بهمن در سراسر کشور انجام گیرد. لذا مسئولیت ما دانشجویان و افراد غیرمشهوری که دستگیر نشده بودیم سنگین‌تر شد. بر فعالیت خود افزودیم و شبانه‌روز کار می‌کردیم. از آن پس تلاش ما صرف خنثی‌کردن تبلیغات رژیم علیه مبارزان، به‌ویژه مبارزان مسلمان چه روحانی و چه دانشگاهی شد. حوادث مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲، قیام عشایر فارس و امثال این‌ها انگیزه بیشتری به جنبش مردم می‌داد. تا اینکه در اول خرداد ۱۳۴۲ دستگیری گروه‌های ملی و ملی ـ مذهبی شدت گرفت. جلسه کمیته سیاسی دانشجویی نهضت ـ که من هم یکی از اعضای آن بودم، در شب دوم خرداد لو رفت و ما ۱۱ نفر حاضر در جلسه در منزل شادروان احمد صدر حاج سید جوادی دستگیر و به قزل‌قلعه برده شدیم. در آنجا دیدیم که آقای مهندس سحابی و مهندس ابوالفضل حکیمی و احمد علی‌بابابی را هم هر یک جداگانه دستگیر کرده بودند و به آنجا آورده‌اند. روز بعد، از ما در قزل‌قلعه بازجویی مختصری کردند و دسته‌جمعی به زندان موقت شهربانی بردند. در آنجا دیدیم که در همان شب یا شب بعد کمیته تهران جبهه‌ملی را هم دستگیر کرده‌اند. در این کمیته، زنده‌یاد غلام‌رضا تختی هم عضو بود که اتفاقاً بر اثر گرفتاری شخصی در جلسه حضور پیدا نمی‌کند و از دام ساواک نجات می‌یابد.

همان سال زمینه برای یک جنبش فراگیر در ماه محرم فراهم شد، که خود داستان مفصلی دارد.

از آن جهت که نمی‌خواهم تاریخ مبارزات مردم ایران را در اینجا بیان کنم، به حوادث آن روزها اشاره‌ای نمی‌کنم و به‌طور خاص به رویدادهایی می‌پردازم که به آقای بسته‌نگار مربوط است.

آقای بسته‌نگار همچون دیگر فعالان دانشجویی در انجمن اسلامی دانشجویان و کمیته‌های دانشجویی نهضت‌آزادی به فعالیت‌های مختلف مانند پخش اعلامیه و شرکت در جلسات دادگاه نهضت‌آزادی سرگرم بود تا اینکه در سوم اردیبهشت ۱۳۴۳ دستگیر می‌شود. از این پس یادداشت‌هایی را که در خاطرات خود به عنوان «همگام با آزادی» درباره بسته‌نگار دارم در زیر می‌آورم:

جمعه ۴ اردیبهشت ۱۳۴۳: امروز برای ملاقات با دوستان و خانواده‌ها ما را به عشرت‌آباد بردند. در آنجا اطلاع یافتیم که شب پنجشنبه آقایان رادنیا، مصطفی مفیدی و بسته‌نگار را گرفته‌اند.

پنجشنبه ۱۴ خرداد: ساعت ۱۹ سه نفر را به زندان ما [شماره ۴ قصر] آوردند که آقایان رادنیا،‌ مفیدی و بسته‌نگار بودند، هر سه را نیمه‌شب سوم اردیبهشت گرفته‌اند و تاکنون در قزل‌قلعه بوده‌اند.

سه‌شنبه ۲۷ مرداد: امروز زندانیان عادی برای خوشامد دستگاه، به مناسبت ۲۸ مرداد جشن گرفته‌اند. جلوی زندان را آذین بسته و صندلی چیده‌اند و از خودشان و پاسبان‌ها پذیرایی می‌کنند و یک گرامافون گذاشته صفحه‌های آوازی از خوانندگان بدنام پخش می‌کنند و بلندگو را روی دیوار رو به درون زندان گذاشته‌اند. سروصدای بلندگو باعث ناراحتی اعصاب همه ما شد. آقای دکتر سحابی گفتند سروصدای آن را کمتر کنند، ولی اعتنایی نکردند. پس از چندی عربده‌هایی بلند شد. از اتاق‌ها بیرون آمدیم. دیدیم حسن کوچکه (یکی از قاچاقچیان) داد می‌زند و می‌گوید: بسته‌نگار به من توهین کرده است. معلوم شد حسن کوچکه به عباس محکم فحش داده و بسته‌نگار به او گفته: «خفه شو!». لات‌ها به‌دنبال بهانه می‌گشتند که دعوا راه بیندازند. قاسم کوری یا انگورانی و برادرش علی انگورانی، جلال و مهدی بلیغ حمله کرده بودند که رفقای ما را بزنند، ولی ما نگذاشتیم دعوا شود. بالاخره پس از مدتی سر و صدا، اولیای زندان از ما عذرخواهی کردند و سر بلندگو را به طرف باغ بیرون زندان برگرداندند.

چهارشنبه ۲۵ شهریور: امروز آقایان رادنیا، مفیدی و بسته‌نگار را برای تعیین وکیل خواستند. رئیس دادگاهشان سرتیپ تاج‌الدینی است. ۱۰ روز وقت گرفته‌اند که در این مدت وکلای خود را معرفی کنند.

شنبه ۴ مهر: امروز آقایان رادنیا، مفیدی و بسته‌نگار را به دادگاه بردند. آنان چهار نفر زیر را به عنوان وکیل معرفی کرده بودند: «سرکار سرهنگ عزیزالله امیررحیمی، سرکار سرهنگ علمیه، سرکار سرهنگ غفاری و تیمسار سرتیپ مسعودی» گفته بودند نفر دوم و چهارم زندانی و ممنوع‌الوکاله هستند. رفقا گفته بودند وکلای ما همین چهار نفر هستند و لاغیر. (توضیح اینکه دو نفر نامبرده و نفر اول و سوم ازجمله وکلای مدافع در دادگاه گروه نخست از نهضت‌آزادی بودند که پس از ختم دادگاه تجدیدنظر نظامی آنان را به‌تدریج گرفته و به زندان انداختند و به جرم «تبلیغ برای جمعیتی که مرام و رویه‌اش ضدیت با سلطنت مشروطه است» به ۹ ماه و یک سال محکوم کردند و دوستان ما همان افراد را به عنوان وکیل خود معرفی کرده بودند.)

یکشنبه ۱۹ مهر: امروز آقایان رادنیا و بسته‌نگار را به دادگاه خواستند و گفتند باید وکلای منتخب خود را عوض کنند. آنان گفته بودند وکلای ما همین افراد هستند و حاضر به تعویض آنان نیستیم.

روز ۲۷ مهر رئیس دادگاه نامه‌ای برای هر سه نفر به زندان فرستاده و از آنان خواسته بود وکلای خود را عوض کنند، ولی هر سه نفر در زیر آن نامه نوشتند که وکلای ما همان سه نفر هستند.

شنبه ۲ آبان: (به‌دنبال دعوای روز ۲۷ مرداد و نقل و انتقال‌های افرادی به زندان‌های دیگر و بردن برخی از افراد به زندان مجرد) امروز آقای محمد بسته‌نگار را از این زندان بردند. شاید به زندان شماره ۱ (که جای زندانیان عادی است و بسیار شلوغ).

یکشنبه ۸ آذر: امروز آقای بسته‌نگار را به دادگاه خواستند و سه نفر وکیل تسخیری را که برای سه نفرشان دادگاه تعیین کرده بودند، معرفی کردند، ولی آقای بسته‌نگار نپذیرفته و به عنوان اعتراض، پرونده‌اش را هم نخوانده و به زندان برگشته است.

سه‌شنبه ۲۴ آذر: امروز دادگاه بدوی آقایان رادنیا، مفیدی و بسته‌نگار تشکیل شد… وکلای تسخیری هر سه نفر درباره نقص پرونده و عدم صلاحیت دادگاه صحبت کردند. سپس از متهمان خواستند خودشان هم دراین‌باره صحبت کنند. آنان هر یک شرحی مبنی بر غیرقانونی‌بودن دادگاه به علت محروم‌شدن از وکیل انتخابی خواندند و اعلام سکوت کردند. دادگاه وارد شور شد و پس از ۷۵ دقیقه از شور خارج شد، به صلاحیت خود و عدم نقص پرونده رأی داده برای ورود به ماهیت کیفرخواست خوانده شد و دادگاه تعطیل و ادامه به روز بعد موکول شد.

چهارشنبه ۲۵ آذر: جلسه دوم دادگاه تشکیل شد. وکلای تسخیری مطابق میل دادگاه ظاهراً به دفاع از متهمان پرداخته بودند، لذا متهمان به عنوان اعتراض به سخن وکلا صورت‌جلسه را امضا نکردند. دادگاه هیچ تماشاچی را راه نداده و ادامه به روز بعد موکول شد.

در روزهای پنجشنبه ۲۶ آذر و شنبه ۲۸ آذر هم جلسات چهارم دادگاه به همین منوال سپری شد.

دوشنبه ۳۰ آذر جلسه پنجم دادگاه تشکیل شد. چون متهمان حاضر به سخن‌گفتن و دفاع از خود نشده بودند. وکلای تسخیری آخرین دفاع را کردند. دادگاه به کفایت دفاعیات رأی داد و وارد شور شد. در ساعت ۱۳ پس از سه ساعت از شور خارج شده هر سه نفر را به جرم عضویت در نهضت‌آزادی هر یک به سال حبس محکوم کرد.

چهارشنبه ۲۳ دی: امروز صبح آقایان رادنیا، مفیدی و بسته‌نگار را به دادگاه بردند. پس از بازگشت به زندان، برای تعیین وکیل در دادگاه تجدیدنظر نظامی به ریاست سرتیپ مروستی بردند. ۱۰ روز وقت گرفتیم.

سه‌شنبه ۶ بهمن: امروز آقایان را به دادگاه بردند. آنان هر یک وکلای مدافع خود را به شرح زیر معرفی کردند: آقای رادنیا، سرکار سرهنگ پگاهی. آقای مفیدی و بسته‌نگار: سرهنگ بزرگمهر، رئیس دادگاه از دادستان ارتش درباره پذیرش افراد فوق مشورت کرد. دادستان نپذیرفت، ولی دوستان گفته بودند وکلای ما همین افراد هستند.

پنجشنبه ۶ اسفند: دادگاه تجدیدنظر گروه دوم از نهضت‌آزادی به ریاست سرتیپ مروستی و دادستانی سرهنگ خواجه‌نوری و وکلای مدافع تسخیری تشکیل شد. پس از سخن مختصر وکلا درباره نقص پرونده، آقای رادنیا درباره عدم صلاحیت دادگاه صحبت می‌کنند و جلسه تعطیل می‌شود.

سه‌شنبه ۱۱ اسفند: امروز صبح آقایان رادنیا و مفیدی را به دادگاه بردند، چون آقای بسته‌نگار دچار نوعی بیماری جلدی شده است، او را نگاه داشتند تا دکتر از خارج زندان بیاید و او را معاینه کند. ساعت ۱۱ از دادگاه تلفن کردند که بسته‌نگار را بفرستند، ولی او را نفرستادند. ساعت ۱۲ گفتند دکتر از خارج آمده است، لذا آقای دکتر شیبانی با آقای بسته‌نگار به بهداری رفتند. آقایان دکتر آذر و دکتر قائمی، متخصص خون آمده بودند. بسته‌نگار را معاینه و خونش را برای آزمایش گرفتند و بردند و ۲۰۰ تومان حق‌الزحمه هم گرفتند.

دوشنبه ۱۷ اسفند: امروز جلسه هفتم دادگاه تشکیل شد. آقای بسته‌نگار سخنانی مستدل و منطقی (در نقص پرونده و عدم صلاحیت دادگاه) در پاسخ دادستان ایراد کرد. دادگاه وارد شور شد و به صلاحیت دادگاه و عدم نقص پرونده رأی داد. دادگاه وارد ماهیت دعوا شد. دادستان خواستار تشدید حکم شد.

شنبه ۲۲ اسفند: جلسه دهم دادگاه تجدیدنظر گروه دوم نهضت‌آزادی تشکیل شد. پس از آخرین دفاع وکیل تسخیری دادگاه سرهنگ شاهقلی، دادگاه وارد شور شد و سه ساعت بعد رأی زیر را صادر کرد:

آقای مصطفی مفیدی به پنج سال، آقای بسته‌نگار به چهار سال و آقای رادنیا به دو سال زندان محکوم شدند.

***

و اما یادداشت‌های من پس از این محکومیت درباره آقای بسته‌نگار فراوان است که ازجمله:

بردن آقای بسته‌نگار برای معاینه گوش به بهداری، شرکت در اعتصاب غذاهایی که به تبعید ما به دژ برازجان انجامید و بقیه قضایا که به علت نداشتن وقت و امکانات، خواننده را به جلد اول خاطرات خود همگام با آزادیارجاع می‌دهم و برای سلامت کامل و عاجل آقای بسته‌نگار به درگاه پروردگار دست دعا برمی‌دارم.

منبع: چشم انداز ایران

مقالات و دیدگاه ها

IMAGE
بازرگان دوشادوش روحانیت نواندیش
محمد بسته‌نگار:درباره مرحوم مهندس بازرگان همین بس که وی به اتفاق آیت‌الله...
IMAGE
دینداری به شرط علم و آزادی
دکتر سید محمدمهدی جعفری:رویکرد قرآنی مهندس مهدی بازرگان برگرفته از تعالیم اولیه...
IMAGE
ب‍ازرگان، مردی که صدایش شنیده نشد
سهند ایرانمهر: امروز، سالگرد درگذشت #مهدی_بازرگان است. ‏پژوهشگر قرآن، نخستین...
IMAGE
پيام راهبردي بازرگان براي امروز ما
مهندس محمد توسلي: شصت سال قبل زنده یاد  مهندس مهدي بازرگان سخنراني "احتياج روز" را...
IMAGE
چهار مردان!
مهندس عبدالعلی بازرگان: جمعه بیست و نهم‌ دی‌ماه، بیست و سومین سال‌گرد درگذشت...
IMAGE
این دو نخست وزیر
علیرضا کفایی: مهندس بازرگان اولین نخست وزیر ایران پس از انقلاب بود و از همان...
IMAGE
بازرگان و سیاست خارجی
مصطفی قهرمانیان: – دکترین سیاست خارجی دولت موقت – – به‌مناسبت بیست‌و‌سومین...
IMAGE
این نام را به خاطر بسپارید :” مهدی بازرگان”
مجتبی نجفی: اصلاح طلبی به سبک بازرگان یعنی اینکه در میانه آتش و خونِ انقلاب از...
IMAGE
پلي براي عبور
دکتر حبیب الله پیمان: در چند دهه اخير به استثنای قشر کوچکی از نو كيسگان كه بخش عمده...
IMAGE
بیانیه ابوالفضل قدیانی درباره اعتراضات اخیر
ابوالفضل قدیانی، از فعالین سیاسی و از مبارزان دوران ستم‌شاهی و عضو موسس سازمان...

مصاحبه ها

IMAGE
بازرگان، نمی‌خواست از سیاست کنار بکشد
گفتگوی روزنامه اعتماد با مهندس هاشم صباغیان: هنوز هم با ۸۰ سال سن هر زمان که برای...
IMAGE
بزرگترین اشتباه آقای هاشمی در مجلس اول، برخورد نادرست بانهضت آزادی بود
گفتگوی روزنامه اعتماد با غلامرضا حيدري، نماينده دوره دوم، سوم و دهم مجلس:  عليرضا...
IMAGE
مصدق به بازرگان اطمینان کامل داشت
گپ و گفتی با  هاشم صباغیان ، وزیر کشور دولت موقت: مجید بجنوردی: متن پیش رو خلاصه...
IMAGE
اصلاح‌طلبی تنها راهبرد واقع‌بینانه است/راهکار اصلی بازگشت به قانون اساسی است
گفت و گوی روزنامه همدلی با مهندس توسلی دبیر کل نهضت آزادی ایران: هرمز شریفیان ـ گفت...
IMAGE
کانون مکانی مناسب برای تمرین کار جمعی است
گفتگوی نشریه کانون فنی فارغ التحصیلان دانشکده فنی دانشگاه تهران با مهندس محمد...
IMAGE
توسعه سیاسی، راه حل توسعه اقتصادی و گذار از بحران‌های اجتماعی
پیشنهادات عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران پس از اعتراضات شهری دیماه سال ۹۶در...
IMAGE
می‌شود بر میخ کوبید اما نمی توان روی آن نشست
گفتگوی زیتون با سعید مدنی پیرامون اعتراضات اخیر: از اعتراض به « گرانی » آغاز شد و...
IMAGE
شدت نابسامانی‌های اقتصادی اجتماعی از آستانه تحمل مردم عبور کرده
اسکان نیوز: اعتراضات چند روز اخیر تبعات و تحلیل های مختلفی را در پی داشته است....
IMAGE
طرح جدید ترافیک؛ هدفی خوب بدون تمهید شرایط
ارزیابی مهندس محمد توسلی از طرح LEZ در گفتگو با اسکان نیوز؛  مهندس محمد توسلی،...
IMAGE
حسین مردم‌حسینی | گفت‌وگوی منتشر نشده با زنده یاد حسین شاه‌حسینی
گفتگوی روزنامه اعتماد با زنده یاد حسین شاه حسینی: وحید جعفری-روزنامه اعتماد:...